Λεπέν: Υπόσχεται σύνταξη στα 62 και περικοπές-σοκ 125 δισ. ευρώ

Σε μια από τις πιο δύσκολες οικονομικές εξισώσεις της προεκλογικής περιόδου στη Γαλλία επιχειρεί να ισορροπήσει η Μαρίν Λεπέν, θέλοντας να διατηρήσει το κοινωνικό προφίλ του Εθνικού Συναγερμού και ταυτόχρονα να πείσει επιχειρηματίες, αγορές και ψηφοφόρους της παραδοσιακής δεξιάς ότι μπορεί να διαχειριστεί με δημοσιονομική πειθαρχία τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στον πυρήνα της νέας οικονομικής στρατηγικής της βρίσκονται δύο ιδιαίτερα φιλόδοξες δεσμεύσεις: επιστροφή της ηλικίας συνταξιοδότησης στα 62 χρόνια και ένα πρόγραμμα εξοικονόμησης κρατικών δαπανών που θα φτάνει σταδιακά τα 125 δισ. ευρώ.

Η Λεπέν θέλει με αυτόν τον τρόπο να απευθυνθεί ταυτόχρονα σε δύο διαφορετικά ακροατήρια. Από τη μία βρίσκονται οι εργαζόμενοι και τα χαμηλότερα εισοδήματα, που αποτελούν κρίσιμη δεξαμενή ψήφων για τον Εθνικό Συναγερμό. Από την άλλη, οι επιχειρηματικές και συντηρητικές δυνάμεις που αντιμετωπίζουν με επιφυλάξεις τις οικονομικές προτάσεις του κόμματος και απαιτούν σαφείς απαντήσεις για το δημόσιο χρέος και το έλλειμμα.

Κατά την πρώτη μεγάλη αναμέτρηση των βασικών διεκδικητών της γαλλικής προεδρίας ενόψει του 2027, η Λεπέν ανακοίνωσε ότι θα παρουσιάσει πριν από τη συζήτηση του νέου προϋπολογισμού μια ολοκληρωμένη δημοσιονομική πορεία με 125 δισ. ευρώ εξοικονομήσεις.

Ο στόχος που θέτει είναι σαφής: σταδιακή επαναφορά του δημοσιονομικού ελλείμματος κάτω από το όριο του 3% του ΑΕΠ, την ώρα που η κατάσταση των γαλλικών δημόσιων οικονομικών προκαλεί αυξανόμενες ανησυχίες και στις αγορές.

Συντάξεις στα 62 και περικοπές 125 δισ. ευρώ

Το δυσκολότερο σημείο του σχεδίου βρίσκεται στις συντάξεις. Η Λεπέν επιμένει ότι θέλει να ανατρέψει βασικό τμήμα της μεταρρύθμισης της εποχής Μακρόν και να επαναφέρει το ηλικιακό όριο στα 62 χρόνια, ενώ για όσους άρχισαν να εργάζονται πριν από τα 20 προβλέπει, υπό προϋποθέσεις, δυνατότητα εξόδου ακόμη και στα 60.

Η ίδια παρουσιάζει την επιλογή ως «κοινωνική απόφαση», γνωρίζοντας ότι αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα σημεία σύνδεσής της με εργατικά και λαϊκά στρώματα που έχουν στραφεί τα τελευταία χρόνια προς τον Εθνικό Συναγερμό.

Η οικονομική εξίσωση, ωστόσο, είναι εξαιρετικά απαιτητική. Η μείωση της ηλικίας συνταξιοδότησης αυξάνει τις πιέσεις στο ασφαλιστικό σύστημα, ενώ την ίδια στιγμή η Λεπέν υπόσχεται δραστική περιστολή των κρατικών δαπανών και επαναφορά της δημοσιονομικής ισορροπίας.

Για να ενισχύσει την αξιοπιστία της πρότασής της, σχεδιάζει έναν δημοσιονομικό «χρυσό κανόνα», με στόχο οι μελλοντικές κυβερνήσεις να δεσμεύονται σε αυστηρότερο έλεγχο του ελλείμματος και να μην επιτρέπουν την ανεξέλεγκτη διεύρυνσή του.

