Ιστορικό μνημόνιο ΗΠΑ-Ιράν για τερματισμό πολέμου

Στις 19 Ιουνίου, στην Ελβετία, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν πρόκειται να υπογράψουν ένα μνημόνιο κατανόησης (Memorandum of Understanding), το οποίο ανοίγει τον δρόμο για μια σειρά διαπραγματεύσεων διάρκειας 60 ημερών. Στόχος αυτών των συνομιλιών είναι ο οριστικός τερματισμός των εχθροπραξιών και η επιβολή αυστηρών περιορισμών στο πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Το προσχέδιο του μνημονίου, το οποίο δημοσιεύθηκε από το Bloomberg, αποτελείται από 14 σημεία και προβλέπει μια σειρά από δεσμεύσεις και για τις δύο πλευρές.

Άμεσος τερματισμός του πολέμου και σεβασμός κυριαρχίας

Το πρώτο σημείο του μνημονίου προβλέπει τον άμεσο και μόνιμο τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες, μαζί με τους συμμάχους τους, δεσμεύονται να μην αναλάβουν καμία εχθρική ενέργεια η μία εναντίον της άλλης και να απέχουν από την απειλή ή τη χρήση βίας. Παράλληλα, στο δεύτερο σημείο, οι δύο πλευρές δεσμεύονται να σέβονται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα η μία της άλλης, αποφεύγοντας παρεμβάσεις στις εσωτερικές υποθέσεις.

Διαπραγματεύσεις και άρση ναυτικού αποκλεισμού

Στο τρίτο σημείο, Ιράν και ΗΠΑ δεσμεύονται να διαπραγματευτούν και να καταλήξουν σε τελική συμφωνία εντός 60 ημερών, με δυνατότητα παράτασης με κοινή συναίνεση. Το τέταρτο σημείο προβλέπει την άρση του ναυτικού αποκλεισμού από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας εντός 30 ημερών, ενώ οι αμερικανικές δυνάμεις θα αποσυρθούν από τις γύρω περιοχές εντός 30 ημερών από την επίτευξη της τελικής συμφωνίας. Το πέμπτο σημείο αφορά την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας από το Ιράν, με την κίνηση εμπορικών πλοίων από τον Περσικό Κόλπο προς τη Θάλασσα του Ομάν να επανέρχεται στα προπολεμικά επίπεδα εντός 30 ημερών.

Οικονομική ανασυγκρότηση και άρση κυρώσεων

Το έκτο σημείο προβλέπει τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου σχεδίου οικονομικής ανασυγκρότησης για το Ιράν, ύψους τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων, σε συνεργασία με περιφερειακούς εταίρους. Το έβδομο σημείο δεσμεύει τις Ηνωμένες Πολιτείες να τερματίσουν όλες τις κυρώσεις κατά του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA), καθώς και όλων των μονομερών αμερικανικών κυρώσεων.

Πυρηνικό πρόγραμμα και διατήρηση status quo

Στο όγδοο σημείο, το Ιράν επαναλαμβάνει ότι δεν θα κατασκευάσει ποτέ πυρηνικά όπλα, ενώ οι δύο πλευρές συμφωνούν να ρυθμίσουν την τύχη του εμπλουτισμένου υλικού στην τελική συμφωνία. Το ένατο σημείο προβλέπει τη διατήρηση του υφιστάμενου καθεστώτος μέχρι την τελική συμφωνία, με το Ιράν να διατηρεί αμετάβλητο το πυρηνικό του πρόγραμμα και τις ΗΠΑ να μην επιβάλλουν νέες κυρώσεις ή να ενισχύουν τη στρατιωτική τους παρουσία.

Εξαιρέσεις πετρελαίου και αποδέσμευση κεφαλαίων

Το δέκατο σημείο δεσμεύει τις ΗΠΑ να εκδώσουν εξαιρέσεις (waivers) για τις εξαγωγές ιρανικού αργού πετρελαίου και πετροχημικών προϊόντων, καθώς και για όλες τις σχετικές υπηρεσίες. Το ενδέκατο σημείο προβλέπει την αποδέσμευση των παγωμένων κεφαλαίων και περιουσιακών στοιχείων του Ιράν, ανάλογα με την πρόοδο των διαπραγματεύσεων, με τις ΗΠΑ να εκδίδουν όλες τις απαραίτητες άδειες.

Εποπτεία και τελική έγκριση

Το δωδέκατο σημείο προβλέπει τη δημιουργία μηχανισμού εποπτείας για την εφαρμογή της τελικής συμφωνίας. Το δέκατο τρίτο σημείο ορίζει ότι μετά την υπογραφή του μνημονίου και αφού δοθούν διαβεβαιώσεις για την εφαρμογή συγκεκριμένων άρθρων, οι δύο πλευρές θα προχωρήσουν σε διαπραγματεύσεις για τα υπόλοιπα άρθρα. Τέλος, το δέκατο τέταρτο σημείο προβλέπει ότι η τελική συμφωνία θα εγκριθεί μέσω δεσμευτικού ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.