Κοινό αίτημα ΓΣΕΕ και εργοδοτών για αύξηση διατακτικών στα 10 ευρώ

Η ανάγκη ενίσχυσης της αγοραστικής δύναμης και του διαθέσιμου εισοδήματος των ελληνικών νοικοκυριών βρίσκεται στο επίκεντρο του αιτήματος που κατέθεσαν από κοινού οι εκπρόσωποι των εργαζομένων και των εργοδοτών, ζητώντας την αύξηση του ορίου των διατακτικών σίτισης που απαλλάσσονται από φόρους και ασφαλιστικές εισφορές. Το όριο αυτό παραμένει αμετάβλητο από το 2004, στα 6 ευρώ την ημέρα, παρά τις διαδοχικές αυξήσεις του κόστους διαβίωσης και τις πληθωριστικές πιέσεις που έχουν πλήξει τα ελληνικά νοικοκυριά τα τελευταία χρόνια.

Με επιστολή τους προς τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκο Πιερρακάκη, η ΓΣΕΕ και οι πέντε βασικοί φορείς εργοδοτών (ΣΕΒ, ΓΣΕΒΕΕ, ΕΣΕΕ, ΣΕΤΕ και ΣΒΕ) ζητούν την αναπροσαρμογή του ορίου στα 10 ευρώ την ημέρα. Οι κοινωνικοί εταίροι τονίζουν ότι η αύξηση των διατακτικών μπορεί να λειτουργήσει ως στοχευμένο μέτρο ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος, καθώς στηρίζει μια βασική καθημερινή δαπάνη και δεν εξαντλείται σε μια γενική μισθολογική παρέμβαση. Σημειώνεται ότι σχετικό ερώτημα για την αύξηση των διατακτικών είχαν καταθέσει προς τους υπουργούς Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Εργασίας βουλευτές του ΠΑΣΟΚ πριν από δύο μήνες, χωρίς να έχει υπάρξει μέχρι στιγμής απάντηση.

Το κοινό μέτωπο των κοινωνικών εταίρων

Το κοινό μέτωπο που έχουν δημιουργήσει οι κοινωνικοί εταίροι για το συγκεκριμένο αίτημα βασίζεται στα σημαντικά οφέλη που προσφέρουν οι διατακτικές σίτισης τόσο προς τις επιχειρήσεις όσο και προς τους εργαζομένους. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του Ινστιτούτου Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων της ΓΣΕΒΕΕ (ΙΜΕ-ΓΣΕΒΕΕ), ήδη περίπου ένας στους τέσσερις εργαζόμενους στην Ελλάδα λαμβάνει διατακτικές σίτισης από τον εργοδότη του, είτε σε σταθερή είτε σε περιστασιακή βάση, ενώ για τους περισσότερους η παροχή αυτή έχει ενταχθεί στην καθημερινότητά τους εδώ και αρκετά χρόνια.

Στήριξη του εισοδήματος και της αγοραστικής δύναμης

Η μελέτη του ΙΜΕ-ΓΣΕΒΕΕ αποτυπώνει και την ιδιαίτερη σημασία που έχουν οι διατακτικές σίτισης για τη στήριξη της αγοραστικής δύναμης των εργαζομένων. Τρεις στους τέσσερις εργαζομένους χαρακτηρίζουν την παροχή αρκετά ή πολύ σημαντική, ενώ περισσότεροι από τους μισούς (52,7%) δηλώνουν ότι χάρη σε αυτή μπορούν να διαθέτουν περισσότερα χρήματα για την αγορά τροφίμων. Ένας στους δύο εργαζομένους αναφέρει ότι η παροχή σίτισης μειώνει το άγχος για την κάλυψη των καθημερινών εξόδων διατροφής, ενώ το 55,4% τη θεωρεί μια πρακτική λύση που διευκολύνει ουσιαστικά την καθημερινότητά του. Μάλιστα, το 50,5% των καταναλωτών δηλώνει πως αν αυξηθεί η παροχή σίτισης θα αξιοποιήσει αυτό το ποσό για επιπλέον πρώτες ύλες για παρασκευή γευμάτων στο σπίτι, ενώ το 33,7% εκτιμά πως θα μπορέσει να καλύψει καθημερινά ένα γεύμα χωρίς το άγχος εξάντλησης του ποσού που έχει σήμερα.

