«Κόκκινα» δάνεια: Απόφαση-σταθμός του Αρείου Πάγου δικαιώνει δανειολήπτες του νόμου Κατσέλη..αλλά με κρίσιμους αστερίσκους

Σημαντική εξέλιξη για τους δανειολήπτες που έχουν υπαχθεί στον νόμο Κατσέλη φέρνει η κρίση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου για τον τρόπο υπολογισμού των τόκων στις ρυθμισμένες οφειλές. Η απόφαση θεωρείται ευνοϊκή για υπερχρεωμένα νοικοκυριά, καθώς βάζει φραγμό σε έναν τρόπο υπολογισμού που επί χρόνια επιβάρυνε τους οφειλέτες με πολύ υψηλότερα ποσά.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η Ολομέλεια του ανώτατου δικαστηρίου, με ευρεία πλειοψηφία 35 ψήφων έναντι 12, έκρινε ότι οι τόκοι δεν πρέπει να υπολογίζονται επί του συνολικού ανεξόφλητου χρέους. Αντίθετα, ο υπολογισμός τους πρέπει να γίνεται αποκλειστικά πάνω στη μηνιαία δόση που έχει καθορίσει η δικαστική απόφαση για κάθε δανειολήπτη.

Ανατροπή στην πρακτική τραπεζών και servicers

Η κρίση αυτή ανατρέπει την πρακτική που ακολουθούσαν μέχρι σήμερα τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων, οι οποίες υπολόγιζαν τους τόκους επί του συνολικού υπολοίπου της οφειλής. Η εφαρμογή αυτής της μεθόδου είχε ως αποτέλεσμα πολλοί δανειολήπτες, παρά το γεγονός ότι είχαν δικαιωθεί δικαστικά και είχαν ενταχθεί σε καθεστώς προστασίας, να καλούνται να καταβάλουν ποσά αυξημένα σε σχέση με εκείνα που θεωρούσαν ότι προέκυπταν από τις δικαστικές αποφάσεις.

Η απόφαση του Αρείου Πάγου δημιουργεί νέα δεδομένα για την ερμηνεία του νόμου Κατσέλη και ενισχύει τη θέση όσων εξακολουθούν να εξυπηρετούν ρυθμίσεις με βάση αποφάσεις δικαστηρίων. Ωστόσο, το τελικό εύρος των ωφελούμενων θα κριθεί από το πλήρες σκεπτικό της απόφασης, το οποίο αναμένεται να δημοσιευθεί.

Το κρίσιμο ζήτημα της αναδρομικότητας

Παρά τη θετική κατεύθυνση της κρίσης, παραμένει ανοιχτό ένα κομβικό ζήτημα: εάν η απόφαση θα έχει αναδρομική εφαρμογή. Οι πρώτες πληροφορίες, όπως αναφέρει το δημοσίευμα, δείχνουν ότι η Ολομέλεια δεν φαίνεται να απαντά ρητά στο αν οι δανειολήπτες μπορούν να διεκδικήσουν επιστροφή ποσών που κατέβαλαν τα προηγούμενα χρόνια εξαιτίας του διαφορετικού τρόπου υπολογισμού των τόκων.

Η διάκριση αυτή έχει ιδιαίτερη οικονομική σημασία. Εάν η νέα ερμηνεία ισχύσει μόνο για το μέλλον, οι δανειολήπτες θα δουν βελτίωση στις μελλοντικές τους καταβολές, χωρίς όμως να αποκατασταθούν για τις επιβαρύνσεις που υπέστησαν στο παρελθόν. Εάν, αντιθέτως, ανοίξει δρόμος για αναδρομικές αξιώσεις, το θέμα μπορεί να αποκτήσει πολύ μεγαλύτερες διαστάσεις, καθώς θα αφορά πιθανές διεκδικήσεις χιλιάδων νοικοκυριών απέναντι σε τράπεζες και funds.

Αναμονή για το πλήρες σκεπτικό

Η δημοσίευση της απόφασης αναμένεται να ξεκαθαρίσει εάν το ανώτατο δικαστήριο αφήνει περιθώριο για επιστροφές χρημάτων ή εάν η κρίση του θα περιοριστεί στην εφαρμογή της ερμηνείας από εδώ και στο εξής. Μέχρι τότε, η απόφαση καταγράφεται ως σημαντική νίκη για τους δανειολήπτες του νόμου Κατσέλη, με σοβαρούς όμως αστερίσκους ως προς την πρακτική και οικονομική της έκταση.