Κρήτη: Τουρισμός, εργολαβίες και ισχυρές γνωριμίες

Σοβαρά ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσονται επιχειρηματικές δραστηριότητες στην Κρήτη, ιδίως όταν αυτές συνδέονται με δημόσια έργα, τουριστικές επενδύσεις και πολιτικές γνωριμίες, εγείρουν καταγγελίες που φτάνουν στο δημόσιο πεδίο και αφορούν τεχνική εταιρεία με έδρα το Ηράκλειο.

Η υπόθεση αποκτά πολιτικό ενδιαφέρον επειδή, σύμφωνα με τις σχετικές αναφορές, η συγκεκριμένη εταιρεία, παρότι έχει μόλις λίγα χρόνια παρουσίας στην αγορά, εμφανίζεται να έχει συμμετάσχει σε σημαντικά δημόσια έργα, να έχει αναπτύξει επενδυτική δραστηριότητα, να έχει κινηθεί στον χώρο του τουρισμού και να έχει αποκτήσει ξενοδοχειακή μονάδα μέσω πλειστηριασμού, την οποία μετέτρεψε σε πολυτελή προορισμό.

Η Κρήτη τα τελευταία χρόνια προβάλλεται από την κυβέρνηση ως πρότυπο ανάπτυξης, με επίκεντρο τα μεγάλα έργα υποδομών, τα αεροδρόμια, τους οδικούς άξονες, τις ξενοδοχειακές επενδύσεις και την τουριστική αναβάθμιση. Η εικόνα αυτή συνοδεύεται από συνέδρια, κυβερνητικές δηλώσεις και δημόσιες παρεμβάσεις που παρουσιάζουν το νησί ως πυλώνα της νέας αναπτυξιακής στρατηγικής. Πίσω από αυτή την επίσημη εικόνα, όμως, αναδύονται καταγγελίες για σχέσεις πολιτικής επιρροής, επιχειρηματικών διευκολύνσεων και ταχείας πρόσβασης σε έργα και αδειοδοτήσεις.

Στο επίκεντρο των αναφορών βρίσκεται ο επιχειρηματίας Αντώνιος Αθανασάκης και η τεχνική εταιρεία που ίδρυσε σε νεαρή ηλικία. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλούνται οι καταγγέλλοντες, ο κ. Αθανασάκης, γεννημένος το 1994, δημιούργησε σε ηλικία 26 ετών εταιρεία η οποία μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα εμφανίζεται να έχει παρουσία σε έργα της Περιφέρειας Κρήτης, σε παρεμβάσεις στο λιμάνι Ηρακλείου μετά τις πλημμύρες, καθώς και σε αντικείμενα που σχετίζονται με τον Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης.

Οι πολιτικές γνωριμίες και τα ερωτήματα για την ταχεία άνοδο

Οι καταγγελίες συνδέουν την επιχειρηματική άνοδο με φερόμενες σχέσεις του επιχειρηματία με πρόσωπα του πολιτικού περιβάλλοντος της Νέας Δημοκρατίας στην Κρήτη. Ειδική αναφορά γίνεται στην Ντόρα Μπακογιάννη και στον Λευτέρη Αυγενάκη, με κατοίκους και τοπικούς παράγοντες να υποστηρίζουν ότι οι σχέσεις αυτές αξίζουν δημόσιες απαντήσεις. Η κ. Μπακογιάννη, σύμφωνα με τις ίδιες αναφορές, διαψεύδει τους ισχυρισμούς περί ανάμειξης.

Το ζήτημα δεν είναι η επιχειρηματική ικανότητα ενός νέου ανθρώπου ούτε η νομιμότητα μιας ιδιωτικής επένδυσης αυτή καθαυτή. Το ζήτημα είναι αν υπήρξαν προνομιακές διαδρομές, πολιτική διευκόλυνση ή πρόσβαση σε μηχανισμούς που άλλοι επιχειρηματίες δεν διαθέτουν. Η αξιοκρατία και η διαφάνεια κρίνονται ακριβώς σε αυτές τις περιπτώσεις, όταν μια εταιρεία μικρής ηλικίας εμφανίζεται ξαφνικά να κινείται με μεγάλη άνεση σε πεδία δημόσιων έργων, εργολαβιών, τουριστικών ακινήτων και αδειοδοτήσεων.

