Κύμα πετρελαίου από Μέση Ανατολή προς Ευρώπη

Μια σημαντική αναδιάταξη στις παγκόσμιες ροές αργού πετρελαίου βρίσκεται σε εξέλιξη, καθώς ένα κύμα φορτίων από τη Μέση Ανατολή αναμένεται να προσεγγίσει τις ευρωπαϊκές ακτές εντός του επόμενου μήνα. Η εξέλιξη αυτή αποτελεί μια άμεση συνέπεια της δραστικής μείωσης των κινεζικών εισαγωγών, η οποία λειτουργεί ως δίχτυ ασφαλείας για άλλες χώρες που προσπαθούν να διαχειριστούν την πρωτοφανή διαταραχή στην προσφορά που προκάλεσε η πολεμική σύρραξη στο Ιράν.

Σύμφωνα με πληροφορίες από traders που διαχειρίζονται τα συγκεκριμένα grades, τουλάχιστον έξι υπερδεξαμενόπλοια, μεταφέροντας συνολικά 12 εκατομμύρια βαρέλια αργού από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ομάν, έχουν προγραμματιστεί να φτάσουν σε ευρωπαϊκά λιμάνια. Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των ποσοτήτων προορίζεται για εκφόρτωση στη βορειοδυτική Ευρώπη, ενώ ένα ακόμη πετρελαιοφόρο από το Ιράκ έχει δηλώσει ως προορισμό το Ρότερνταμ.

Η αρχική αντίδραση της αγοράς μετά το ξέσπασμα του πολέμου ήταν η βιαστική αναζήτηση εναλλακτικών προμηθειών εκτός του Περσικού Κόλπου. Ωστόσο, η αγορά σταθεροποιήθηκε σύντομα, όταν κατέστη σαφές ότι η Κίνα, ως ο κορυφαίος εισαγωγέας, περιόριζε σημαντικά τον όγκο των αγορών της. Αυτή η κίνηση απέτρεψε μια εκρηκτική άνοδο στις διεθνείς τιμές και ταυτόχρονα απελευθέρωσε σημαντικά φορτία, τα οποία υπό κανονικές συνθήκες θα κατευθύνονταν προς την Ασία, δίνοντας μια ανάσα σε άλλες αγορές.

Η γεωγραφική ιδιαιτερότητα των νέων ροών

Για δεκαετίες, η Ευρώπη βασιζόταν σε τοπικές πηγές και σε αυξημένες εισαγωγές από τις ΗΠΑ, ιδιαίτερα μετά τη διακοπή των ρωσικών ροών λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, λαμβάνοντας μόνο ένα μικρό μέρος του αργού από τη Μέση Ανατολή. Η τρέχουσα μεταβολή είναι αξιοσημείωτη, καθώς οι εξαγωγές από το Ομάν παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ανεπηρέαστες από τη σύγκρουση, δεδομένου ότι τα λιμάνια της χώρας βρίσκονται εκτός του Περσικού Κόλπου. Αυτό σημαίνει ότι τα δεξαμενόπλοια δεν υποχρεούνται να διασχίσουν το στρατηγικής σημασίας Στενό του Ορμούζ για να παραλάβουν τα φορτία τους. Παρόμοια, μέρος του αργού από τα ΗΑΕ που κατευθύνεται προς την Ευρώπη προέρχεται από περιοχές εκτός του Κόλπου.

Η δημιουργία αυτών των ασυνήθιστων εμπορικών διαδρόμων οφείλεται σε μια σπάνια ευκαιρία που προέκυψε από τη μείωση της κινεζικής ζήτησης. Η διαφορά τιμής μεταξύ των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης Brent και των swap για το αργό Dubai, γνωστή ως Brent-Dubai EFS, διευρύνθηκε σημαντικά, φτάνοντας σχεδόν τα 10 δολάρια το βαρέλι. Αυτή η διεύρυνση, σύμφωνα με στοιχεία της PVM Oil Associates, καθιστά εξαιρετικά ελκυστικές για τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια τις ποιότητες πετρελαίου που συνδέονται με το Dubai, συμπεριλαμβανομένων εκείνων της Μέσης Ανατολής.

Η δραματική μείωση της κινεζικής ζήτησης

Η Κίνα, η οποία παραδοσιακά απορροφά το 70% έως 80% του αργού από το Ομάν, περιόρισε τις αγορές της σε μόλις 65.000 βαρέλια ημερησίως για φορτώσεις Μαΐου, από περισσότερα από 700.000 βαρέλια ημερησίως τον Φεβρουάριο. Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η πλήρης απουσία αγορών αργού από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα για τον ίδιο μήνα, σε σύγκριση με 750.000 βαρέλια ημερησίως τον Φεβρουάριο, σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης πλοίων του Bloomberg.

Οι αποστολές προς την Ευρώπη περιλαμβάνουν σημαντικές ποσότητες, με τουλάχιστον 4 εκατομμύρια βαρέλια από κάθε ένα από τα grades Murban, Upper Zakum και Oman. Η φόρτωση των Murban και Upper Zakum πραγματοποιείται από τη Φουτζάιρα, είτε απευθείας είτε μέσω μεταφορτώσεων από πλοίο σε πλοίο, ενώ το αργό από το Ομάν φορτώνεται από το Mina Al Fahal. Και οι δύο αυτές τοποθεσίες βρίσκονται εκτός του Στενού του Ορμούζ, διασφαλίζοντας τη συνέχιση των εξαγωγών παρά τις διαταραχές στη ναυσιπλοΐα. Αξίζει να σημειωθεί ότι το Upper Zakum φορτώνεται συνήθως από το νησί Zirku εντός του Κόλπου, αλλά η κρατική εταιρεία ADNOC έχει προβλέψει εναλλακτική φόρτωση από τη Φουτζάιρα.

Ιστορικά, τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια αγόραζαν πολύ περιορισμένες ποσότητες από τη Μέση Ανατολή, κυρίως από τη Σαουδική Αραβία και το Ιράκ. Μάλιστα, δεν είχαν καταγραφεί ροές από το Ομάν προς την Ευρώπη από τον Αύγουστο του 2023, ενώ η Ευρώπη δεν εισήγαγε καθόλου αργό από τα ΗΑΕ για έναν ολόκληρο χρόνο πριν από την έναρξη του πολέμου. Ενδεικτικά, τον προηγούμενο μήνα, ένα δεξαμενόπλοιο τύπου Aframax παρέδωσε περίπου 700.000 βαρέλια αργού στο Μιλάτσο της Ιταλίας, μετά από μεταφόρτωση κοντά στη Φουτζάιρα.