Ιστορική αποστολή καυσίμων ΗΠΑ στην Κούβα

Μια εταιρεία εμπορίας καυσίμων με έδρα τη Φλόριντα βρίσκεται σε προχωρημένες διαπραγματεύσεις για την υλοποίηση της μεγαλύτερης αποστολής αμερικανικών καυσίμων προς την Κούβα από τη δεκαετία του 1960, όταν η κυβέρνηση του προέδρου Ντουάιτ Αϊζενχάουερ είχε επιβάλει εμπάργκο. Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο που η νησιωτική χώρα της Καραϊβικής αντιμετωπίζει μια πρωτοφανή ενεργειακή κρίση, με εκτεταμένες διακοπές ρεύματος και σοβαρές ελλείψεις καυσίμων.

Η εταιρεία Vanguard Energy, η οποία ήδη πραγματοποιεί μικρότερες παραδόσεις βενζίνης και ντίζελ στην Κούβα, σχεδιάζει τώρα να αυξήσει σημαντικά τον όγκο των εξαγωγών της. Σύμφωνα με δηλώσεις του προέδρου της εταιρείας, Μάθιου Κλαν, στο πρακτορείο Bloomberg, η εταιρεία έχει ήδη μισθώσει δεξαμενές αποθήκευσης στο νησί, προκειμένου να υποστηρίξει τη διανομή ενός φορτίου 250.000 βαρελιών, το οποίο θα αποτελείται από 100.000 βαρέλια βενζίνης και 150.000 βαρέλια ντίζελ. Ο κ. Κλαν διευκρίνισε ότι τα καύσιμα προορίζονται αποκλειστικά για τον ιδιωτικό τομέα και όχι για κρατικούς φορείς, υπογραμμίζοντας τον εμπορικό και ανθρωπιστικό χαρακτήρα της πρωτοβουλίας.

Εάν το σχέδιο ολοκληρωθεί, θα πρόκειται για το μεγαλύτερο φορτίο αμερικανικών καυσίμων που αποστέλλεται στην Κούβα από το 1960, όταν η Ουάσινγκτον είχε παγώσει το μεγαλύτερο μέρος του εμπορίου με το νησί, ως αντίποινα για την εθνικοποίηση των αμερικανικών διυλιστηρίων και άλλων περιουσιακών στοιχείων από τον Φιντέλ Κάστρο. Βάσει εκτιμήσεων της αμερικανικής κυβέρνησης, η ποσότητα αυτή επαρκεί για να καλύψει τη ζήτηση βενζίνης για σχεδόν 11 ημέρες, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της ενεργειακής κατάστασης στη χώρα.

Γεωπολιτικές εξελίξεις και ενεργειακή ασφυξία

Η ενεργειακή κρίση στην Κούβα έχει επιδεινωθεί δραματικά μετά τη σύλληψη του ηγέτη της Βενεζουέλας, ο οποίος ήταν ο κύριος υποστηρικτής της χώρας, από τις ΗΠΑ τον Ιανουάριο. Από τότε, οι αμερικανικές παραδόσεις καυσίμων στο νησί έχουν κατευθυνθεί κυρίως σε ανθρωπιστικές προσπάθειες και σε ιδιωτικές επιχειρήσεις, οι οποίες περιλαμβάνουν περίπου 9.200 μικρές επιχειρήσεις. Ο κ. Κλαν δήλωσε ότι έχει ήδη εξασφαλίσει την έγκριση της κουβανικής κυβέρνησης για την αποστολή, ωστόσο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανέφερε ότι η Vanguard δεν έχει λάβει ακόμη την απαραίτητη άδεια και ότι οι αμερικανικές κυρώσεις παραμένουν σε πλήρη ισχύ. Ο επικεφαλής της Vanguard υποστήριξε ότι το σχέδιο συμμορφώνεται με την πολιτική του Υπουργείου Εμπορίου, η οποία επιτρέπει εξαγωγές καυσίμων βάσει εξαίρεσης άδειας για πωλήσεις σε Κουβανούς ιδιώτες και μικρές επιχειρήσεις.

Οι πρόσφατες αποστολές της Vanguard πραγματοποιήθηκαν μετά τη χαλάρωση των περιορισμών από τις ΗΠΑ τον Φεβρουάριο, η οποία επέτρεψε τις πωλήσεις καυσίμων σε ιδιωτικές κουβανικές εταιρείες. Η κουβανική οικονομία βρίσκεται σε κρίση εδώ και χρόνια, αλλά η κατάσταση επιδεινώθηκε πέρυσι, όταν οι ΗΠΑ επέβαλαν de facto πετρελαϊκό αποκλεισμό κατά της Βενεζουέλας, η οποία ήταν προηγουμένως ο μεγαλύτερος ευεργέτης της Κούβας. Ο κλοιός της κυβέρνησης Τραμπ έσφιξε ακόμη περισσότερο με την ανατροπή του Νικολάς Μαδούρο της Βενεζουέλας, στις αρχές του έτους, ενώ οι προσπάθειες της Ρωσίας να εφοδιάσει την Κούβα έχουν σε μεγάλο βαθμό ατονήσει.

Υποδομές και logistics της αποστολής

Η Vanguard έχει εξασφαλίσει σε προκαταρκτικό στάδιο ένα πλοίο υπό αμερικανική σημαία για το ταξίδι, καθώς και την προμήθεια βενζίνης και ντίζελ από διυλιστήριο στο Τέξας. Παράλληλα, υπέγραψε πενταετή συμφωνία μίσθωσης με οντότητα που συνδέεται με την κουβανική κυβέρνηση, η οποία της επιτρέπει να χρησιμοποιεί δεξαμενές αποθήκευσης στο νησί για να βοηθήσει στη διανομή των καυσίμων. Αν και οι συνομιλίες βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο, η εταιρεία είναι ακόμη στη διαδικασία οριστικοποίησης των λεπτομερειών.

Η κυβέρνηση Τραμπ πιέζει για την επίτευξη πολιτικών και οικονομικών μεταρρυθμίσεων στο νησί μέσω ενός συνδυασμού κυρώσεων, διακοπής της πρόσβασής του σε ενεργειακό εφοδιασμό και απειλών για δασμούς εναντίον οποιασδήποτε χώρας είναι πρόθυμη να στείλει αργό πετρέλαιο στην Κούβα. Χωρίς το πετρέλαιο που χρησιμοποιείται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και τα καύσιμα, η χώρα έχει βυθιστεί στο σκοτάδι. Οι Κουβανοί έχουν υποστεί παρατεταμένα μπλακάουτ, γεγονός που έχει πυροδοτήσει αναταραχές και σποραδικές διαμαρτυρίες σε όλο το νησί.

Τον Φεβρουάριο, η κυβέρνηση του προέδρου Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ επέτρεψε σε ιδιωτικές επιχειρήσεις να εισάγουν καύσιμα, ένα προνόμιο που προηγουμένως προοριζόταν αποκλειστικά για το κράτος. Έκτοτε, μικρά φορτία έχουν φτάσει στη χώρα μέσα σε λεγόμενες δεξαμενές iso-tanks, κυλινδρικά δοχεία ενσωματωμένα σε ένα πλαίσιο μεταφοράς κοντέινερ. Κάθε μία μεταφέρει όχι περισσότερα από 150 βαρέλια καυσίμου, και τείνουν να κοστίζουν πολύ περισσότερο από τις αποστολές με δεξαμενόπλοια που μπορούν να μεταφέρουν 250.000 βαρέλια ανά ταξίδι.