Καθυστερεί ο καθαρισμός των Στενών του Ορμούζ

Η διαδικασία εξουδετέρωσης των θαλάσσιων ναρκών στα Στενά του Ορμούζ, εφόσον αυτές εντοπιστούν, και η διασφάλιση της ασφαλούς διέλευσης από την κρίσιμη αυτή θαλάσσια οδό αναμένεται να καθυστερήσει για αρκετές εβδομάδες την επιστροφή στην ομαλότητα. Αυτό υποστηρίζουν πηγές της ναυτιλιακής βιομηχανίας, επικαλούμενες από το Reuters, παρά την επίτευξη προκαταρκτικής συμφωνίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν και την επικείμενη υπογραφή της.

Επιχείρηση μακράς διάρκειας με σύγχρονα μέσα

Η επιχείρηση καθαρισμού, στην οποία θα συμμετάσχουν τόσο συμβατικά ναρκαλιευτικά όσο και υποβρύχια drones τελευταίας τεχνολογίας, εκτιμάται ότι θα διαρκέσει από 40 έως 50 ημέρες. Μόνο μετά την ολοκλήρωση αυτής της διαδικασίας, οι ασφαλιστικές εταιρείες, οι ναυτιλιακοί κολοσσοί και οι πετρελαϊκές επιχειρήσεις θα θεωρήσουν ασφαλές να επιτρέψουν τη διέλευση των πλοίων τους. Τις εκτιμήσεις αυτές συμμερίζονται πέντε δυτικές πηγές που δραστηριοποιούνται στον τομέα της ναυτικής ασφάλειας.

Η προβλεπόμενη καθυστέρηση ενέχει τον κίνδυνο να εγκλωβιστούν δεκάδες εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου, προστιθέμενα στις ποσότητες που παραμένουν αποκλεισμένες στον Περσικό Κόλπο από τις 28 Φεβρουαρίου, όταν ξεκίνησαν οι επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν. Κάθε βαρέλι που εξάγεται από την περιοχή του Κόλπου θεωρείται πλέον ζωτικής σημασίας, καθώς τα στρατηγικά αποθέματα των μεγαλύτερων οικονομιών του πλανήτη οδεύουν προς τα χαμηλότερα επίπεδα από το 2003, σύμφωνα με ανάλυση της Υπηρεσίας Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ.

Προειδοποιήσεις και επιφυλακτικότητα από τη ναυτιλία

Παρά το γεγονός ότι Ιράν και ΗΠΑ φέρονται να έχουν διευκολύνει διακριτικά τη διέλευση ορισμένων πλοίων τις τελευταίες εβδομάδες, στελέχη της ναυτιλίας εξακολουθούν να συνιστούν αυτοσυγκράτηση και άκρα προσοχή. Η προειδοποίηση αυτή έρχεται σε συνέχεια των ανακοινώσεων της Κυριακής από Ουάσιγκτον και Τεχεράνη για την επίτευξη μιας προκαταρκτικής συμφωνίας που αποσκοπεί στον τερματισμό των εχθροπραξιών και στο άνοιγμα των Στενών. Η μεγαλύτερη διεθνής ναυτιλιακή ένωση, η BIMCO, ανακοίνωσε επισήμως ότι θεωρεί την έναρξη της διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ ως εξαιρετικά επικίνδυνη για τα πλοία στην παρούσα φάση. Η BIMCO εκτιμά ότι το καθεστώς ασφαλείας για τη ναυτική βιομηχανία παραμένει ρευστό και ότι η απειλή των ναρκών αποτελεί σημαντική πηγή ανησυχίας.

Το άγνωστο μέγεθος της απειλής και οι εγγυήσεις που ζητούνται

Παραμένει άγνωστο πόσες νάρκες έχει ποντίσει το Ιράν στα Στενά, από όπου πριν από την έναρξη του πολέμου διερχόταν περίπου το 20% της παγκόσμιας ημερήσιας τροφοδοσίας σε πετρέλαιο και υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG). Η Τεχεράνη, επιδιώκοντας να επιβάλει τον έλεγχό της στο στρατηγικό αυτό πέρασμα, έχει απειλήσει με χρήση θαλάσσιων ναρκών, χωρίς ωστόσο να επιβεβαιώνει αν οι δυνάμεις της έχουν προχωρήσει σε πόντιση. Από την πλευρά τους, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επανειλημμένα επισημάνει τον κίνδυνο και δηλώνουν ότι έχουν πλήξει ιρανικά σκάφη ναρκοθέτησης.

