Κονδύλια αλιείας σε καφέ και πολυτελή καταλύματα καταγγέλλει το «Αρχιπέλαγος»

Καταγγελία για διοχέτευση τουλάχιστον 52 εκατ. ευρώ από το Leader Αλιείας σε εμπορικές δραστηριότητες χωρίς σύνδεση με τον κλάδο κατέθεσε στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος». Το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης απορρίπτει την ερμηνεία ότι το πρόγραμμα προορίζεται αποκλειστικά για επαγγελματίες αλιείς, υποστηρίζοντας ότι χρηματοδοτεί ευρύτερες δράσεις τοπικής ανάπτυξης.

Η αντιπαράθεση αφορά τη διάθεση ευρωπαϊκών πόρων κατά την προηγούμενη προγραμματική περίοδο. Το Ινστιτούτο αποδίδει στο υπουργείο στοχευμένη μεταφορά χρηματοδότησης προς δραστηριότητες που, κατά την εκτίμησή του, δεν υπηρετούν τη στήριξη της αλιείας. Η καταγγελία θέτει ζήτημα ελέγχου των διαδικασιών και πολιτικής λογοδοσίας για τις χρηματοδοτικές επιλογές.

Τα 52 εκατ. ευρώ και η αμφισβήτηση των προτεραιοτήτων

Στην έκθεση του «Αρχιπελάγους» αναφέρονται χρηματοδοτήσεις για καφετέριες, εστιατόρια, κτηνιατρεία, φυσικοθεραπευτήρια, κέντρα ξένων γλωσσών και γυμναστήρια. Περιλαμβάνονται επίσης πολυτελή πετρόκτιστα καταλύματα με πισίνες και άλλες επιχειρηματικές δραστηριότητες.

Το Ινστιτούτο θεωρεί ότι αυτές οι επενδύσεις συνιστούν εκτροπή πόρων από τον σκοπό τους. Υποστηρίζει ακόμη ότι, βάσει της δικής του έρευνας, η Ελλάδα ήταν η μοναδική χώρα στην οποία εντοπίστηκε τέτοια απόκλιση. Οι αναφορές αποτελούν καταγγελίες προς διερεύνηση και όχι διαπιστωμένο εισαγγελικό πόρισμα.

Η προσφυγή στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ζητά να εξεταστούν η νομιμότητα και η σκοπιμότητα των προσκλήσεων, καθώς και οι διαδικασίες διάθεσης των χρημάτων. Το κρίσιμο ζήτημα είναι εάν οι χρηματοδοτήσεις συμμορφώνονταν με τους κανόνες του προγράμματος και ποια ήταν η πραγματική συμβολή τους στις αλιευτικές κοινότητες.

Το «Αρχιπέλαγος» συνδέει την υπόθεση με τη διαχρονική υποβάθμιση της παράκτιας αλιείας. Κατηγορεί τους πολιτικούς διαχειριστές ότι δεν κατανοούν επαρκώς τις ανάγκες του κλάδου και ότι η Πολιτεία έχει δημιουργήσει ή επιδεινώσει σημαντικά προβλήματα.

Στο ίδιο πλαίσιο επικρίνει την επιλογή να προβάλλεται ως απάντηση η ψηφιακή καταγραφή της δραστηριότητας των ψαράδων. Κατά το Ινστιτούτο, η προμήθεια tablet και συσκευών παρακολούθησης δεν συνοδεύεται από ουσιαστικές παρεμβάσεις για την αποκατάσταση των ιχθυαποθεμάτων και την ενίσχυση της αλιείας.

Το σχεδιαζόμενο σύστημα αφορά 10.743 επαγγελματικά αλιευτικά σκάφη, με δημόσια δαπάνη 62,1 εκατ. ευρώ, όπως αναφέρει το «Αρχιπέλαγος». Η κλίμακα της δαπάνης αποτελεί βασικό σημείο της κριτικής του για την κατανομή των διαθέσιμων πόρων.

Το Ινστιτούτο αμφισβητεί ότι ο εξοπλισμός μπορεί, από μόνος του, να συμβάλει στην ανάκαμψη του κλάδου. Υποστηρίζει ότι άμεσοι ωφελούμενοι θα είναι οι προμηθευτές και τα μελετητικά γραφεία, ενώ οι αλιείς θα καλούνται να καταγράφουν ψηφιακά αλιεύματα που συνεχώς μειώνονται.

Κατά την πρότασή του, η ίδια χρηματοδότηση θα μπορούσε να στηρίξει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο προστασίας και ανάκαμψης της αλιείας. Ζητά αλλαγή προτεραιοτήτων, ώστε οι δαπάνες να συνδέονται με μετρήσιμα αποτελέσματα για το θαλάσσιο περιβάλλον και τους επαγγελματίες ψαράδες.

Η απάντηση του υπουργείου και τα στοιχεία που παραμένουν ζητούμενα

Ο γενικός γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης, Σπύρος Πρωτοψάλτης, υποστήριξε ότι το Leader Αλιείας είναι πρόγραμμα τοπικής ανάπτυξης παράκτιων και αλιευτικών περιοχών, στο πλαίσιο της γαλάζιας οικονομίας. Δεν περιορίζεται, όπως εξήγησε, στην άμεση χρηματοδότηση επαγγελματιών αλιέων.

Σε ραδιοφωνική παρέμβασή του ανέφερε ότι το πρόγραμμα καλύπτει δραστηριότητες αλιείας, μεταποίησης, τουρισμού, εστίασης και άλλους οικονομικούς τομείς. Με αυτή τη θέση αμφισβήτησε ότι η χρηματοδότηση επιχειρήσεων εκτός αλιείας αποτελεί αυτομάτως παραβίαση του σκοπού του.

Για τις διαδικασίες επιλογής, ο κ. Πρωτοψάλτης παρέπεμψε στις ομάδες τοπικής δράσης, τις πρώην αναπτυξιακές των περιφερειακών ενοτήτων. Όπως ανέφερε, αυτές εκδίδουν τις προσκλήσεις, αξιολογούν τις αιτήσεις και αποφασίζουν την ένταξη των δικαιούχων.

Τα σχέδια δράσης υποβάλλονται στο υπουργείο και εγκρίνονται βάσει των όρων του προγράμματος. Η απόφαση χρηματοδότησης, κατά την εξήγησή του, λαμβάνεται από την αντίστοιχη τοπική ομάδα δράσης.

Πρόσθεσε ότι καταγγελίες για παρατυπίες, παράνομες ενέργειες ή παραβιάσεις κανονισμών μπορούν να κατατεθούν στις αρμόδιες Αρχές και να ελεγχθούν. Η υπουργική πλευρά αναφέρει επίσης ότι ο πλήρης κατάλογος των χρηματοδοτούμενων επενδύσεων έχει διαβιβαστεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Δεν δίνεται, ωστόσο, στην απάντηση αναλυτική κατανομή μεταξύ επενδύσεων που αφορούσαν άμεσα την αλιεία και άλλων δραστηριοτήτων. Η δημοσιοποίηση αυτών των στοιχείων είναι απαραίτητη για να αξιολογηθούν τόσο οι καταγγελίες όσο και η κυβερνητική υπεράσπιση των επιλογών χρηματοδότησης.