Ιράν-Κατάρ: Επαφές για τα Στενά του Ορμούζ

Στην Τεχεράνη πραγματοποιήθηκε συνάντηση υψηλού επιπέδου μεταξύ του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, και του πρωθυπουργού και υπουργού Εξωτερικών του Κατάρ, σεΐχη Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν αλ Θάνι. Η συνάντηση έρχεται σε μια κρίσιμη συγκυρία, μία ημέρα πριν συμπληρωθούν έξι μήνες από την έναρξη του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν, με το Κατάρ να διαδραματίζει ενεργό ρόλο ως μεσολαβητής στις έμμεσες διαπραγματεύσεις μεταξύ της Ουάσινγκτον και της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Το πλαίσιο για τον θαλάσσιο διάδρομο

Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδόθηκαν από την ιρανική κρατική τηλεόραση, η συζήτηση επικεντρώθηκε σε ένα προτεινόμενο σταδιακό σχέδιο που περιλαμβάνει τη δημιουργία ενός προσωρινού κοινού θαλάσσιου διαδρόμου μεταξύ των δύο χωρών, ο οποίος θα διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ. Το υπουργείο Εξωτερικών του Κατάρ επιβεβαίωσε τη συζήτηση αυτού του πλαισίου, το οποίο θεωρείται κρίσιμο για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας σε ένα από τα πιο στρατηγικής σημασίας περάσματα για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου.

Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Τεχεράνης και Μουσκάτ για τον έλεγχο της ναυσιπλοΐας στα Στενά βρίσκονται σε εξέλιξη τις τελευταίες εβδομάδες. Την Τρίτη, οι υπουργοί Εξωτερικών των δύο χωρών συζήτησαν μια συμφωνία-πλαίσιο που καθορίζει έναν προσωρινό διάδρομο ναυσιπλοΐας, ο οποίος προβλέπει και επιχείρηση αποναρκοθέτησης σε αυτό το κομβικό σημείο για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια.

Οι θέσεις των Φρουρών της Επανάστασης

Χθες, οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν ανακοίνωσαν ότι επιτεύχθηκαν ορισμένες συμφωνίες με το Ομάν σχετικά με τη διαχείριση των Στενών, συμπεριλαμβανομένης της κατανομής των εσόδων από τη ναυσιπλοΐα. Ωστόσο, υπογράμμισαν ότι τα Στενά δεν θα ανοίξουν ξανά πλήρως, εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν αποδεχτούν τους όρους της συμφωνίας. Πάντως, αμέσως μετά την ανακοίνωση αυτή, ανώτερη ιρανική πηγή διευκρίνισε ότι η συμφωνία με το Ομάν δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, αφήνοντας ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα.

Η οικονομική πίεση και οι αντιδράσεις

Η διπλωματική αυτή κινητικότητα λαμβάνει χώρα εν μέσω έντονης οικονομικής πίεσης από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η κυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα σχέδια για νέες κυρώσεις, με στόχο την περαιτέρω οικονομική απομόνωση του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων μέτρων που πλήττουν τους εμπορικούς εταίρους της Τεχεράνης. Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε την έντονη αντίδραση του προέδρου του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, ο οποίος χαρακτήρισε τις ενέργειες αυτές ως «ολοκληρωτικό οικονομικό πόλεμο» και κάλεσε σε εθνική ενότητα, προειδοποιώντας ότι η εσωτερική διχόνοια είναι ακριβώς αυτό που επιδιώκει ο εχθρός.

Στο μεταξύ, η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ, δήλωσε σήμερα στο Fox News ότι αυτή τη στιγμή δεν διεξάγονται ενεργές διαπραγματεύσεις μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, τονίζοντας ότι όλες οι επιλογές παραμένουν στο τραπέζι. Οι δηλώσεις αυτές έρχονται να προστεθούν στο ήδη τεταμένο κλίμα, ενώ ο πόλεμος στην περιοχή έχει σε μεγάλο βαθμό σταματήσει, χωρίς ωστόσο να διαφαίνεται καμία ουσιαστική διπλωματική πρόοδος στον ορίζοντα.