Όπως επισημαίνουν οι κοινωνικοί εταίροι στην επιστολή τους, η αγοραστική δύναμη των Ελλήνων καταναλωτών αποτελεί ένα σημαντικό κοινωνικό ζήτημα, με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat να τοποθετούν την Ελλάδα στις τελευταίες θέσεις της αντίστοιχης ευρωπαϊκής λίστας. Στο πλαίσιο αυτό, η αύξηση των διατακτικών αποτελεί ένα από τα διαθέσιμα μέσα που μπορεί να ενισχύσει άμεσα την αγοραστική δύναμη των εργαζομένων, εξασφαλίζοντας επαρκές εισόδημα αποκλειστικά για την αγορά φαγητού.

Τα οφέλη για τις επιχειρήσεις

Οι κοινωνικοί εταίροι τονίζουν ακόμη πως μία πιθανή αύξηση της ονομαστικής αξίας των διατακτικών θα τύγχανε σημαντικής αποδοχής από την αγορά, τόσο από τους εργοδότες όσο και από τους εργαζομένους, και θα είχε πολύ θετική επίδραση στους δείκτες ικανοποίησης των εργαζομένων αλλά και στην ενίσχυση της παραγωγικότητάς τους. Όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά, σε μια αγορά εργασίας όπου η προσέλκυση και διατήρηση ταλέντων αποτελούν πρόκληση για όλους τους κλάδους, είναι σημαντικό οι ελληνικές επιχειρήσεις να είναι σε θέση να παρέχουν στους εργαζομένους τους ένα ανταγωνιστικό πακέτο παροχών.

Σύμφωνα με τη μελέτη του ΙΜΕ-ΓΣΕΒΕΕ, το 67,5% των επιχειρήσεων εκτιμά πως οι διατακτικές σίτισης αποτελούν σημαντικό παράγοντα προσέλκυσης και διατήρησης εργαζομένων. Επιπλέον, το 71,3% των επιχειρήσεων που σήμερα δεν χορηγούν παροχή σίτισης δήλωσε στην έρευνα ότι θα επανεξέταζε τη στάση του με τη θεσμοθέτηση επιπλέον φορολογικών κινήτρων.

Η αρνητική σύγκριση με την Ευρωπαϊκή Ένωση

Στην επιστολή τους, οι κοινωνικοί εταίροι αναδεικνύουν και τη σημαντική διαφορά που χωρίζει την Ελλάδα από άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Τονίζουν πως στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες τα πακέτα παροχών καλύπτουν σαφώς μεγαλύτερο εύρος αναγκών και με σημαντικά πιο αυξημένα ποσά, καθώς τα κράτη παρέχουν αντίστοιχα φορολογικά κίνητρα στις εταιρείες. Αυτό καθιστά άνιση τη μάχη ανεύρεσης εργαζομένων για τις ελληνικές επιχειρήσεις, ειδικά στη μετά COVID εποχή, όπου οι Έλληνες εργαζόμενοι αναζητούν εργασία στο εξωτερικό είτε αφήνοντας τη χώρα είτε μέσω τηλεργασίας, με στόχο τη βελτίωση του εισοδήματός τους.

Είναι ενδεικτικό πως η παροχή σίτισης σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχει αναδειχθεί σε πολύ σημαντικό μέσο στήριξης των εργαζομένων, ενώ τείνει να αναπροσαρμόζεται σε συνάρτηση με τα όρια του κατώτατου μισθού σε κάθε χώρα. Χώρες όπως η Πορτογαλία έχουν θεσμοθετήσει παροχή σίτισης που προσεγγίζει το 22% του κατώτατου μισθού, η Γαλλία δίνει παροχή που αντιστοιχεί στο 18%, ενώ άλλες χώρες προσεγγίζουν έως και το 25% του κατώτατου μισθού. Με την Ελλάδα να αναπτύσσεται και να αυξάνει τον κατώτατο μισθό, η παροχή σίτισης σήμερα αντιστοιχεί στο 13,6% του κατώτατου μισθού, κατατάσσοντας τη χώρα στην τελευταία θέση του ευρωπαϊκού μέσου όρου.