Κοκαΐνη: Ξεπέρασε το πετρέλαιο στις εξαγωγές της Κολομβίας

Η οικονομία της Κολομβίας βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πρωτόγνωρη πραγματικότητα, καθώς για πρώτη φορά στην ιστορία της χώρας, τα έσοδα από τις παράνομες εξαγωγές κοκαΐνης υπερέβησαν εκείνα του αργού πετρελαίου. Σύμφωνα με μια νέα ανάλυση του Πανεπιστημίου EAFIT, με έδρα τη Μεντεγίν, το 2024 οι εξαγωγές κοκαΐνης υπολογίζονται σε 16,5 δισεκατομμύρια δολάρια, έναντι 15 δισεκατομμυρίων δολαρίων που εισέπραξε η πετρελαϊκή βιομηχανία της χώρας.

Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο την κυριαρχία της Κολομβίας στην παγκόσμια αγορά ναρκωτικών, καθώς η χώρα ευθύνεται για σχεδόν το 70% της συνολικής παγκόσμιας προσφοράς κοκαΐνης. Η μελέτη του EAFIT αποτυπώνει με σαφήνεια τη μετατόπιση των οικονομικών ισορροπιών, καθώς το παράνομο εμπόριο έχει πλέον εξελιχθεί στον ισχυρότερο εξαγωγικό πυλώνα της χώρας, αφήνοντας πίσω του παραδοσιακούς τομείς όπως η ενέργεια και τα ορυκτά.

Η κατάταξη των εξαγωγικών τομέων

Σύμφωνα με τα στοιχεία των ερευνητών, ο άνθρακας κατατάσσεται πλέον στην τρίτη θέση των μεγαλύτερων εξαγωγικών πυλώνων της Κολομβίας, με έσοδα που ανέρχονται σε 7,1 δισεκατομμύρια δολάρια. Ακολουθούν οι νόμιμες εξαγωγές χρυσού με 4,1 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ η παράνομη εξόρυξη χρυσού υπολογίζεται σε 3,6 δισεκατομμύρια δολάρια. Η συγκεκριμένη κατάταξη αποκαλύπτει το εύρος της παραοικονομίας, η οποία έχει διεισδύσει σε πολλαπλούς τομείς της εθνικής οικονομίας.

Το εμπόριο κοκαΐνης αντιπροσωπεύει πλέον σχεδόν το 4,4% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) της Κολομβίας. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η παράνομη οικονομία της κοκαΐνης έχει γνωρίσει πρωτοφανή επέκταση την τελευταία δεκαετία, καθώς από το 0,8% του ΑΕΠ το 2013, εκτινάχθηκε σε ποσοστό άνω του 4% το 2024. Η αύξηση αυτή δεν είναι μόνο ποσοτική αλλά και ποιοτική, καθώς αντανακλά τη βαθύτερη ενσωμάτωση των εγκληματικών οργανώσεων στη διεθνή οικονομία.

Η εκθετική αύξηση της παραγωγής

Η ετήσια παραγωγή κοκαΐνης της Κολομβίας παρουσιάζει μια εντυπωσιακή πορεία δεκαπλασιασμού, από λιγότερους από 300 μετρικούς τόνους το 2013 σε σχεδόν 3.000 μετρικούς τόνους το 2024. Η μελέτη του EAFIT εξετάζει διεξοδικά τον τρόπο με τον οποίο τα περιθώρια κέρδους πολλαπλασιάζονται εκθετικά κατά μήκος της αλυσίδας του λαθρεμπορίου, από την παραγωγή έως την τελική διανομή.

Στις αγροτικές περιφέρειες της Κολομβίας, όπου καλλιεργείται η κόκα, ένα κιλό φύλλων κοστίζει περίπου 468 δολάρια. Μετά την επεξεργασία τους σε παράνομα εργαστήρια εντός της χώρας, η αξία ενός κιλού υδροχλωρικής κοκαΐνης αυξάνεται στα 1.400 δολάρια. Η σταδιακή αυτή ανατίμηση καταδεικνύει την προστιθέμενη αξία που δημιουργείται σε κάθε στάδιο της παράνομης διαδικασίας.

Καθώς το οργανωμένο έγκλημα της Κολομβίας επεκτείνει την πρόσβασή του στα διεθνή δίκτυα διανομής, τα έσοδα των καρτέλ πολλαπλασιάζονται. Η μέση τιμή, σταθμισμένη με τον όγκο, για τα κολομβιανά καρτέλ φτάνει σχεδόν τα 5.929 δολάρια ανά κιλό κατά την εξαγωγή. Ωστόσο, οι τιμές χονδρικής σε αγορές-προορισμούς, όπως η Ευρώπη, μπορεί να υπερβούν τα 78.000 δολάρια ανά κιλό, αποκαλύπτοντας το τεράστιο περιθώριο κέρδους που δημιουργείται στη διεθνή αγορά.

Η βαθιά ενσωμάτωση των κολομβιανών συνδικάτων του εγκλήματος στις παγκόσμιες αλυσίδες προσφοράς τους επιτρέπει να οικειοποιούνται μεγάλα περιθώρια κέρδους που παράγονται στο εξωτερικό. Αυτή η δυναμική ενισχύει τον κυρίαρχο ρόλο του λαθρεμπορίου ναρκωτικών στην εθνική οικονομία, δημιουργώντας ένα φαύλο κύκλο εξάρτησης και βίας, ενώ παράλληλα υπονομεύει τις προσπάθειες για την εδραίωση μιας νόμιμης και βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης στη χώρα.