Υπάρχουν στιγμές που η επικοινωνιακή τέχνη της κυβέρνησης δεν αρκεί να σκεπάσει το βάρος των πραγμάτων. Η πρόσφατη δήλωση του κυβερνητικού εκπροσώπου, κ. Παύλου Μαρινάκη, για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα αυτής της αντίφασης: έξυπνα διατυπωμένη, νομικά θεμελιωμένη, πολιτικά όμως κενή.
«Κακούργημα σημαίνει δόλος», είπε ο κ. Μαρινάκης. Και έχει απόλυτο δίκιο. Στο ελληνικό ποινικό δίκαιο, η κακουργηματική μορφή ενός αδικήματος προϋποθέτει δόλια βούληση, πρόθεση εξαπάτησης, συνειδητή παραβίαση του νόμου. Το επιχείρημα είναι ορθό. Το ερώτημα, όμως, που αφήνει αναπάντητο είναι αυτό που κανείς στην κυβέρνηση δεν φαίνεται πρόθυμος να θέσει: αν οι καταγεγραμμένοι διάλογοι που περιλαμβάνονται στις δικογραφίες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας αποτυπώνουν ακριβώς αυτό — τον δόλο —, τότε πού κρύβεται η αθωότητα που τόσο σπεύδει να υπερασπιστεί ο εκπρόσωπος της κυβέρνησης;
Τρεις δικογραφίες, είκοσι πρόσωπα, μία κυβέρνηση
Η υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ έχει πλέον διαστάσεις που δύσκολα χωράνε στα επικοινωνιακά σχήματα του Μαξίμου. Μέσα σε 24 ώρες, τέλη Μαρτίου και αρχές Απριλίου 2026, τρεις δικογραφίες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας έφτασαν στη Βουλή, αφορώντας συνολικά 20 νυν και πρώην πολιτικά πρόσωπα της Νέας Δημοκρατίας — 11 εν ενεργεία βουλευτές, δύο πρώην υπουργοί (Σπήλιος Λιβανός και Φωτεινή Αραμπατζή), και πέντε ακόμα πρώην βουλευτές που θα κληθούν ως ύποπτοι απευθείας από τους ευρωπαίους εισαγγελείς. Μεταξύ των 11 βουλευτών, σύμφωνα με δημοσιεύματα, περιλαμβάνονται ενεργοί υπουργοί, όπως ο κ. Κεφαλογιάννης και ο κ. Τσιάρας.
Το υλικό της έρευνας δεν βασίζεται σε καταγγελίες, εικασίες ή εχθρικές διαρροές. Βασίζεται σε χιλιάδες καταγεγραμμένες τηλεφωνικές συνομιλίες της περιόδου 2020–2021, που αποτυπώνουν με ακρίβεια τον τρόπο λειτουργίας ενός συστήματος παρεμβατισμού στις αγροτικές επιδοτήσεις. Βουλευτές να ζητούν «διευκολύνσεις» από στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ για ψηφοφόρους τους· αξιωματούχοι να μεταβιβάζουν τα αιτήματα στην αλυσίδα εξουσίας· πληρωμές να ανακατευθύνονται ανάλογα με την πολιτική χρησιμότητα του δικαιούχου.
Χαρακτηριστικός είναι ο διάλογος που έχει διαρρεύσει από τη δικογραφία: ο τότε πρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ, Δημήτρης Μελάς, ρωτά υπάλληλο «Έφτιαξες το θέμα του βουλευτή;» — και ο υπάλληλος απαντά με τεχνικές δικαιολογίες για να καλύψει το πρόβλημα. Αυτό, κύριε Μαρινάκη, δεν είναι κοινωνική εξυπηρέτηση. Αυτό έχει όνομα.
Το ερώτημα που μένει αναπάντητο
Επιστρέφουμε λοιπόν στον ορισμό του κ. Μαρινάκη. «Κακούργημα σημαίνει δόλος». Εντάξει. Ας το δούμε πιο απλά: όταν μέλος της κυβέρνησης παρεμβαίνει σε δημόσιο φορέα για να κοπούν κονδύλια από τον έναν δικαιούχο και να δοθούν σε άλλον — δικό του πολιτικά — είναι αυτό δόλος ή όχι; Είναι πρόθεση ή τυχαίο; Είναι σύστημα ή παρεξήγηση;
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, που δεν διέπεται από εγχώριες πολιτικές ισορροπίες, εκτιμά ότι υπάρχουν επαρκείς ενδείξεις για να μιλάμε για «οργανωμένο σχέδιο απάτης» με στόχο την παράνομη ιδιοποίηση κοινοτικών αγροτικών κονδυλίων. Η ίδια αυτή έρευνα ξεκίνησε από ελληνικές αρχές ήδη από το 2021, όταν αστυνομικοί της μονάδας «Αδιάφθοροι» είχαν καταγράψει τους ενοχοποιητικούς διαλόγους — φάκελος που, με ανεξήγητο τρόπο, παρέμεινε επί χρόνια στα συρτάρια.
Πέντε χρόνια. Αυτό είναι το χρονικό κενό ανάμεσα στην καταγραφή των αδικημάτων και στη δικαστική τους επεξεργασία. Πέντε χρόνια κατά τους οποίους η ίδια κυβέρνηση συνέχισε να κυβερνά, οι ίδιοι βουλευτές να ψηφίζουν νόμους, και ο ίδιος εκπρόσωπος να βγαίνει να μας λέει τι σημαίνει ο δόλος.
Το τεκμήριο αθωότητας και η ευθύνη εξουσίας
Κανείς δεν αμφισβητεί ότι το τεκμήριο αθωότητας είναι θεμελιώδης αρχή του κράτους δικαίου. Η άρση ασυλίας δεν ισοδυναμεί με καταδίκη. Ο κ. Μαρινάκης έχει δίκιο και σε αυτό. Αλλά υπάρχει μια διαφορά ανάμεσα στο νομικό τεκμήριο και στην πολιτική ευθύνη. Ο πολίτης δεν υποχρεούται να περιμένει αμετάκλητη καταδίκη για να κρίνει αν αυτοί που τον κυβερνούν αξίζουν την εμπιστοσύνη του.
Και οι πολίτες αυτής της χώρας — ειδικά οι αγρότες, που είδαν κονδύλια που τους ανήκαν να ανακατευθύνονται με βάση την πολιτική χρησιμότητα — έχουν κάθε λόγο να ζητούν απαντήσεις τώρα. Όχι μετά τις εκλογές. Όχι μετά την παραγραφή — γιατί, ναι, μέρος των αδικημάτων αυτών παραγράφεται εντός του 2026, αν δεν επισπευστεί η δικαστική διαδικασία.
Είπατε, κύριε Μαρινάκη, ότι «κακούργημα σημαίνει δόλος». Συμφωνούμε. Γι' αυτό ακριβώς σας ρωτάμε: όταν βουλευτές σας συνωμιλούν για να κόψουν νόμιμες πληρωμές από τους δικαιούχους και να τις δώσουν στους δικούς τους, τι ονομάζετε αυτό; Σύμπτωση; Ή μήπως ακριβώς αυτό που λέτε ότι χρειάζεται για ένα κακούργημα;
Γράφουμε αυτές τις γραμμές ως ελάχιστη ένδειξη ότι ακόμα σκεφτόμαστε. Κι αυτό, σε εποχές όπου η κυβέρνηση φαίνεται να υπολογίζει στη λήθη του κόσμου, δεν είναι λίγο.
ΚΥΡΙΑΚΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ
PRIMENEWS.PRESS - ΡΗΓΜΑ95.8 fm
