Κοίτασμα-κλειδί στο Ιόνιο: ο «Ασωπός» φέρνει στο προσκήνιο Ελλάδα, Ιταλία και νέα ενεργειακή δυναμική

Τα βασικά γεωλογικά και επιχειρησιακά χαρακτηριστικά του ερευνητικού στόχου «Ασωπός», που βρίσκεται στο «μπλοκ 2» δυτικά της Κέρκυρας, παρουσίασε η Energean, η οποία ηγείται της ερευνητικής κοινοπραξίας στην περιοχή, με αφορμή την υπογραφή της συμφωνίας για τη μίσθωση του πλωτού γεωτρύπανου της Stena Drilling που θα αξιοποιηθεί στην επικείμενη γεώτρηση.

Η νέα αυτή αποτύπωση του στόχου βασίζεται στα δεδομένα από τις τρισδιάστατες σεισμικές έρευνες που πραγματοποιήθηκαν το 2022 σε θαλάσσια έκταση 1.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Από την επεξεργασία τους προέκυψε ότι ο «Ασωπός» εντοπίζεται σε βάθος 4.622 μέτρων, ενώ η εκτίμηση για το δυνητικό απόθεμα της περιοχής ανέρχεται στα 270 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου.

Πρόκειται για μέγεθος εξαιρετικά υψηλό για τα ελληνικά δεδομένα, δεδομένου ότι η ετήσια κατανάλωση φυσικού αερίου στη χώρα κινείται περίπου στα 6 με 7 δισ. κυβικά μέτρα. Ακόμη και με την παραδοχή ότι τεχνικά μπορεί να ανακτηθεί μόνο μέρος της συνολικής ποσότητας, της τάξης του 50% έως 60%, η εκτίμηση παραμένει ιδιαίτερα σημαντική.

Το κοίτασμα και η ιταλική διάσταση

Από τις παρουσιάσεις προέκυψε επίσης ότι στην ευρύτερη εικόνα της πιθανής εκμετάλλευσης εισέρχεται και η Ιταλία, καθώς το «μπλοκ 2» βρίσκεται σε επαφή με την ιταλική ΑΟΖ και ο γεωλογικός στόχος, με βάση τις εκτιμήσεις και παλαιότερα σεισμικά δεδομένα της περιοχής, ενδέχεται να εκτείνεται και προς την πλευρά της γειτονικής χώρας.

Η Energean, η οποία στο παρελθόν διέθετε ερευνητικά δικαιώματα στην όμορη περιοχή, έχει ήδη καταθέσει αίτημα προς τις ιταλικές αρχές για νέα παραχώρηση. Ο επικεφαλής της εταιρείας, Μαθιός Ρήγας, ανέφερε ότι σε περίπτωση θετικής έκβασης ο «Ασωπός» θα μπορούσε να τροφοδοτήσει τόσο την ελληνική όσο και την ιταλική αγορά, ενισχύοντας τον διασυνοριακό χαρακτήρα του εγχειρήματος.

Το χρονοδιάγραμμα μέχρι τη γεώτρηση

Το επόμενο κρίσιμο βήμα αφορά την τήρηση ενός αυστηρού χρονοδιαγράμματος για την ολοκλήρωση όλων των αναγκαίων προπαρασκευαστικών ενεργειών πριν από τη γεώτρηση. Στα βασικά ορόσημα περιλαμβάνεται η κατάθεση της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έως τις 15 Ιουνίου, η έγκρισή της έως τον προσεχή Νοέμβριο και η τελική επιλογή του λιμανιού που θα εξυπηρετήσει τη μεταφορά εξοπλισμού και υλικών.

Μεταξύ των επικρατέστερων επιλογών βρίσκονται τα λιμάνια της Πάτρας και της Ηγουμενίτσας. Ο σχεδιασμός προβλέπει την έναρξη της γεώτρησης στις 14 Φεβρουαρίου και την ολοκλήρωσή της έως τις 27 του ίδιου μήνα, σε ένα στενό επιχειρησιακό παράθυρο που θεωρείται καθοριστικό για την εξέλιξη του project.

Επενδύσεις, παραγωγή και αλλαγή ρόλων

Εφόσον η γεώτρηση επιβεβαιώσει τις προσδοκίες, θα ακολουθήσει μια πολυετής φάση ωρίμανσης και ανάπτυξης της εκμετάλλευσης, με επενδύσεις που εκτιμώνται περίπου στα 5 δισ. ευρώ. Ο χρονικός ορίζοντας για την έναρξη παραγωγής υδρογονανθράκων προσδιορίζεται στα 3,5 με 4 χρόνια από τη στιγμή της επιτυχούς επιβεβαίωσης.

Σε αυτή τη φάση, ο επιχειρησιακός έλεγχος του έργου θα περάσει στην ExxonMobil, η οποία από τον περασμένο Νοέμβριο κατέχει το 60% της ερευνητικής κοινοπραξίας. Η Energean διατηρεί ποσοστό 30% και η HelleniQ Energy 10%. Κατά το στάδιο της έρευνας operator παραμένει η Energean, ενώ σε περίπτωση εμπορικής αξιοποίησης ο ρόλος αυτός θα μεταβιβαστεί στην ExxonMobil.

Περιβάλλον, έσοδα και γεωπολιτική διάσταση

Αναφορικά με τις περιβαλλοντικές ανησυχίες που συνοδεύουν κάθε υπεράκτιο εγχείρημα τέτοιας κλίμακας, ο Μαθιός Ρήγας επικαλέστηκε το ιστορικό της εταιρείας, σημειώνοντας ότι η Energean έχει πραγματοποιήσει 21 γεωτρήσεις στον Πρίνο και ακόμη 10 διεθνώς, σε βάθη μεγαλύτερα των 800 μέτρων, χωρίς ατυχήματα.

Σε οικονομικό επίπεδο, τα οφέλη για τη χώρα, εφόσον επιβεβαιωθούν τα αισιόδοξα σενάρια, αποτιμώνται σε 10 δισ. ευρώ έσοδα για το Δημόσιο σε βάθος είκοσι ετών, σε επενδύσεις άνω των 5 δισ. ευρώ, σε δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και σε ουσιαστική αποφόρτιση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών μέσω της μείωσης των εισαγωγών φυσικού αερίου.

Τη γεωπολιτική σημασία του εγχειρήματος ανέδειξε και ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, ο οποίος υπογράμμισε ότι, εφόσον επιβεβαιωθούν οι ενδείξεις και ο στόχος «Ασωπός 1» αποδειχθεί εμπορικά αξιοποιήσιμος, η Ελλάδα θα αποκτήσει νέα αναπτυξιακή και στρατηγική βαρύτητα. Σύμφωνα με την ίδια προσέγγιση, τέτοιου είδους συνεργασίες ενισχύουν τη θέση της χώρας στη νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική, προσελκύουν πρόσθετες επενδύσεις και προσδίδουν στην ενέργεια χαρακτήρα σταθερού συγκριτικού πλεονεκτήματος με ευρωπαϊκή και διατλαντική διάσταση.