Κρίση κόστους ζωής πιέζει τα δικαιώματα στην ΕΕ

Η ετήσια έκθεση του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (FRA), η οποία δόθηκε στη δημοσιότητα σήμερα, αποκαλύπτει μια σειρά από ανησυχητικές τάσεις που υπονομεύουν τα δικαιώματα των πολιτών. Το υψηλό κόστος ζωής αναδεικνύεται ως ο κεντρικός άξονας πίεσης, επηρεάζοντας άμεσα την καθημερινότητα εκατομμυρίων ανθρώπων σε ολόκληρη την Ένωση.

Η διευθύντρια του FRA, Σίρπα Ραούτιο, τόνισε ότι οι πολίτες της ΕΕ βιώνουν έντονες πιέσεις λόγω της παρατεταμένης κρίσης κόστους ζωής. Η στεγαστική κρίση αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα, καθώς οι τιμές των ακινήτων αυξήθηκαν κατά 53,4% από το 2015 έως το 2024, ενώ τα ενοίκια σημείωσαν άνοδο 16,8% την ίδια περίοδο. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Εθνικών Οργανώσεων που εργάζονται με τους άστεγους (Feantsa), περίπου 1.287.000 άνθρωποι στην ΕΕ δεν είχαν μόνιμη κατοικία το 2025, γεγονός που καταδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης.

Η κυρία Ραούτιο επεσήμανε επίσης ότι το απρόβλεπτο διεθνές περιβάλλον και οι συνεχιζόμενοι πόλεμοι έχουν άμεσες επιπτώσεις στο αίσθημα ασφάλειας και ευημερίας των Ευρωπαίων. Παράλληλα, η έκθεση καταγράφει μια ανησυχητική αύξηση του διαδικτυακού μίσους, με περισσότερους από έναν στους τρεις πολίτες της ΕΕ να έχουν έρθει αντιμέτωποι με περιεχόμενο μίσους στο διαδίκτυο. Παρότι η ΕΕ διαθέτει νομοθεσία για τη ρύθμιση του διαδικτύου, η εφαρμογή της παραμένει προβληματική, ιδίως όσον αφορά τη λογοδοσία των μεγάλων τεχνολογικών πλατφορμών, ενώ υπάρχει και πολιτική αντίσταση εκτός των συνόρων της Ένωσης.

Μια ακόμη σημαντική διάσταση της έκθεσης αφορά την εργασία και την ενσωμάτωση των εργαζομένων από τρίτες χώρες. Ενώ τα μέτρα στήριξης για τους πρόσφυγες από την Ουκρανία επέτρεψαν την ταχύτερη ένταξή τους στην αγορά εργασίας, πολίτες άλλων χωρών χρειάζονται τουλάχιστον πέντε χρόνια για να φτάσουν σε αντίστοιχα επίπεδα απασχόλησης. Οι αλλοδαποί εργαζόμενοι συχνά διαθέτουν περισσότερα προσόντα από αυτά που απαιτούνται για τις θέσεις που κατέχουν, ενώ παράλληλα υφίστανται διακρίσεις και είναι εκτεθειμένοι σε εκμετάλλευση.

Η κατάσταση αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις ανάγκες της ευρωπαϊκής οικονομίας, η οποία αντιμετωπίζει έλλειψη εργατικού δυναμικού και δυσκολεύεται να προσελκύσει και να διατηρήσει ταλέντα. Η έκθεση του FRA καλύπτει και τις 27 χώρες μέλη της ΕΕ, καθώς και την Αλβανία, τη Βόρεια Μακεδονία και τη Σερβία, προσφέροντας μια ολοκληρωμένη εικόνα των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν τα θεμελιώδη δικαιώματα στην περιοχή.