Κόστα σε Βούτσιτς: Ο ρυθμός ένταξης εξαρτάται από εσάς

Σε μια κρίσιμη συγκυρία για τις ευρωπαϊκές προοπτικές των Δυτικών Βαλκανίων, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, πραγματοποίησε επίσκεψη στο Βελιγράδι, όπου είχε συνάντηση με τον Σέρβο πρόεδρο, Αλεξάνταρ Βούτσιτς. Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, ο κ. Κόστα μετέφερε ένα σαφές μήνυμα προς την πολιτική ηγεσία της Σερβίας, υπογραμμίζοντας ότι η πρόοδος στην ενταξιακή διαδικασία της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση εξαρτάται αποκλειστικά από τις μεταρρυθμίσεις που θα υλοποιήσει η ίδια η Σερβία. Η τοποθέτηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο όπου η ενταξιακή πορεία του Βελιγραδίου παραμένει στάσιμη, με τα διαπραγματευτικά κεφάλαια να παραμένουν κλειστά από το 2021.

Ο Αντόνιο Κόστα, σε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Αλεξάνταρ Βούτσιτς, τόνισε την ετοιμότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να στηρίξει τη Σερβία, αλλά κατέστησε σαφές ότι η πρωτοβουλία για επιτάχυνση των διαδικασιών ανήκει στο Βελιγράδι. "Θέλουμε και είμαστε έτοιμοι να κάνουμε περισσότερα, αλλά ο ρυθμός εξαρτάται από τη Σερβία. Τώρα είναι η ώρα για αποφασιστική δράση", ανέφερε χαρακτηριστικά, δίνοντας έμφαση στην ανάγκη για άμεσες και ουσιαστικές κινήσεις από την πλευρά της σερβικής κυβέρνησης.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου προσδιόρισε τρεις βασικές υποχρεώσεις που η Σερβία οφείλει να εκπληρώσει χωρίς καθυστέρηση, προκειμένου να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την επανεκκίνηση της ενταξιακής διαδικασίας. Η πρώτη από αυτές αφορά την ενίσχυση των σχέσεων καλής γειτονίας και της περιφερειακής συνεργασίας, με ιδιαίτερη αναφορά στην εφαρμογή της Συμφωνίας της Οχρίδας, η οποία στοχεύει στην ομαλοποίηση των σχέσεων μεταξύ Σερβίας και Κοσόβου. Η συμφωνία αυτή αποτελεί κομβικό σημείο για τη σταθερότητα της περιοχής και την ευρωπαϊκή προοπτική της Σερβίας.

Ως δεύτερη υποχρέωση, ο κ. Κόστα ανέφερε την ανάγκη εναρμόνισης της Σερβίας με την κοινή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως στους τομείς της εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής ασφάλειας. Το ζήτημα αυτό αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, δεδομένης της στάσης της Σερβίας απέναντι στη Ρωσία, καθώς παραμένει η μόνη υποψήφια προς ένταξη χώρα που δεν έχει επιβάλει κυρώσεις στη Μόσχα. Μάλιστα, μόλις δύο ημέρες πριν από την άφιξη του Αντόνιο Κόστα, ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς διαβεβαίωνε τη ρωσική ηγεσία ότι δεν πρόκειται να επιβάλει καθεστώς θεωρήσεων εισόδου για τους Ρώσους πολίτες, γεγονός που καταδεικνύει την απόσταση που χωρίζει το Βελιγράδι από τις βρυξέλλες.

Η τρίτη υποχρέωση που έθεσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου σχετίζεται με μια δέσμη μεταρρυθμίσεων που αποσκοπούν στην εδραίωση του κράτους δικαίου. Συγκεκριμένα, ζήτησε την ενίσχυση της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης, την προάσπιση της ελευθερίας του Τύπου και τον εκδημοκρατισμό της εκλογικής διαδικασίας μέσω της τροποποίησης του εκλογικού νόμου. Οι μεταρρυθμίσεις αυτές θεωρούνται θεμελιώδεις για την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας και αποτελούν πάγιο αίτημα των ευρωπαϊκών θεσμών.

Η επίσκεψη του Αντόνιο Κόστα στο Βελιγράδι εντάσσεται σε μια ευρύτερη περιοδεία του στα Δυτικά Βαλκάνια, ενόψει της συνόδου κορυφής ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων, η οποία είναι προγραμματισμένη να πραγματοποιηθεί στις 5 Ιουνίου στο Τίβατ του Μαυροβουνίου. Η σύνοδος αυτή αναμένεται να αποτελέσει ένα σημαντικό βήμα για την επανεκκίνηση του ευρωπαϊκού διαλόγου με την περιοχή.

Από την πλευρά του, ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς εξέφρασε την ικανοποίησή του για τη συνάντηση και δεσμεύτηκε ότι θα προχωρήσουν οι απαραίτητες μεταρρυθμίσεις που αφορούν το κράτος δικαίου. Ωστόσο, απέφυγε να λάβει συγκεκριμένη θέση αναφορικά με το κρίσιμο ζήτημα της εναρμόνισης της εξωτερικής πολιτικής της Σερβίας με εκείνη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο Σέρβος πρόεδρος δήλωσε ότι έχει μεγάλες προσδοκίες από τη σύνοδο κορυφής στο Τίβατ, επισημαίνοντας ως ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες τις συζητήσεις που γίνονται για μια πιθανή αλλαγή στη μεθοδολογία ένταξης στην ΕΕ, η οποία θα μπορούσε να επιταχύνει τη διαδικασία.