Κάθετος διάδρομος φυσικού αερίου: Κρίσιμη σύσκεψη στην Αθήνα

Σύσκεψη με διευρυμένη συμμετοχή πραγματοποιείται σήμερα στην Αθήνα για την περαιτέρω προώθηση του κάθετου διαδρόμου φυσικού αερίου, ενός έργου με αυξημένη ενεργειακή και γεωπολιτική σημασία για την Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Στη συνάντηση συμμετέχουν εκπρόσωποι των διαχειριστών συστημάτων φυσικού αερίου από εννέα χώρες, με στόχο να προσδιοριστούν οι αναγκαίες τεχνικές παρεμβάσεις που θα επιτρέψουν την απρόσκοπτη λειτουργία του διαδρόμου και την ενίσχυση της πρόσβασης των χωρών της περιοχής σε εναλλακτικές πηγές προμήθειας φυσικού αερίου μέσω του ελληνικού συστήματος.

Σύμφωνα με πηγές προσκείμενες στον ΔΕΣΦΑ, η σύσκεψη έχει καθαρά τεχνικό χαρακτήρα. Στο τραπέζι βρίσκονται τα έργα και οι προσαρμογές που απαιτούνται ώστε το ελληνικό δίκτυο μεταφοράς φυσικού αερίου να λειτουργήσει ως βασικός κόμβος τροφοδοσίας για χώρες που επιδιώκουν μεγαλύτερη διαφοροποίηση από τις υφιστάμενες πηγές εφοδιασμού.

Εννέα χώρες στο τραπέζι των συζητήσεων

Στη σύσκεψη πρόκειται να μετάσχουν εκπρόσωποι των διαχειριστών από Ελλάδα, Σλοβακία, Ουγγαρία, Σερβία, Βόρεια Μακεδονία, Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία και Ουκρανία. Η σύνθεση αυτή αποτυπώνει το εύρος του σχεδιασμού, καθώς ο κάθετος διάδρομος δεν αφορά μόνο την ελληνική αγορά, αλλά τη συνολική ενεργειακή ασφάλεια μιας ευρύτερης ζώνης που αναζητά νέες διαδρομές και νέες πηγές φυσικού αερίου.

Η ανάγκη επιτάχυνσης είναι άμεση. Τον Οκτώβριο του επόμενου έτους, με βάση την ισχύουσα ευρωπαϊκή νομοθεσία, θα τεθεί σε εφαρμογή η ολική απαγόρευση εισαγωγής ρωσικού φυσικού αερίου στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το χρονοδιάγραμμα αυτό αυξάνει την πίεση για γρήγορες αποφάσεις και για έργα που θα μπορούν να λειτουργήσουν χωρίς καθυστερήσεις.

Η αρχική εκτίμηση είναι ότι για την προώθηση του project δεν απαιτούνται επενδύσεις μεγάλης κλίμακας. Αυτό καθιστά τον σχεδιασμό πιο ρεαλιστικό, εφόσον οι εμπλεκόμενες πλευρές κινηθούν συντονισμένα και οι απαιτούμενες τεχνικές παρεμβάσεις προχωρήσουν μέσα στα προβλεπόμενα χρονοδιαγράμματα.

Κρίσιμος ο δυτικός κλάδος μέσω Βόρειας Μακεδονίας και Σερβίας

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ελλάδα και για τον εφοδιασμό της ευρύτερης περιοχής παρουσιάζει η ανάπτυξη του δυτικού κλάδου του κάθετου διαδρόμου, μέσω Βόρειας Μακεδονίας και Σερβίας. Η συγκεκριμένη διαδρομή μπορεί να ενισχύσει τον ρόλο της χώρας ως πύλης εισόδου φυσικού αερίου προς τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη.

Την περασμένη εβδομάδα, η διοίκηση του ΔΕΣΦΑ επισκέφθηκε τη Βόρεια Μακεδονία, όπου επιβεβαιώθηκε το χρονοδιάγραμμα για τη λειτουργία της διασύνδεσης φυσικού αερίου μεταξύ των δύο χωρών εντός του 2027. Στη συνέχεια, προβλέπεται η διασύνδεση της Βόρειας Μακεδονίας με τη Σερβία, στοιχείο που θα ενισχύσει περαιτέρω την περιφερειακή διάσταση του έργου.

Οι ίδιες πηγές εκφράζουν ικανοποίηση και για τα αποτελέσματα της πρόσφατης δημοπρασίας δέσμευσης δυναμικότητας για εξαγωγές φυσικού αερίου μέσω του ελληνικού συστήματος μεταφοράς. Η δημοπρασία πραγματοποιήθηκε στις αρχές της εβδομάδας και οδήγησε στη δέσμευση ποσοστού άνω του 45% της συνολικά προσφερόμενης δυναμικότητας έως το 2030.

Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι υπάρχει πραγματικό ενδιαφέρον για τη χρήση των ελληνικών ενεργειακών υποδομών ως διαδρομής τροφοδοσίας προς βορρά. Σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη επιχειρεί να απομακρυνθεί πλήρως από το ρωσικό φυσικό αέριο, η Ελλάδα αποκτά ρόλο που υπερβαίνει τα στενά εθνικά όρια.

Το ζητούμενο πλέον είναι η ταχύτητα, ο συντονισμός και η αποφυγή των γνωστών καθυστερήσεων που συχνά υπονομεύουν κρίσιμα έργα υποδομής. Ο κάθετος διάδρομος φυσικού αερίου μπορεί να ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής, υπό την προϋπόθεση ότι οι τεχνικές αποφάσεις θα μετατραπούν έγκαιρα σε υλοποιήσιμα έργα.