Κλιμακώνονται οι αντιδράσεις των Ευρωπαίων αγροτών, καθώς η εμπορική συμφωνία ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τις χώρες της Mercosur εισέρχεται στο τελικό στάδιο πριν από την υπογραφή της.
Το ευρωπαϊκό μπλοκ αναμένεται να δώσει το «πράσινο φως» για τη συμφωνία με την Αργεντινή, τη Βραζιλία, την Παραγουάη και την Ουρουγουάη την Παρασκευή 9 Ιανουαρίου. Η Ιταλία φέρεται έτοιμη να αποσύρει τις επιφυλάξεις της, γεγονός που περιορίζει τις δυνατότητες συγκρότησης μειοψηφίας ικανής να μπλοκάρει τη διαδικασία.
Εφόσον ολοκληρωθεί η έγκριση, η υπογραφή της συμφωνίας τοποθετείται για τις 12 Ιανουαρίου στην Παραγουάη, σύμφωνα με πληροφορίες του Euroactiv. Η συμφωνία προβλέπει, μεταξύ άλλων, την εισαγωγή αγροτικών προϊόντων από τη Λατινική Αμερική με μηδενικούς ή εξαιρετικά χαμηλούς δασμούς.
Η προοπτική αυτή έχει κινητοποιήσει αγροτικές οργανώσεις σε σειρά κρατών-μελών. Στην Πολωνία έχει προγραμματιστεί διαμαρτυρία στη Βαρσοβία στις 9 Ιανουαρίου, ενώ στην Ιρλανδία αναμένεται συγκέντρωση έως και 10.000 αγροτών την επόμενη ημέρα στην πόλη Άθλον.
Στη Γαλλία, κινητοποιήσεις βρίσκονται σε εξέλιξη από τη Δευτέρα 5 Ιανουαρίου σε διάφορες περιοχές της χώρας. Ο πρόεδρος της ένωσης FNSEA, Αρνώ Ρουσσώ, προειδοποίησε για ενδεχόμενη κλιμάκωση των κινητοποιήσεων, μιλώντας στον τηλεοπτικό σταθμό TF1. Οι δηλώσεις του έγιναν μετά τις ανακοινώσεις του Γάλλου πρωθυπουργού για περιορισμούς στις εισαγωγές από τη Νότια Αμερική.
Κινητοποιήσεις έχουν προγραμματιστεί και στη Γερμανία, όπου την Πέμπτη 8 Ιανουαρίου αναμένονται τοπικοί αποκλεισμοί δρόμων, παρά τη γενικότερη στήριξη της χώρας στη συμφωνία Mercosur.
Η ένωση νέων αγροτών της Γαλλίας, σε συνεργασία με την FNSEA, έχει ανακοινώσει διαμαρτυρία μπροστά από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο κατά την ολομέλεια της 19ης Ιανουαρίου, με στόχο να επηρεάσει τη στάση των ευρωβουλευτών σε περίπτωση που η συμφωνία έχει ήδη υπογραφεί.
Ακόμη και μετά την έγκριση από το Συμβούλιο, η συμφωνία θα πρέπει να λάβει την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για να τεθεί σε ισχύ.
Στο πλαίσιο των αντιδράσεων, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προτείνει την αποδέσμευση 45 δισεκατομμυρίων ευρώ για τη στήριξη της γεωργίας, στο πλαίσιο του πολυετούς δημοσιονομικού σχεδιασμού της ΕΕ. Η πρόταση περιλαμβάνεται σε επιστολή που απεστάλη την Τρίτη 6 Ιανουαρίου προς την κυπριακή προεδρία και την πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μετσόλα.
Η πρόταση αφορά αναδιάρθρωση κονδυλίων του προϋπολογισμού 2028-2034, με τη διάθεση περίπου των δύο τρίτων των διαθέσιμων πόρων της ενδιάμεσης αναθεώρησης, ώστε να ενεργοποιηθούν άμεσα υπέρ των αγροτών. Τα κράτη-μέλη θα μπορούν να αιτηθούν τη χρηματοδότηση μέσω των εθνικών και περιφερειακών σχεδίων εταιρικής σχέσης.
Η επιστολή αναφέρεται επίσης στο αποθεματικό των 6,3 δισεκατομμυρίων ευρώ για την αντιμετώπιση διαταραχών της αγοράς, καθώς και στην αυξημένη χρηματοδότηση των αγροτικών περιοχών μέσω της δέσμευσης τουλάχιστον του 10% των πόρων κάθε σχεδίου εταιρικής σχέσης.
Σύμφωνα με την πρόεδρο της Επιτροπής, ο συνδυασμός των διαθέσιμων εργαλείων συνιστά υψηλό επίπεδο στήριξης για τον αγροτικό τομέα και τις αγροτικές κοινότητες. Στο μεταξύ, Ιταλία και Γαλλία ζητούν περαιτέρω ενίσχυση του γεωργικού προϋπολογισμού, ενόψει των τελικών διαπραγματεύσεων για τη συμφωνία.
Οι υπουργοί Γεωργίας της ΕΕ συνεδριάζουν εκτάκτως την Τετάρτη 7 Ιανουαρίου, με αντικείμενο την αμοιβαιότητα στις εμπορικές συμφωνίες και τον μελλοντικό προϋπολογισμό της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής.
Η Mercosur, που ιδρύθηκε το 1991, αποτελεί εμπορικό συνασπισμό χωρών της Νότιας Αμερικής. Οι διαπραγματεύσεις με την ΕΕ ξεκίνησαν το 1999 και κατέληξαν σε κατ’ αρχήν συμφωνία το 2019, η οποία παρέμεινε σε εκκρεμότητα λόγω περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών ζητημάτων.
Τον Δεκέμβριο του 2024 σημειώθηκε πρόοδος, με τις δύο πλευρές να καταλήγουν στη μεγαλύτερη εμπορική συμφωνία που έχει συνάψει η ΕΕ. Για την επικύρωσή της απαιτείται ενισχυμένη πλειοψηφία κρατών-μελών που να εκπροσωπούν το 65% του πληθυσμού της Ένωσης.
Η συμφωνία προβλέπει ενίσχυση των ευρωπαϊκών εξαγωγών οχημάτων, μηχανημάτων και αλκοολούχων ποτών στη Λατινική Αμερική, καθώς και αυξημένες εισαγωγές μοσχαρίσιου κρέατος, ζάχαρης, ρυζιού, μελιού και σόγιας στην ευρωπαϊκή αγορά.
Για τον αγροτικό κόσμο της ΕΕ, το βασικό ζήτημα εστιάζεται στους όρους εισαγωγής των νοτιοαμερικανικών προϊόντων. Οι χαμηλοί ή μηδενικοί δασμοί, σε συνδυασμό με τις μεγάλες καλλιεργήσιμες εκτάσεις των χωρών της Mercosur, διαμορφώνουν νέες συνθήκες ανταγωνισμού για τους Ευρωπαίους παραγωγούς, που παρακολουθούν τις εξελίξεις ενόψει των κρίσιμων αποφάσεων των επόμενων ημερών.
