Ιταλία: Το έλλειμμα του 2025 στο 3,1% του ΑΕΠ

Η στατιστική υπηρεσία της Ιταλίας, Istat, επιβεβαίωσε την Τρίτη στη Ρώμη ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα της χώρας για το 2025 διαμορφώθηκε στο 3,1% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος, μια εξέλιξη που συνιστά σαφή απογοήτευση για την κυβέρνηση της πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι. Παρά τις προσδοκίες του κυβερνητικού επιτελείου για αναθεώρηση του μεγέθους προς τα κάτω, τα τελικά στοιχεία επιβεβαίωσαν την υπέρβαση του ορίου του 3% που θέτουν οι δημοσιονομικοί κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διατηρώντας τη χώρα σε καθεστώς αυστηρής δημοσιονομικής εποπτείας.

Την ίδια στιγμή, ο ρυθμός ανάπτυξης της ιταλικής οικονομίας για το 2025 αναθεωρήθηκε ανοδικά στο 0,6% από 0,5%. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι αναλυτές, η οριακή αυτή βελτίωση του ΑΕΠ δεν ήταν αρκετή για να αντισταθμίσει τις δημοσιονομικές πιέσεις και να μειώσει το έλλειμμα κάτω από το κρίσιμο κατώφλι. Η αδυναμία σύγκλισης με τους ευρωπαϊκούς στόχους σηματοδοτεί τη μετάθεση της εξόδου της Ιταλίας από τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος, μια προοπτική που η Ρώμη ήλπιζε να επιτύχει εντός του τρέχοντος έτους.

Ο υπουργός Οικονομικών, Τζιανκάρλο Τζορτζέτι, σχολιάζοντας τα στοιχεία, παραδέχθηκε ότι «δυστυχώς, η Ιταλία δεν θα εξέλθει από τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος νωρίτερα από το προβλεπόμενο φέτος, όπως ελπίζαμε», προσθέτοντας ότι μια τέτοια εξέλιξη «ενδέχεται να συμβεί το 2027». Η δήλωση αυτή υπογραμμίζει την πολυπλοκότητα της δημοσιονομικής κατάστασης και την ανάγκη για προσεκτικούς χειρισμούς τους επόμενους μήνες.

Η παραμονή του ελλείμματος πάνω από το όριο του 3% δημιουργεί πρόσθετες προκλήσεις για την κυβέρνηση Μελόνι, η οποία καλείται να ισορροπήσει μεταξύ της ανάγκης για αύξηση των δαπανών σε κρίσιμους τομείς, όπως η άμυνα και η ενέργεια, και της διατήρησης της δημοσιονομικής σταθερότητας. Παράλληλα, το πολιτικό κόστος είναι σημαντικό, καθώς η κυβέρνηση επιδιώκει να διατηρήσει τη στήριξη των ψηφοφόρων ενόψει των εθνικών εκλογών του επόμενου έτους. Στο πλαίσιο αυτό, η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί για την υλοποίηση φορολογικών μειώσεων και την εφαρμογή μέτρων προστασίας για τις οικογένειες και τις επιχειρήσεις από τη διεθνή αβεβαιότητα.

Οι χώρες με υψηλά ελλείμματα, όπως η Ιταλία, αντιμετωπίζουν αυστηρότερη εποπτεία από τις Βρυξέλλες στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος. Η μη συμμόρφωση με τους συμφωνημένους δημοσιονομικούς στόχους μπορεί να οδηγήσει σε κυρώσεις και πρόστιμα, γεγονός που καθιστά την τήρηση των κανόνων επιτακτική. Αξίζει να σημειωθεί ότι αρκετές χώρες δεν πληρούν τα σχετικά κριτήρια, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη Γαλλία, της οποίας το έλλειμμα ξεπερνά το 5% και, σύμφωνα με τις προβλέψεις της γαλλικής κυβέρνησης, ενδέχεται να μην υποχωρήσει κάτω από το 3% πριν από το 2029.

Παρά τις δημοσιονομικές προκλήσεις, η σταθερότητα της κυβέρνησης Μελόνι, το σχετικά χαμηλό έλλειμμα σε σύγκριση με άλλες μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες και οι δεσμεύσεις για την επαναφορά του κάτω από το όριο της ΕΕ το επόμενο έτος έχουν μέχρι στιγμής τύχει θετικής υποδοχής από τους επενδυτές. Ενδεικτικό της εμπιστοσύνης των αγορών είναι το spread μεταξύ των 10ετών ιταλικών και αντίστοιχων γερμανικών ομολόγων, το οποίο βρίσκεται σήμερα κάτω από τις 90 μονάδες βάσης, έναντι άνω των 200 μονάδων βάσης όταν η Μελόνι ανέλαβε την πρωθυπουργία το 2022.

Ο υπουργός Οικονομικών Τζιανκάρλο Τζορτζέτι στρέφει πλέον την προσοχή του στην παρουσίαση του τελικού προϋπολογισμού της τρικομματικής δεξιάς κυβέρνησης Μελόνι. Το σχέδιο θα πρέπει να είναι έτοιμο πριν από τα μέσα Οκτωβρίου, ώστε να υποβληθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο ιταλικό κοινοβούλιο προς έγκριση, μια διαδικασία που αναμένεται να καθορίσει την οικονομική πορεία της χώρας για το επόμενο έτος.