Ιράν: Το Στενό του Ορμούζ ανοικτό με νέα τέλη

Το καθεστώς λειτουργίας του Στενού του Ορμούζ αναμένεται να αλλάξει ριζικά, σύμφωνα με δηλώσεις του πρεσβευτή του Ιράν στη Μόσχα, Καζέμ Τζαλαλί. Ο διπλωμάτης γνωστοποίησε ότι η θαλάσσια οδός θα παραμείνει ανοικτή για τη ναυσιπλοΐα, ωστόσο η διέλευση θα πραγματοποιείται υπό νέους όρους που θα τεθούν από κοινού από το Ιράν και το Ομάν. Βασική παράμετρος της νέας κατάστασης είναι η επιβολή τελών διέλευσης, τα οποία θα διαμορφώνονται με βάση συγκεκριμένα κριτήρια.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο όπου η γεωπολιτική ένταση στην περιοχή έχει περιορίσει δραστικά τη ροή του πετρελαίου. Πριν από την έναρξη της σύγκρουσης μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν, από το Στενό του Ορμούζ διερχόταν περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου. Παρότι ορισμένα δεξαμενόπλοια κατάφεραν πρόσφατα να εξέλθουν από τον Περσικό Κόλπο, η συνολική κίνηση τόσο του αργού πετρελαίου όσο και του υγροποιημένου φυσικού αερίου παραμένει σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα, επηρεάζοντας τις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές.

Σε συνέντευξη που παραχώρησε στη ρωσική εφημερίδα Izvestia και αναμεταδόθηκε από το Reuters, ο πρεσβευτής Τζαλαλί διευκρίνισε ότι το Ιράν και το Ομάν παρέχουν συγκεκριμένες υπηρεσίες που σχετίζονται με τη λειτουργία του στενού. Ως εκ τούτου, θα επιβληθούν χρεώσεις για αυτές τις υπηρεσίες, χωρίς ωστόσο να δοθούν περισσότερες λεπτομέρειες για το ύψος ή τον τρόπο υπολογισμού τους. Η ιρανική πλευρά έχει κατ' επανάληψη υποστηρίξει ότι μια μόνιμη ειρηνευτική συμφωνία θα πρέπει να περιλαμβάνει το δικαίωμα της Τεχεράνης να απαιτεί τέλη, τα οποία θα διαμορφώνονται ανάλογα με τον τύπο του πλοίου, το φορτίο του και τις επικρατούσες συνθήκες.

Η συγκεκριμένη θέση προκάλεσε την έντονη αντίδραση της Ουάσινγκτον. Ο πρώην πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε εκφράσει τη σφοδρή αντίθεσή του σε οποιαδήποτε προσπάθεια επιβολής διοδίων. Στα τέλη Μαΐου, οι Ηνωμένες Πολιτείες προειδοποίησαν το Ομάν να μην εμπλακεί σε τέτοιου είδους πρωτοβουλίες, ενώ ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ δήλωσε ότι ο πρεσβευτής του Ομάν τον διαβεβαίωσε πως δεν υπάρχουν σχέδια για την επιβολή χρεώσεων. Παράλληλα, το Ισραήλ ανακοίνωσε ότι έπληξε στρατιωτικούς στόχους στο δυτικό και κεντρικό Ιράν, παρά τις αναφορές ότι ο Τραμπ είχε ζητήσει από τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου να αποφύγει περαιτέρω επιθέσεις.

Ενδεικτική της κατάστασης είναι η περίπτωση της Ιαπωνίας, η οποία πριν από τον πόλεμο κάλυπτε περίπου το 95% των ενεργειακών της αναγκών από τη Μέση Ανατολή. Ιάπωνες αξιωματούχοι ανακοίνωσαν ότι δεν κατέβαλαν κανένα τέλος όταν δεξαμενόπλοιο που συνδέεται με ιαπωνικά συμφέροντα διήλθε από τη θαλάσσια οδό τον Μάιο, γεγονός που υποδηλώνει ότι η εφαρμογή των νέων μέτρων δεν έχει ακόμη ξεκινήσει.