Λεπέν: Σχέδιο 140 δισ. εξοικονομήσεων έως το 2032

Η Μαρίν Λεπέν, επικεφαλής του γαλλικού Εθνικού Συναγερμού (Rassemblement National, RN), παρουσίασε ένα φιλόδοξο δημοσιονομικό σχέδιο ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2027, επιδιώκοντας να προβάλει την εικόνα μιας πολιτικής δύναμης έτοιμης να αντιμετωπίσει το διευρυνόμενο πρόβλημα του γαλλικού χρέους και των ελλειμμάτων. Το σχέδιο, γνωστό ως «αντι-προϋπολογισμός», προβλέπει καθαρές εξοικονομήσεις ύψους 140 δισεκατομμυρίων ευρώ έως το 2032, συγκριτικά με το 2026, και δεσμεύεται για περιορισμό του δημόσιου ελλείμματος κάτω από το όριο του 3% του ΑΕΠ ήδη από το 2030.

Κεντρικός άξονας της πρότασης είναι η αποκατάσταση του πρωτογενούς δημοσιονομικού ισοζυγίου, δηλαδή πριν από τις δαπάνες για τόκους, εντός 18 μηνών. Παράλληλα, ο στόχος περιλαμβάνει τη μείωση του λόγου του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ στο 112%, ενώ η Λεπέν υπόσχεται καθαρή μείωση φόρων κατά 30 δισεκατομμύρια ευρώ στην ίδια περίοδο. Ο συνδυασμός μεγάλων περικοπών δαπανών με σημαντικές φορολογικές ελαφρύνσεις αποτελεί το μεγαλύτερο στοίχημα αξιοπιστίας του σχεδίου, καθώς καλείται να πείσει για τη βιωσιμότητά του σε ένα περιβάλλον αυξημένης δημοσιονομικής πίεσης.

Το παράδοξο των συντάξεων

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόταση για το ασφαλιστικό σύστημα. Η Λεπέν υποστηρίζει ότι μπορεί να εξοικονομήσει 15 έως 20 δισεκατομμύρια ευρώ σε βάθος χρόνου από διορθώσεις στο υφιστάμενο συνταξιοδοτικό σύστημα, το οποίο χαρακτηρίζει ως πηγή «σημαντικού ελλείμματος». Ωστόσο, η ίδια έχει ταχθεί στο πρόσφατο παρελθόν υπέρ της μείωσης της ηλικίας συνταξιοδότησης στα 62 ή ακόμη και στα 60 έτη, ανάλογα με την περίπτωση, δημιουργώντας μια προφανή αντίφαση μεταξύ των δύο στόχων.

Ο Εθνικός Συναγερμός υποστηρίζει ότι οι εξοικονομήσεις θα προκύψουν από γενικόλογες υποσχέσεις για κατάργηση ή διόρθωση μέτρων που θεωρεί άδικα ή αναποτελεσματικά, και όχι από την αύξηση των ορίων ηλικίας. Παράλληλα, η Λεπέν ανακοίνωσε τη δημιουργία ενός «πραγματικού πυλώνα κεφαλαιοποίησης», μέσω μιας μεγάλης μεταρρύθμισης της ατομικής και συλλογικής κεφαλαιοποιητικής ασφάλισης. Το κατά πόσο οι δύο στόχοι –χαμηλότερη ηλικία συνταξιοδότησης και μειωμένο κόστος συστήματος– μπορούν να συνυπάρξουν δημοσιονομικά θα εξαρτηθεί από τις λεπτομέρειες των μέτρων, τις οποίες το RN αναμένεται να παρουσιάσει το επόμενο διάστημα.

«Χρυσός κανόνας» και ΕΚΤ

Κεντρικό στοιχείο της πρότασης είναι επίσης η θέσπιση, μέσω δημοψηφίσματος, ενός «χρυσού δημοσιονομικού κανόνα», ο οποίος θα υποχρεώνει τις κυβερνήσεις να μειώνουν το χρέος κάθε χρόνο. Η Λεπέν υποστηρίζει ότι χωρίς «πολιτική ρήξη» η Γαλλία κινδυνεύει να οδηγηθεί σε στάση πληρωμών. Παράλληλα, ζητά από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να παρέμβει ώστε να περιοριστεί το βάρος των υψηλών επιτοκίων για τις χώρες της Ευρωζώνης και να δημιουργηθεί δημοσιονομικός χώρος για επενδύσεις στην άμυνα και την τεχνολογία.

Το RN επαναφέρει επίσης την πρόταση για περιορισμό της γαλλικής συνεισφοράς στον προϋπολογισμό της ΕΕ, ενώ η Λεπέν δηλώνει ότι η Γαλλία θα επιδιώξει κλιματική ουδετερότητα πριν από το 2050. Στο οικονομικό επιτελείο της εκστρατείας βρίσκεται ο Jean-Philippe Tanguy, ο οποίος έχει αναλάβει τον συντονισμό του οικονομικού και δημοσιονομικού τομέα. Ο Tanguy αποτελεί πλέον ένα από τα βασικά πρόσωπα του RN στην προσπάθεια να παρουσιαστεί το κόμμα ως δημοσιονομικά αξιόπιστο.

Τι λένε οι αγορές

Η πρώτη αντίδραση της αγοράς κρατικών ομολόγων την Τρίτη ήταν θετική, αλλά δεν μπορεί να αποδοθεί ευθέως στην ανακοίνωση της ακροδεξιάς υποψήφιας προέδρου της Γαλλίας. Η απόδοση του γαλλικού 10ετούς OAT υποχώρησε το πρωί περίπου 7 μονάδες βάσης, στο 4,79%, ενώ αργότερα το Reuters κατέγραψε την απόδοση γύρω στο 4,76%, μειωμένη κατά 10 μονάδες βάσης. Η αποκλιμάκωση αυτή ήρθε μετά την έντονη αναταραχή των προηγούμενων ημερών, όταν το spread των γαλλικών 10ετών έναντι των γερμανικών Bund είχε ξεπεράσει τις 140 μονάδες βάσης, σε επίπεδα που παραπέμπουν στην κρίση χρέους της Ευρωζώνης.

Ωστόσο, οι αγορές εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν με επιφυλακτικότητα τη δημοσιονομική κατάσταση της Γαλλίας. Η σημερινή πτώση των αποδόσεων συνοδεύτηκε από γενικότερη αποκλιμάκωση στις διεθνείς αγορές ομολόγων και χαμηλότερες τιμές πετρελαίου. Η Reuters σημειώνει, μάλιστα, ότι το γαλλικό 10ετές παραμένει σε υψηλά επίπεδα, παρά τη σημερινή ανάκαμψη. Το πραγματικό τεστ για το σχέδιο της Λεπέν δεν είναι τόσο η σημερινή αντίδραση των αγορών, όσο το αν το RN θα μπορέσει να παρουσιάσει αναλυτική και επαληθεύσιμη κοστολόγηση των 140 δισεκατομμυρίων ευρώ, ιδιαίτερα από τη στιγμή που συνδυάζει μεγάλες περικοπές με φορολογικές ελαφρύνσεις και πρόσφατες υποσχέσεις για χαμηλότερα όρια συνταξιοδότησης.