Κοινωνικό Leasing: Ηλεκτρικό αυτοκίνητο έως 150 ευρώ τον μήνα για 15.000 νοικοκυριά

Πρόσβαση σε αμιγώς ηλεκτρικό αυτοκίνητο με ιδιαίτερα χαμηλό μηνιαίο μίσθωμα φιλοδοξεί να προσφέρει σε περίπου 15.000 ευάλωτα νοικοκυριά το νέο πρόγραμμα «Κοινωνικό Leasing», το οποίο εντάσσεται στον σχεδιασμό της Ελλάδας στο πλαίσιο του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα.

Η βασική φιλοσοφία του μέτρου είναι να μειωθεί δραστικά το οικονομικό εμπόδιο που σήμερα αποκλείει πολλά νοικοκυριά από την ηλεκτροκίνηση. Αντί για αγορά αυτοκινήτου και μεγάλη προκαταβολή, οι δικαιούχοι θα μπορούν να αποκτούν όχημα μέσω τετραετούς μίσθωσης, με το μηνιαίο κόστος να μην ξεπερνά τα 150 ευρώ.

Το πρόγραμμα έχει πλέον ενταχθεί στο εγκεκριμένο ελληνικό Κοινωνικό Κλιματικό Σχέδιο, ενώ το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών επεξεργάζεται τους αναλυτικούς όρους εφαρμογής. Αυτό σημαίνει ότι αρκετές από τις λεπτομέρειες που κυκλοφορούν για δόσεις, τελικό κόστος και εξαγορά του αυτοκινήτου δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί στον οδηγό του προγράμματος.

Τετραετές leasing χωρίς το βάρος της αγοράς αυτοκινήτου

Η διάρκεια της μίσθωσης προβλέπεται να είναι τέσσερα χρόνια, δηλαδή 48 μήνες. Το κράτος θα καλύπτει σημαντικό μέρος του συνολικού κόστους, ώστε η συμμετοχή του ευάλωτου νοικοκυριού να παραμένει σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα.

Στον αρχικό κυβερνητικό σχεδιασμό είχε παρουσιαστεί μέση επιδότηση περίπου 13.000 ευρώ ανά δικαιούχο, με υψηλότερη ενίσχυση για νοικοκυριά με άτομα με αναπηρία και επιπλέον ποσό για οικιακό φορτιστή. Στο νεότερο εγκεκριμένο σχέδιο ο συνολικός προϋπολογισμός του κοινωνικού leasing ανέρχεται περίπου στα 165 εκατ. ευρώ και ο στόχος έχει αυξηθεί στα 15.000 νοικοκυριά.

Το βασικό στοιχείο που παραμένει σταθερό είναι ότι το μηνιαίο μίσθωμα δεν θα ξεπερνά τα 150 ευρώ. Ανάλογα με το μοντέλο του αυτοκινήτου, το ύψος της επιδότησης και τα χαρακτηριστικά του δικαιούχου, το πραγματικό ποσό μπορεί να είναι χαμηλότερο.

Οι ωφελούμενοι δεν θα μπορούν να επιλέγουν οποιοδήποτε ηλεκτρικό αυτοκίνητο κυκλοφορεί στην αγορά. Θα δημιουργηθεί δημόσια λίστα επιλέξιμων μοντέλων, με έμφαση στα οικονομικότερα οχήματα μηδενικών εκπομπών, ώστε η επιδότηση να μην κατευθύνεται σε ακριβές κατηγορίες αυτοκινήτων.

Μετά την ολοκλήρωση της τετραετίας προβλέπεται να εξεταστεί δυνατότητα απόκτησης του οχήματος από τον δικαιούχο. Οι ακριβείς όροι και το τίμημα της εξαγοράς θα πρέπει, ωστόσο, να καθοριστούν από την τελική πρόσκληση και τις συμβάσεις leasing και επομένως δεν μπορεί ακόμη να θεωρείται δεδομένο συγκεκριμένο εύρος τιμών.

Το πραγματικό κόστος θα κριθεί στους όρους της σύμβασης

Ιδιαίτερη σημασία θα έχει το τι ακριβώς θα περιλαμβάνεται στο μηνιαίο μίσθωμα. Στις συμβάσεις μακροχρόνιας μίσθωσης συχνά εντάσσονται υπηρεσίες όπως συντήρηση, ασφάλιση και αλλαγή ελαστικών, όμως οι τελικοί όροι του Κοινωνικού Leasing πρέπει να αποσαφηνιστούν όταν δημοσιευθεί ο οδηγός εφαρμογής.

Το ίδιο ισχύει και για τον οικιακό φορτιστή, καθώς ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε ενίσχυση 500 ευρώ για την αγορά του. Η δυνατότητα φόρτισης στο σπίτι αποτελεί βασική παράμετρο για την οικονομική λειτουργία ενός ηλεκτρικού αυτοκινήτου, αφού η οικιακή φόρτιση είναι κατά κανόνα σημαντικά φθηνότερη από τη χρήση δημόσιων ταχυφορτιστών.

Το πραγματικό ενεργειακό κόστος εξαρτάται από την κατανάλωση του αυτοκινήτου, την τιμή της κιλοβατώρας και τον τρόπο φόρτισης. Ένα μικρό ηλεκτρικό μοντέλο μπορεί να καλύπτει εκατοντάδες χιλιόμετρα με κόστος αισθητά χαμηλότερο από ένα αντίστοιχο βενζινοκίνητο όχημα, ιδιαίτερα όταν φορτίζεται στο σπίτι.

Το πρόγραμμα απευθύνεται σε νοικοκυριά που χαρακτηρίζονται «μεταφορικά ευάλωτα», δηλαδή πολίτες για τους οποίους το κόστος μετακίνησης αποτελεί σημαντική οικονομική επιβάρυνση, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου οι δημόσιες συγκοινωνίες είναι περιορισμένες.

Το ελληνικό μοντέλο ακολουθεί σε γενικές γραμμές την ευρωπαϊκή κατεύθυνση για κοινωνική ηλεκτροκίνηση, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη Γαλλία, όπου αντίστοιχα προγράμματα χαμηλού κόστους προκάλεσαν πολύ μεγάλη ζήτηση.

Η μεγάλη πρόκληση για την Ελλάδα θα είναι διαφορετική: να δημιουργηθεί ένα πρόγραμμα που να είναι πράγματι προσβάσιμο στους οικονομικά ασθενέστερους και να μην καταλήξει σε μια διαδικασία με σύνθετα κριτήρια, περιορισμένο αριθμό αυτοκινήτων και πρόσθετες επιβαρύνσεις που θα εμφανιστούν μετά την υπογραφή.

Το Κοινωνικό Leasing μπορεί να αποτελέσει μία από τις πιο ουσιαστικές παρεμβάσεις για την ηλεκτροκίνηση, εφόσον το τελικό κόστος παραμείνει πραγματικά χαμηλό και οι όροι είναι ξεκάθαροι. Το κρίσιμο πλέον είναι η δημοσίευση της πρόσκλησης: εκεί θα φανεί ποιοι είναι οι πραγματικοί δικαιούχοι, ποια αυτοκίνητα θα διατίθενται, τι ακριβώς θα περιλαμβάνει το μίσθωμα και πόσο θα πληρώνει τελικά μια οικογένεια για να κρατήσει το όχημα μετά την τετραετία.