Κύμα επιθέσεων κατά Ουκρανών στην Πολωνία

Η Πολωνία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα ανησυχητικό κύμα επιθέσεων εναντίον Ουκρανών πολιτών, το οποίο έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό στις αρχές και την κοινωνία. Το τελευταίο περιστατικό σημειώθηκε στο Βρότσλαβ, όπου ένα νεαρό ζευγάρι Ουκρανών δέχθηκε άγρια επίθεση από τρεις Πολωνούς σε χώρο στάθμευσης. Η 20χρονη γυναίκα τραυματίστηκε σοβαρά στο αυτί, ενώ οι δράστες φέρονται να είχαν εθνικιστικά κίνητρα, όπως καταγράφηκε από κάμερα ασφαλείας.

Κλιμάκωση της βίας

Το περιστατικό αυτό δεν είναι μεμονωμένο, καθώς σχεδόν κάθε εβδομάδα αναφέρονται παρόμοια κρούσματα βίας σε βάρος Ουκρανών, οι οποίοι έχουν καταφύγει στη χώρα μετά τη ρωσική εισβολή. Στην πόλη Μπιέλσκο-Μπιάλα, ένας 54χρονος συνελήφθη αφού εξύβρισε χυδαία ένα 11χρονο κορίτσι σε λεωφορείο, λέγοντάς της να επιστρέψει στην Ουκρανία, ενώ εκείνη απάντησε ότι το σπίτι της είναι στην Πολωνία. Στο Βρότσλαβ, ένας 19χρονος δέχθηκε επίθεση ενώ μιλούσε ουκρανικά στο τηλέφωνο, και στη Γκντύνια, ένας 76χρονος χτύπησε επανειλημμένα μια 40χρονη γυναίκα με μπαστούνι.

Σύμφωνα με αστυνομικά στοιχεία, οι επιθέσεις με εθνικιστικά κίνητρα εναντίον Ουκρανών αυξήθηκαν κατά 30% το πρώτο εξάμηνο του έτους σε σύγκριση με την ίδια περίοδο πέρυσι. Η αύξηση αυτή αποδίδεται σε διάφορους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένης της πολιτικής ρητορικής και της διάδοσης παραπληροφόρησης.

Οικονομικές και πολιτικές προεκτάσεις

Περίπου 1,7 εκατομμύρια Ουκρανοί διαμένουν σήμερα στην Πολωνία, αποτελώντας πάνω από το 70% του συνόλου των αλλοδαπών στη χώρα. Παρά το γεγονός ότι η πλειονότητα των ενηλίκων εργάζεται και συνεισφέρει φορολογικά, η κυβέρνηση Τουσκ μείωσε πρόσφατα τα επιδόματα προς τους Ουκρανούς, υποκύπτοντας σε πιέσεις από την εθνικιστική αντιπολίτευση, όπως το κόμμα Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS) και μικρότερα ακροδεξιά κόμματα.

Ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ κατηγόρησε ανοιχτά την αντιπολίτευση ότι υποκινεί τη βία, υποστηρίζοντας ότι οι δράστες ακολουθούν «πολιτική εντολή» από τον Πρόεδρο Κάρολ Ναβρότσκι ή τον Γιάροσλαβ Κατσίνσκι. Οι πολιτικές εντάσεις έχουν επιδεινωθεί και λόγω της απόφασης του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι να ονομάσει μια στρατιωτική μονάδα «Ήρωες της UPA», τιμώντας τον Ουκρανικό Επαναστατικό Στρατό, ο οποίος συνδέεται με τη δολοφονία δεκάδων χιλιάδων Πολωνών κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Η ενέργεια αυτή προκάλεσε την αντίδραση του Πολωνού προέδρου, ο οποίος ανακάλεσε το παράσημο του Τάγματος του Λευκού Αετού, ενώ ο υποψήφιος του PiS, Πρζέμισλαβ Τσάρνεκ, ζήτησε να ανασταλεί η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση προς την Ουκρανία έως ότου το Κίεβο αποδείξει τον σεβασμό του στις ανθρωπιστικές αξίες.

Από την αλληλεγγύη στην εχθρότητα

Η μεταστροφή του κλίματος είναι εμφανής, αν αναλογιστεί κανείς ότι μετά τη ρωσική εισβολή το 2022, η Πολωνία υπήρξε από τους πρώτους υποστηρικτές της Ουκρανίας, στέλνοντας όπλα και φιλοξενώντας έως και δέκα εκατομμύρια πρόσφυγες. Ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ, Τζο Μπάιντεν, είχε επαινέσει τη γενναιοδωρία των Πολωνών, λέγοντας ότι «άνοιξαν τις καρδιές και τα σπίτια τους».

Σήμερα, η υποστήριξη για την ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλό, και μόνο λίγο περισσότεροι από τους μισούς Πολωνούς υποστηρίζουν τη στ военική βοήθεια, σε αντίθεση με το 80% που ήταν το 2023. Η διάρκεια του πολέμου και η διάδοση ψευδών ειδήσεων για τα «προνόμια» των Ουκρανών θεωρούνται βασικοί παράγοντες αυτής της αλλαγής.

Οι διμερείς σχέσεις βρίσκονται στο ναδίρ, και το ζήτημα της Ουκρανίας αναμένεται να κυριαρχήσει στην προεκλογική ατζέντα, προκαλώντας ανησυχία και στις Βρυξέλλες, καθώς η στήριξη του Κιέβου καθίσταται δυσκολότερη με μια εχθρική Πολωνία.