Σύνοψη Άρθρου
Το νέο Κληρονομικό Δίκαιο φέρνει σημαντική αλλαγή στη διανομή περιουσίας όταν δεν υπάρχει διαθήκη.
Οι εξ αδιαθέτου κληρονόμοι θα μπορούν να συμφωνούν με συμβολαιογραφική σύμβαση για τη διανομή της κληρονομιάς.
Η νέα ρύθμιση μειώνει γραφειοκρατία και κόστος, με εφαρμογή από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026.
Σημαντικές αλλαγές στις διαδικασίες που αφορούν τις κληρονομιές εισάγει το νέο Κληρονομικό Δίκαιο, δίνοντας στους εξ αδιαθέτου κληρονόμους τη δυνατότητα να προχωρούν σε συμφωνημένη διανομή της περιουσίας χωρίς να απαιτείται ύπαρξη διαθήκης.
Η νέα ρύθμιση αφορά τις περιπτώσεις κατά τις οποίες ο θανών δεν έχει αφήσει διαθήκη και δεν έχει προηγηθεί κληρονομική σύμβαση. Σε αυτές τις υποθέσεις, οι νόμιμοι κληρονόμοι θα μπορούν πλέον να καθορίζουν από κοινού ποιο περιουσιακό στοιχείο θα περιέλθει σε κάθε πρόσωπο, μέσω ειδικής συμβολαιογραφικής σύμβασης διανομής.
Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται να απλοποιηθεί μια διαδικασία που μέχρι σήμερα προκαλούσε σημαντική ταλαιπωρία, καθυστερήσεις και αυξημένα έξοδα για τους συγκληρονόμους. Η σχετική πρόβλεψη εντάχθηκε στο νέο Κληρονομικό Δίκαιο έπειτα από πρόταση της ΠΟΜΙΔΑ.
Μία πράξη για αποδοχή και διανομή
Σύμφωνα με την ΠΟΜΙΔΑ, η νέα διαδικασία αναμένεται να περιορίσει τη γραφειοκρατία που επιβάρυνε επί χρόνια τους κληρονόμους. Μέχρι σήμερα, οι ενδιαφερόμενοι συχνά υποχρεώνονταν να προχωρούν σε πολλαπλές φορολογικές δηλώσεις, ξεχωριστές αποδοχές κληρονομιάς, συμβολαιογραφικές πράξεις διανομής και μεταγραφές στο Κτηματολόγιο.
Με το νέο πλαίσιο, η αποδοχή και η διανομή της κληρονομιαίας περιουσίας θα μπορούν να γίνονται με μία ενιαία συμβολαιογραφική πράξη. Η αλλαγή αυτή εκτιμάται ότι θα μειώσει τόσο τον απαιτούμενο χρόνο όσο και το διοικητικό βάρος για τις οικογένειες που καλούνται να τακτοποιήσουν κληρονομικές εκκρεμότητες.
Η νέα διάταξη έχει και οικονομική σημασία, καθώς οι κληρονόμοι μέχρι σήμερα επιβαρύνονταν χωριστά για την αποδοχή της κληρονομιάς και για τη διανομή της περιουσίας. Η ενοποίηση της διαδικασίας αναμένεται να οδηγήσει σε αισθητά μικρότερο συνολικό κόστος.
Οι βασικές προϋποθέσεις εφαρμογής
Για να εφαρμοστεί η νέα δυνατότητα, η σύμβαση θα πρέπει να καταρτίζεται ενώπιον συμβολαιογράφου και να συμμετέχουν σε αυτή όλοι οι νόμιμοι εξ αδιαθέτου κληρονόμοι.
Η συμφωνία μπορεί να αφορά το σύνολο ή μέρος της κληρονομιαίας περιουσίας, ανάλογα με το τι αποφασίζουν οι κληρονόμοι. Παράλληλα, η πράξη θα πρέπει να μεταγράφεται στο αρμόδιο Κτηματολογικό Γραφείο, ώστε να παράγει τα απαιτούμενα έννομα αποτελέσματα για τα ακίνητα που περιλαμβάνονται στην κληρονομιά.
Η ρύθμιση θεωρείται πρακτικά σημαντική για περιπτώσεις όπου η περιουσία περιλαμβάνει ακίνητα, οικόπεδα, κατοικίες ή άλλα περιουσιακά στοιχεία που μέχρι σήμερα παρέμεναν επί χρόνια σε καθεστώς συνιδιοκτησίας, λόγω δυσκολιών συνεννόησης ή σύνθετων διαδικαστικών απαιτήσεων.
Οι νέες διατάξεις του Κληρονομικού Δικαίου θα τεθούν σε εφαρμογή από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026, ανοίγοντας έναν πιο σύντομο και λειτουργικό δρόμο για τη διευθέτηση κληρονομικών υποθέσεων χωρίς διαθήκη.