Σύμφωνα με τις καταγγελίες, η τεχνική εταιρεία του κ. Αθανασάκη έχει εμφανή παρουσία σε έργα που αναφέρονται και στην ιστοσελίδα της. Μεταξύ άλλων, γίνεται λόγος για τον καθαρισμό του λιμανιού Ηρακλείου μετά από έντονα καιρικά φαινόμενα, καθώς και για εμπλοκή σε αντικείμενα που συνδέονται με τον ΒΟΑΚ. Παράλληλα, αναφέρεται συνεργασία με μεγάλα επιχειρηματικά σχήματα του κατασκευαστικού κλάδου, όπως η ΤΕΡΝΑ.

Η κυβέρνηση και οι τοπικοί παράγοντες έχουν επενδύσει πολιτικά στο αφήγημα μιας Κρήτης που γίνεται σύγχρονη, εξωστρεφής και ανταγωνιστική. Ο Λευτέρης Αυγενάκης, σε πρόσφατη δημόσια παρέμβασή του, έχει περιγράψει την Κρήτη ως νησί που μπορεί να αποτελέσει πρότυπο ανάπτυξης για όλη τη Μεσόγειο. Η πολιτική αυτή στόχευση, όμως, δεν μπορεί να λειτουργεί ως άλλοθι για θολές διαδρομές, επιλεκτικές ευκολίες ή δίκτυα ημετέρων.

Η Κρήτη κουβαλά ήδη βαρύ πολιτικό φορτίο από τις υποθέσεις παράνομων επιδοτήσεων του ΟΠΕΚΕΠΕ και τις αποκαλύψεις για κυκλώματα που λειτούργησαν με ανοχή, αδράνεια ή θεσμική τύφλωση. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, κάθε καταγγελία για νέες σχέσεις εξουσίας, επιχειρηματικότητας και πολιτικής προστασίας πρέπει να εξετάζεται με ιδιαίτερη σοβαρότητα.

Το ξενοδοχείο στον Πλατανιά και η νέα τουριστική δραστηριότητα

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η επέκταση του επιχειρηματία στον τουρισμό. Σύμφωνα με τις σχετικές αναφορές, ο κ. Αθανασάκης απέκτησε μεγάλη έκταση στον Πλατανιά Ρεθύμνου, στον Αδελιανό Κάμπο, όπου βρισκόταν ξενοδοχειακή μονάδα που είχε οδηγηθεί σε διαδικασία αναγκαστικής διαχείρισης και μεταβίβασης μέσω τραπεζικών καναλιών.

Για τη συγκεκριμένη δραστηριότητα συστάθηκε το 2022 στο Επιμελητήριο Ρεθύμνης η εταιρεία AQUA ALIA RESORTS Α.Ε., με επικεφαλής τον Αντώνιο Αθανασάκη, ο οποίος συνδέεται και με την τεχνική εταιρεία. Το ακίνητο αφορά το πρώην Edem Beach, το οποίο, λόγω οικονομικών δυσκολιών και τραπεζικών οφειλών των προηγούμενων ιδιοκτητών, πέρασε σε νέα χέρια μέσω πλειστηριασμού.

Σύμφωνα με τις αναφορές, τον Ιανουάριο του 2024 εκδόθηκαν οι σχετικές εγκρίσεις και ξεκίνησαν μεγάλες εκσκαφές και κατεδαφίσεις στο οικόπεδο. Η παλιά μονάδα φέρεται να ανακατασκευάστηκε ουσιαστικά από την αρχή και να επεκτάθηκε, ώστε να μετατραπεί από παραδοσιακό ξενοδοχείο σε σύγχρονη πεντάστερη μονάδα, με στρατηγική Adults Only, 66 πολυτελή δωμάτια, σουίτες, μεζονέτες και ιδιωτικές πισίνες.

