Ένα εκτεταμένο και ιδιαίτερα επίμονο πεδίο υψηλών πιέσεων, γνωστό ως θερμικός θόλος, έχει εγκατασταθεί πάνω από τη δυτική και βορειοδυτική Ευρώπη, προκαλώντας συνθήκες που προσομοιάζουν σε θερινό καύσωνα. Το φαινόμενο αυτό, το οποίο λειτουργεί σαν ένα ατμοσφαιρικό καπάκι, εγκλωβίζει τις εξαιρετικά θερμές αέριες μάζες που έχουν μεταφερθεί από τις νότιες περιοχές προς τα βόρεια γεωγραφικά πλάτη, δημιουργώντας ένα ασυνήθιστα ζεστό περιβάλλον για την εποχή.
Η λειτουργία του θερμικού θόλου βασίζεται σε μια διαδικασία όπου ο αέρας κατέρχεται, συμπιέζεται και θερμαίνεται περαιτέρω. Αυτό το φαινόμενο ενισχύει τις ήδη υψηλές θερμοκρασίες, παρατείνει την καλοκαιρία και αποκλείει κάθε πιθανότητα βροχόπτωσης. Πρόκειται για μια τυπική ατμοσφαιρική διάταξη που συνήθως εμφανίζεται κατά τους θερινούς μήνες, ωστόσο η φετινή της εμφάνιση είναι πρώιμη και ιδιαίτερα έντονη.
Σε πολλές περιοχές της βορειοδυτικής Ευρώπης καταγράφονται καθημερινά ρεκόρ υψηλών θερμοκρασιών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Λονδίνο, όπου σε μια περιοχή που δεν είναι συνηθισμένη σε τέτοιες συνθήκες, η θερμοκρασία άγγιξε τους 35 βαθμούς Κελσίου, καταρρίπτοντας ρεκόρ δεκαετιών για τον μήνα Μάιο. Παράλληλα, παρατηρείται το φαινόμενο των τροπικών νυχτών, όπου η θερμοκρασία δεν υποχωρεί κάτω από τους 20 βαθμούς Κελσίου, λόγω της έντονης ζέστης, της υγρασίας, των ασθενών ανέμων και του φαινομένου της αστικής θερμικής νησίδας.
Η τσιμεντοποίηση των πόλεων επιδεινώνει την κατάσταση, καθώς τα δομικά υλικά απορροφούν μεγάλο μέρος της ηλιακής ακτινοβολίας κατά τη διάρκεια της ημέρας και την επανεκπέμπουν τη νύχτα με τη μορφή θερμότητας. Αυτό το φαινόμενο επιβαρύνει σημαντικά τις συνθήκες διαβίωσης και καταπονεί τον ανθρώπινο οργανισμό, ενώ σε ένα γενικότερο πλαίσιο κλιματικής αλλαγής, με θερμότερους ωκεανούς και θάλασσες, δημιουργείται ένα θερμότερο ενεργειακό υπόβαθρο που ενισχύει την ένταση και τη διάρκεια τέτοιων ακραίων καιρικών φαινομένων.
Η επίδραση στην Ελλάδα
Η χώρα μας βρίσκεται στα ανατολικά όρια αυτού του θερμού πεδίου, με αποτέλεσμα να έχει παρατηρηθεί άνοδος της θερμοκρασίας, η οποία ωστόσο κινείται σε σχετικά φυσιολογικά ή ελαφρώς υψηλότερα από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα. Η σημερινή ημέρα αναμένεται να αποτελέσει την κορύφωση τόσο της ζέστης όσο και της αστάθειας, με τις μπόρες και τις καταιγίδες να διατηρούν τοπικό και επιλεκτικό χαρακτήρα, κυρίως σε ορεινές και ημιορεινές περιοχές. Από την Παρασκευή, η θερμοκρασία θα υποχωρήσει ελαφρώς, επιστρέφοντας κοντά στα φυσιολογικά επίπεδα, ενώ το τριήμερο του Αγίου Πνεύματος προβλέπεται ιδανικό για εξορμήσεις.
