Ιράν: Πτώση του ριάλ παρά τη στήριξη 2 δισ. δολαρίων

Το ιρανικό ριάλ κατέγραψε νέα υποχώρηση το Σάββατο, παρά την ανακοίνωση της κεντρικής τράπεζας του Ιράν για ένεση ρευστότητας ύψους έως και 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων, με στόχο τη στήριξη του εθνικού νομίσματος. Η κίνηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ιρανική οικονομία δέχεται ισχυρές πιέσεις από τις αμερικανικές κυρώσεις και τον ναυτικό αποκλεισμό που έχει επιβάλει η Ουάσιγκτον, περιορίζοντας δραστικά τις εξαγωγές πετρελαίου, οι οποίες αποτελούν τη βασική πηγή εσόδων για τη χώρα.

Σύμφωνα με στοιχεία από ιστοτόπους παρακολούθησης συναλλαγματικών ισοτιμιών, το δολάριο ΗΠΑ διαπραγματευόταν περίπου στα 2,688 εκατομμύρια ριάλ, από 2,632 εκατομμύρια την Παρασκευή, καταγράφοντας αύξηση της τάξης του 2,1%. Στον ιστότοπο alanchand.com, η ισοτιμία διαμορφώθηκε στα 2,695 εκατομμύρια ριάλ ανά δολάριο, επιβεβαιώνοντας την τάση υποτίμησης. Η κρατική τηλεόραση μετέδωσε ότι οι κρατικές τράπεζες ξεκίνησαν να πωλούν έως και 2 δισεκατομμύρια δολάρια, σε μια προσπάθεια να αναχαιτίσουν την πτώση του νομίσματος, το οποίο έχει απωλέσει περισσότερο από το 50% της αξίας του κατά τον τελευταίο χρόνο.

Ο πληθωρισμός στο Ιράν έχει ξεπεράσει το 70%, καθιστώντας την καθημερινή ζωή εξαιρετικά δύσκολη για τους πολίτες, οι οποίοι αδυνατούν να καλύψουν ακόμη και βασικές ανάγκες, όπως τα τρόφιμα και το ενοίκιο. Ο αμερικανικός αποκλεισμός έχει πλήξει καίρια τον κρατικό προϋπολογισμό, καθώς οι εξαγωγές πετρελαίου, που αποτελούσαν τη «σανίδα σωτηρίας» της οικονομίας, έχουν μειωθεί δραστικά. Ως αποτέλεσμα, πολλοί Ιρανοί στρέφονται στην αγορά δολαρίων, άλλων σκληρών νομισμάτων ή χρυσού, προκειμένου να προστατεύσουν τις αποταμιεύσεις τους από την υποτίμηση.

Ο Μεχντί Νταράμπι, βοηθός του διοικητή της κεντρικής τράπεζας για θέματα συναλλάγματος, απέδωσε την πτώση του ριάλ εν μέρει σε «ψευδείς προβλέψεις» Αμερικανών αξιωματούχων σχετικά με την κατάρρευση της ιρανικής οικονομίας. Μιλώντας στην κρατική τηλεόραση, ο Νταράμπι δήλωσε: «Υπονοείται ότι η ιρανική οικονομία βρίσκεται στα πρόθυρα της κατάρρευσης... Ο εχθρός χρησιμοποιεί αυτό το επιχείρημα για να επηρεάσει τη συναλλαγματική ισοτιμία του νομίσματός μας». Πρόσθεσε δε ότι η τρέχουσα πτώση του ριάλ είναι προσωρινή, χωρίς ωστόσο να παράσχει συγκεκριμένα στοιχεία ή χρονοδιάγραμμα για την ανάκαμψη.

Η κατάσταση αυτή αναδεικνύει τις βαθύτερες διαρθρωτικές αδυναμίες της ιρανικής οικονομίας, η οποία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα έσοδα του πετρελαίου και παραμένει ευάλωτη σε εξωτερικούς κραδασμούς. Οι κυρώσεις των ΗΠΑ, σε συνδυασμό με την πανδημία και τη διαχείρισή της, έχουν επιδεινώσει την οικονομική στασιμότητα, ενώ η νομισματική πολιτική της κεντρικής τράπεζας φαίνεται να μην επαρκεί για να σταθεροποιήσει την αγορά. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι χωρίς άρση των κυρώσεων ή σημαντική αύξηση των εξαγωγών πετρελαίου, η πίεση στο ριάλ θα συνεχιστεί, με τον πληθωρισμό να παραμένει σε υψηλά επίπεδα και την κοινωνική δυσαρέσκεια να εντείνεται.