Κοστολόγηση προεκλογικών προτάσεων από το ΕΔΣ

Από τον Νοέμβριο του 2026 τίθεται σε εφαρμογή στην Ελλάδα ένα νέο σύστημα οικονομικής κοστολόγησης και αξιολόγησης των προεκλογικών προγραμμάτων των πολιτικών κομμάτων. Το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο (ΕΔΣ) γνωστοποίησε το πλαίσιο συνεργασίας με τα κόμματα, το οποίο βασίζεται στον νόμο 4270/2014. Η Ανεξάρτητη Αρχή θα αναλαμβάνει να υποδέχεται προτάσεις μέτρων, να τις ποσοτικοποιεί και να αναλύει τον δημοσιονομικό αντίκτυπο και τις οικονομικές επιπτώσεις από την ενδεχόμενη εφαρμογή τους.

Σύμφωνα με ανακοίνωση που δημοσιεύθηκε στον ιστότοπο hfisc.gr, από την 1η Νοεμβρίου 2026 κάθε πολιτικό κόμμα θα έχει τη δυνατότητα να υποβάλλει έως και δέκα προτάσεις μέτρων για κοστολόγηση, μία φορά, το αργότερο 120 ημέρες πριν από την προβλεπόμενη ημερομηνία διεξαγωγής των εκλογών. Αιτήματα που θα κατατίθενται μετά από αυτή την προθεσμία ενδέχεται να μην ολοκληρωθούν εγκαίρως πριν από την εκλογική διαδικασία. Η συμμετοχή των κομμάτων στη διαδικασία είναι προαιρετική και αφορά όλους τους πολιτικούς φορείς που δικαιούνται να λάβουν μέρος στις βουλευτικές εκλογές.

Πρωτοποριακή θεσμική καινοτομία

Η Πρόεδρος του ΕΔΣ, Ομότιμη Καθηγήτρια του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Αναστασία Μιαούλη, υπογράμμισε ότι για πρώτη φορά στην Ελλάδα θεσμοθετείται η κοστολόγηση προτάσεων πολιτικών κομμάτων από μια Ανεξάρτητη Αρχή. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, οι μεθοδολογικά συνεπείς και ανεξάρτητες ποσοτικοποιήσεις επιτρέπουν την καλύτερη αξιολόγηση των πολιτικών προγραμμάτων, βοηθούν τους πολίτες να κατανοήσουν τις πιθανές δημοσιονομικές συνέπειες των προεκλογικών εξαγγελιών και αναβαθμίζουν την ποιότητα του δημοκρατικού διαλόγου. Η ανάθεση αυτής της αποστολής στο ΕΔΣ αντανακλά τη θεσμική του ανεξαρτησία και την τεχνική του εξειδίκευση.

Για την υλοποίηση της διαδικασίας απαιτείται στενή συνεργασία με φορείς όπως η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, ο e-ΕΦΚΑ και η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ). Οι φορείς αυτοί θα παρέχουν στο ΕΔΣ τα απαραίτητα στοιχεία και ποσοτικά δεδομένα, που θα αποτελούν τη βάση για τον υπολογισμό και την εκτίμηση των επιδράσεων των προτεινόμενων μέτρων. Η Πρόεδρος του ΕΔΣ τόνισε ότι ο νέος θεσμός προϋποθέτει πάνω από όλα τη στήριξη των πολιτικών κομμάτων, καθώς η συμμετοχή στη διαδικασία είναι απολύτως εθελοντική.

Το Τεχνικό Υπόμνημα ως οδηγός

Κλειδί για την ορθή εφαρμογή του συστήματος αποτελεί το Τεχνικό Υπόμνημα, το οποίο είναι αναρτημένο στον ιστότοπο του ΕΔΣ. Το υπόμνημα θέτει το πλαίσιο, τις διαδικαστικές προδιαγραφές και τη μεθοδολογία για την υποβολή, αξιολόγηση και δημοσίευση των προτάσεων, με στόχο τη διαφάνεια, την ίση μεταχείριση των πολιτικών κομμάτων και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης του κοινού. Το ΕΔΣ ανέπτυξε αυτό το πλαίσιο με τεχνική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αξιοποιώντας τις βέλτιστες πρακτικές δημοσιονομικών αρχών σε διεθνές επίπεδο.

Σύμφωνα με το πλαίσιο, κάθε πολιτικό κόμμα συμμετέχει εθελοντικά και ορίζει έναν εξουσιοδοτημένο εκπρόσωπο για την υποβολή αιτημάτων και τη συνεργασία με το ΕΔΣ. Λόγω περιορισμένων πόρων, στην αρχική φάση το Συμβούλιο θα δέχεται έως δέκα προτάσεις από κάθε φορέα. Οι προτάσεις πρέπει να είναι σαφείς και αναλυτικές, με συγκεκριμένο δημοσιονομικό αποτύπωμα, και να συμμορφώνονται με το Σύνταγμα, το ευρωπαϊκό δίκαιο και τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας. Κατά προτεραιότητα εξετάζονται μέτρα με σημαντικό δημοσιονομικό αντίκτυπο, ενδεικτικά άνω των 50 εκατομμυρίων ευρώ ετησίως.

Προτάσεις που αφορούν πολιτικές αμυντικών προμηθειών, μεγάλα έργα υποδομών ή πολύπλοκες παρεμβάσεις με υψηλό βαθμό αβεβαιότητας δύνανται να εξαιρούνται ή να εξετάζονται κατ' εξαίρεση. Το ίδιο ισχύει για προτάσεις με κυρίως έμμεσες μακροοικονομικές επιδράσεις, ανάλογα με τη διαθεσιμότητα δεδομένων και αξιόπιστης μεθοδολογίας. Το αίτημα κοστολόγησης και ο αριθμός των προτάσεων παραμένουν εμπιστευτικά. Το ΕΔΣ δημοσιοποιεί μόνο τον αριθμό προτάσεων και το κόμμα που τις κατέθεσε, χωρίς αναφορά στο περιεχόμενο. Το κόμμα μπορεί να χρησιμοποιήσει την ανάρτηση όπου κρίνει χρήσιμο. Ως ανεξάρτητος θεσμός, το ΕΔΣ μπορεί να μιλά για τη διαδικασία, αλλά δεν σχολιάζει συγκεκριμένες κοστολογήσεις, εκτός αν διαπιστώσει παραποίηση του έργου του. Το Συμβούλιο φέρει αποκλειστική ευθύνη για τη μεθοδολογία και τις εκτιμήσεις του, ακολουθώντας τον ορισμό του δημοσιονομικού κόστους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ευθυγραμμίζοντας τη μεθοδολογία του με τα ευρωπαϊκά πρότυπα.