Αναλυτική πρόγνωση του καιρού
Σήμερα, αναμένονται μεγάλα διαστήματα ηλιοφάνειας με λίγες αραιές νεφώσεις, οι οποίες από το μεσημέρι θα πυκνώσουν στα ηπειρωτικά και κυρίως στα ορεινά τμήματα. Σε μεγάλο μέρος του ηπειρωτικού κορμού θα εκδηλωθούν μπόρες και σποραδικές καταιγίδες, με έμφαση στην Πελοπόννησο, τη Δυτική Στερεά, την Ήπειρο, την Ανατολική Μακεδονία και κυρίως τη Θράκη, όπου οι συνθήκες ευνοούν ακόμη και τοπικές χαλαζοπτώσεις. Λίγες μπόρες αναμένονται και στα ορεινά της Κρήτης, καθώς και προς το βόρειο Αιγαίο, ενώ από το βράδυ νεφώσεις θα επιμείνουν στα βόρεια και βορειοανατολικά τμήματα.
Οι άνεμοι θα πνέουν κυρίως δυτικοί 4 με 5 μποφόρ, ενώ από το βράδυ στα βορειοανατολικά θα ενισχυθούν φτάνοντας τοπικά τα 6 με 7 μποφόρ. Οι δυτικοί άνεμοι λειτουργούν ως καταβάτες στις ανατολικότερες περιοχές της Πίνδου και στη βόρεια χώρα, ευνοώντας υψηλότερες θερμοκρασίες. Η θερμοκρασία θα φτάσει τους 32 με 34 βαθμούς Κελσίου στην ανατολική Στερεά, τη Θεσσαλία και τις πεδινές περιοχές της Κεντρικής Μακεδονίας, ενώ δεν αποκλείεται τοπικά προς την Ημαθία να δούμε ακόμη και κάποιο 35άρι. Αντίθετα, στη δυτική χώρα οι μέγιστες θα κυμανθούν κοντά στους 27 με 30 βαθμούς Κελσίου.
Αύριο, Παρασκευή, λόγω των νεφώσεων που θα επιμείνουν από τη νύχτα στα βόρεια και βορειοανατολικά, αναμένονται λίγες τοπικές βροχές από τις πρωινές ώρες κυρίως προς το βόρειο Αιγαίο, τη Θράκη, τη Θεσσαλία, την Εύβοια και τη Χαλκιδική. Από το μεσημέρι η αστάθεια θα είναι πιο περιορισμένη, αφοράντας κυρίως τη δυτική και νότια ορεινή ηπειρωτική χώρα, όπου θα εκδηλωθούν μπόρες ή και μεμονωμένες καταιγίδες. Οι άνεμοι θα στραφούν σε βόρειους, φτάνοντας τα 6 με 7 μποφόρ στο Αιγαίο, ενώ η θερμοκρασία θα σημειώσει μικρή πτώση στα βόρεια και ανατολικά, επιστρέφοντας στους 27 με 31 βαθμούς Κελσίου.
Το Σάββατο και το τριήμερο του Αγίου Πνεύματος αναμένονται γενικά καλές καιρικές συνθήκες, με περιορισμένη αστάθεια και μικρές αυξομειώσεις της θερμοκρασίας. Την Κυριακή και τη Δευτέρα η θερμοκρασία θα σημειώσει μικρή άνοδο, με τους ανέμους να παραμένουν ήπιοι και τις θάλασσες καλοτάξιδες. Το Σάββατο θα κυριαρχήσει η ηλιοφάνεια, με λίγες μπόρες στα ορεινά, ενώ την Κυριακή από το μεσημέρι θα αναπτυχθούν νεφώσεις στα ηπειρωτικά ορεινά, με μπόρες ή και μεμονωμένες καταιγίδες. Παρόμοιο θα παραμείνει το σκηνικό και τη Δευτέρα, με αστάθεια στα ηπειρωτικά ορεινά και τη θερμοκρασία να διατηρείται σε παρόμοια επίπεδα, ίσως λίγο υψηλότερα στα ανατολικά, όπου τοπικά δεν αποκλείεται να αγγίξουμε τους 34 βαθμούς Κελσίου.
