Ηχηρό καμπανάκι για την πορεία της πραγματικής οικονομίας χτυπούν τα νέα στοιχεία για την πορεία του τζίρου στο λιανεμπόριο, με την εικόνα που παρουσιάζεται να είναι κάθε άλλο παρά αισιόδοξη. Παρά τους κυβερνητικούς πανηγυρισμούς για «ανθεκτική οικονομία» και αύξηση των πωλήσεων, η πραγματική κατάσταση στην αγορά παραμένει δύσκολη για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με την Ελληνική Συνομοσπονδία Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ), ο πραγματικός -δηλαδή αποπληθωρισμένος- τζίρος στο εμπόριο κινήθηκε κάτω από το μηδέν το 2025, γεγονός που σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις πούλησαν λιγότερα προϊόντα σε πραγματικούς όρους, παρά τη φαινομενική αύξηση των εσόδων.
Η εξέλιξη αυτή αποκαλύπτει το χάσμα ανάμεσα στην εικόνα που παρουσιάζεται επίσημα και στην καθημερινότητα της αγοράς. Ονομαστικά, ο τζίρος στο λιανεμπόριο εμφανίζεται αυξημένος, καθώς τα στοιχεία δείχνουν άνοδο περίπου 2% το 2025. Ωστόσο, η αύξηση αυτή οφείλεται κυρίως στις υψηλές τιμές και όχι στην πραγματική κατανάλωση, η οποία παραμένει πιεσμένη.
Με άλλα λόγια, οι πολίτες πληρώνουν περισσότερα για λιγότερα προϊόντα, ενώ οι μικρές επιχειρήσεις βλέπουν τα περιθώρια κέρδους να συρρικνώνονται. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται στο αυξημένο κόστος λειτουργίας, στη φορολογική επιβάρυνση και τη μειωμένη αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.
Η πραγματικότητα αυτή έρχεται σε αντίθεση με την κυβερνητική ρητορική περί ισχυρής ανάπτυξης. Το εμπόριο αποτελεί έναν από τους βασικούς εργοδότες της οικονομίας και βαρόμετρο για την κατανάλωση. Όταν ο πραγματικός τζίρος μειώνεται, το μήνυμα είναι σαφές: η οικονομική ανάπτυξη δεν φτάνει στην πραγματική αγορά.
Τα στοιχεία
Αναλυτικά, η μείωση του τζίρου είναι πιο αισθητή στις μικρές (-3,9%) και τις πολύ μικρές (-2,9%) επιχειρήσεις, κλονίζοντας τη βιωσιμότητά τους. Την ίδια στιγμή οι υψηλότερες πωλήσεις στις μεγάλες επιχειρήσεις (+5,6%) και λιγότερο στις μεσαίες (+2,1%) εξανεμίζονται συνήθως από τα υπέρογκα κόστη λειτουργίας.
Σύμφωνα με την ΕΣΕΕ, δύο στοιχεία είναι ιδιαίτερα ανησυχητικά:
α) ακόμα και σε ονομαστικές τιμές, καταγράφεται στο σύνολο του λιανικού εμπορίου η μικρότερη αύξηση τζίρου από το 2020 και
β) σε πραγματικούς όρους είναι το δεύτερο συνεχόμενο έτος συρρίκνωσης (-0,4%) του ισχυρότερου κλάδου και μεγαλύτερου εργοδότη της οικονομίας.
Σε όρους απόλυτων μεγεθών, η αύξηση του κύκλου εργασιών για το 2025 ανήλθε σε 545,2 εκατ. ευρώ, με το συνολικό τζίρο της περιόδου να διαμορφώνεται σε 27,33 δισ. ευρώ από 26,79 δισ. ευρώ το 2024. Μάλιστα, η αύξηση του κύκλου εργασιών το 2025 είναι η χαμηλότερη από το 2020 έως σήμερα.
Μέτρα
Με δεδομένο ότι και τους πρώτους δύο μήνες του 2026 η εικόνα δεν έχει βελτιωθεί, οι αριθμοί πλέον «φωνάζουν» για την ανάγκη δικαιότερης αντιμετώπισης του πλέον διασυνδεδεμένου, φορολογικά και εργασιακά, κλάδου της οικονομίας.
Όπως επισημαίνει η ΕΣΕΕ, για την επιβίωση χιλιάδων ΜμΕ είναι απαραίτητες ρυθμίσεις που θα μειώνουν φορολογικές και ασφαλιστικές επιβαρύνσεις, θα διευκολύνουν την πρόσβαση στη χρηματοδότηση, θα επιβραβεύουν τους συνεπείς, θα ρυθμίζουν τις ληξιπρόθεσμες οφειλές με βιώσιμο τρόπο και θα προστατεύουν τον υγιή ανταγωνισμό. Προκειμένου το εμπόριο να διαδραματίσει τον ρόλο του ως καταλύτη και επιταχυντή της ανάπτυξης, χρειάζεται νέα χρηματοδοτικά εργαλεία που θα το στηρίζουν στον «μαραθώνιο» του ψηφιακού του μετασχηματισμού, καθώς και επικαιροποιημένες πολιτικές που θα το διασυνδέουν ολοκληρωμένα με τον τουρισμό, την αγροδιατροφή και τη βιομηχανία.
Αυξήθηκαν τα λουκέτα, επέστρεψαν οι ακάλυπτες επιταγές
H στενότητα στην αγορά επιβεβαιώνεται και από την αύξηση των κλειστών καταστημάτων και των ακάλυπτων επιταγών. Μάλιστα, η επανεμφάνιση των ακάλυπτων επιταγών και ιδιαίτερα σε κλάδους με χαμηλά περιθώρια κέρδους υπογραμμίζει τη στενότητα ρευστότητας στην αγορά και η EΣΕΕ ζητά τη λήψη μέτρων. Αν και τα μεγέθη δεν θυμίζουν την περίοδο της κρίσης, η άνοδος αυτών των επιταγών επιταχύνθηκε τους τελευταίους μήνες του 2025. Ως εκ τούτου, απαιτούνται η άμεση επαναφορά του μέτρου των 120 δόσεων για οφειλές στο Δημόσιο και η άμβλυνση των ασφαλιστικών και φορολογικών υποχρεώσεων.