Στις 2 Ιουνίου, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε σε ακρόαση στη Γερουσία ότι το Ιράν έχει "ναρκοθετήσει μεγάλα τμήματα του Ορμούζ σε διεθνή ύδατα", χωρίς να δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες. Παράλληλα, σε ενημέρωση του γερμανικού ναυτικού στις 11 Ιουνίου, η οποία επικαλείται πληροφορίες από τις ΗΠΑ και τη Βρετανία, αναφέρεται ότι εντοπίστηκαν νάρκες σε τέσσερις τοποθεσίες γύρω από τα Στενά, προσθέτοντας ωστόσο ότι η Γερμανία δεν μπορεί να επαληθεύσει τις ακριβείς θέσεις.

Ακόμα και η απλή πιθανότητα ύπαρξης ναρκών είναι αρκετή για να αποτρέψει τις εταιρείες από το να ρισκάρουν. Ένα supertanker μαζί με το φορτίο αργού πετρελαίου κοστίζει περίπου 300 εκατομμύρια δολάρια. Συνεπώς, οι ασφαλιστές, καθώς και οι πετρελαϊκές και ναυτιλιακές εταιρείες, απαιτούν ρητές διαβεβαιώσεις για την ασφάλεια της διέλευσης, όπως αναφέρουν παράγοντες της αγοράς. "Μία και μόνο θαλάσσια νάρκη αρκεί για να υπάρξουν θύματα", τόνισε ο Ρενέ Κοφόντ-Όλσεν, CEO της V.Group, η οποία έχει 13 πλοία εγκλωβισμένα στον Κόλπο. "Αυτό αποτελεί προφανώς τεράστιο ζήτημα για την παγκόσμια ναυτιλία", συμπλήρωσε.

Επιχειρησιακή ασφάλεια και διεθνής κινητοποίηση

Όταν ρωτήθηκε την περασμένη εβδομάδα για τον αριθμό και τις τοποθεσίες των ναρκών, εκπρόσωπος της CENTCOM δήλωσε ότι δεν είναι σε θέση να συζητήσει δημόσια τέτοιες λεπτομέρειες για λόγους επιχειρησιακής ασφάλειας. "Οι προσπάθειες του αμερικανικού στρατού για τη διασφάλιση ότι τα Στενά του Ορμούζ θα καθαριστούν πλήρως από θαλάσσιες νάρκες που ποντίστηκαν από το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν βρίσκονται σε εξέλιξη", ανέφερε ο εκπρόσωπος. Παράλληλα, οι αρχές του Ομάν προειδοποίησαν τους ναυτιλλομένους στις 30 Μαΐου να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί στη δική τους πλευρά των Στενών, μετά τον εντοπισμό ενός "αντικειμένου που πιθανολογείται ότι είναι θαλάσσια νάρκη".

Η Βρετανία, η Γαλλία και η Γερμανία έχουν ήδη αποστείλει πολεμικά πλοία και ναρκαλιευτικά στη Μέση Ανατολή, εν αναμονή της μεγάλης επιχείρησης καθαρισμού. Ο Κόρεϊ Ράνσλεμ, διευθύνων σύμβουλος του ομίλου ναυτικής ασφάλειας Dryad Global, σημείωσε ότι παρά τα αμερικανικά πλήγματα που είχαν ως στόχο την καταστροφή των στρατιωτικών δυνατοτήτων του Ιράν – συμπεριλαμβανομένων των σκαφών ναρκοθέτησης και των αποθεμάτων τους – εκτιμάται ότι η Τεχεράνη διαθέτει ακόμα έως και 1.000 θαλάσσιες νάρκες. "Εάν εντοπιστούν, ενδέχεται να χρειαστούν εβδομάδες ή και μήνες για την εξάλειψη της απειλής", δήλωσε χαρακτηριστικά.