Η ταχύτητα της διαδικασίας, το μέγεθος της επένδυσης και η μετάβαση από τα δημόσια έργα στον τουρισμό τροφοδοτούν νέα ερωτήματα. Πώς μια εταιρεία που ιδρύθηκε από έναν νέο επιχειρηματία και στο καταστατικό της οποίας, σύμφωνα με τις καταγγελίες, ο ίδιος εμφανίζεται ως φοιτητής, κατάφερε μέσα σε λίγα χρόνια να αποκτήσει τόσο ευρύ επιχειρηματικό αποτύπωμα; Ποια ήταν η χρηματοδοτική διαδρομή; Ποιες τράπεζες, ποια επενδυτικά κεφάλαια ή ποιοι συνεργάτες στήριξαν αυτή την ανάπτυξη; Ποιες δημόσιες υπηρεσίες ενέκριναν άδειες και με ποιους χρόνους;

Το καταστατικό που δείχνει τον Αθανασάκη ως φοιτητή

Οι καταγγέλλοντες κάνουν λόγο και για ασυνήθιστη ταχύτητα στην εξασφάλιση αδειών για φορτηγά και λοιπές επιχειρησιακές ανάγκες, σε μια χώρα όπου αντίστοιχες διαδικασίες για άλλους επαγγελματίες συχνά απαιτούν πολύμηνη αναμονή. Εάν οι αναφορές αυτές ευσταθούν, το ζήτημα δεν περιορίζεται σε μια επιχειρηματική επιτυχία. Αφορά το αν οι κανόνες εφαρμόζονται ισότιμα για όλους ή αν ορισμένοι κινούνται σε ειδικές λωρίδες εξυπηρέτησης.

Η απάντηση δεν μπορεί να δοθεί με υπαινιγμούς ούτε με σιωπή. Απαιτείται πλήρης διαφάνεια για τις δημόσιες συμβάσεις, τις αδειοδοτήσεις, τις χρηματοδοτήσεις, τις συνεργασίες και τις διοικητικές εγκρίσεις που συνδέονται με την επιχειρηματική δραστηριότητα. Η πολιτική τάξη οφείλει να απαντήσει καθαρά αν έχει οποιαδήποτε σχέση με τις διαδρομές που καταγγέλλονται.

Η Κρήτη δεν χρειάζεται ανάπτυξη με σκιές. Χρειάζεται έργα, επενδύσεις, τουρισμό και υποδομές που θα υπηρετούν την τοπική κοινωνία, όχι κλειστά συστήματα ισχύος, οικογενειακά δίκτυα, πολιτικούς προστάτες και οικονομικούς δορυφόρους. Η επιχειρηματικότητα είναι θεμιτή όταν στηρίζεται σε καθαρούς κανόνες. Γίνεται πρόβλημα όταν συνοδεύεται από υποψίες πολιτικής εύνοιας και επιλεκτικής πρόσβασης σε δημόσιο χρήμα ή δημόσιες αποφάσεις.

Η υπόθεση Αθανασάκη, όπως παρουσιάζεται μέσα από τις καταγγελίες, απαιτεί απαντήσεις από την κυβέρνηση, την Περιφέρεια Κρήτης, τις αρμόδιες υπηρεσίες και τα πολιτικά πρόσωπα που κατονομάζονται ή υπονοούνται. Η νομιμότητα δεν αποδεικνύεται με γενικές διαψεύσεις. Αποδεικνύεται με έγγραφα, αποφάσεις, χρονοδιαγράμματα, συμβάσεις, άδειες και πλήρη λογοδοσία.

Μέχρι να δοθούν πειστικές απαντήσεις, η σκιά παραμένει. Και σε μια περίοδο όπου η Κρήτη εμφανίζεται ως εργαστήριο κυβερνητικής ανάπτυξης, κάθε σκιά γύρω από δημόσια έργα, τουριστικά ακίνητα και πολιτικές γνωριμίες γίνεται ζήτημα δημοσίου συμφέροντος.