Η πίεση είναι μεγάλη. Η Γαλλία βρίσκεται αντιμέτωπη με υψηλό δημόσιο χρέος και επίμονα ελλείμματα, ενώ το κόστος χρηματοδότησης του Δημοσίου αποτελεί πλέον βασικό θέμα της πολιτικής συζήτησης. Η επόμενη κυβέρνηση θα κληθεί να συνδυάσει κοινωνικές υποσχέσεις με πραγματικές περικοπές, σε μια περίοδο κατά την οποία μεγάλα τμήματα της κοινωνίας αντιδρούν έντονα σε κάθε απόπειρα περιορισμού παροχών.

Στο σχέδιο του Εθνικού Συναγερμού αναμένεται να περιλαμβάνονται μειώσεις δαπανών που συνδέονται με τη μεταναστευτική πολιτική, περιορισμός ή κατάργηση κρατικών οργανισμών που το κόμμα θεωρεί περιττούς, καθώς και επιδίωξη μείωσης της γαλλικής καθαρής συνεισφοράς στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.

Το κρίσιμο ζήτημα παραμένει η πλήρης κοστολόγηση. Τα 125 δισ. ευρώ αποτελούν έναν εντυπωσιακό πολιτικό στόχο, όμως μέχρι την παρουσίαση του αναλυτικού σχεδίου παραμένει ανοιχτό το ερώτημα από ποιες συγκεκριμένες δαπάνες θα προέλθουν αυτές οι εξοικονομήσεις και ποιο θα είναι το κοινωνικό τους αποτύπωμα.

Οι αντίπαλοι της Λεπέν αμφισβητούν ήδη τη δυνατότητα ταυτόχρονης χρηματοδότησης της συνταξιοδοτικής της πολιτικής και μιας τόσο μεγάλης δημοσιονομικής προσαρμογής. Στο στόχαστρο βρίσκεται κυρίως το κατά πόσο μπορούν να εξοικονομηθούν δεκάδες δισεκατομμύρια χωρίς βαθύτερες παρεμβάσεις στις κοινωνικές δαπάνες.

Ρήγμα στο οικονομικό επιτελείο και άνοιγμα προς τους κεντροδεξιούς

Την ίδια στιγμή, η οικονομική στροφή προκαλεί ανακατατάξεις και στο εσωτερικό του Εθνικού Συναγερμού.

Ο Φρανσουά Ντιρβί (François Durvye), οικονομικός σύμβουλος που είχε αναπτύξει διαύλους επικοινωνίας του κόμματος με τον επιχειρηματικό κόσμο και είχε αναλάβει ρόλο ειδικού συμβούλου του Ζορντάν Μπαρντελά, αποχώρησε από τη σχετική θέση και δεν θα συμμετάσχει στην προεδρική εκστρατεία της Λεπέν.

Η εξέλιξη θεωρήθηκε ένδειξη της εσωτερικής σύγκρουσης ανάμεσα σε μια περισσότερο φιλελεύθερη οικονομική γραμμή, φιλική προς τις επιχειρήσεις και τη δημοσιονομική πειθαρχία, και στο πιο κοινωνικό μοντέλο που θέλει να διατηρήσει η Λεπέν.

Η στρατηγική της είναι σαφής. Θέλει να αποφύγει την εγκατάλειψη των κοινωνικών θέσεων που επέτρεψαν στον Εθνικό Συναγερμό να διεισδύσει βαθιά σε εργατικές περιοχές, χωρίς να τρομάξει παράλληλα τον επιχειρηματικό κόσμο και τους ψηφοφόρους της συντηρητικής και κεντροδεξιάς Γαλλίας.

Τα πρώτα δημοσκοπικά στοιχεία δείχνουν ότι στον τομέα της οικονομίας έχει ήδη βελτιώσει σημαντικά την εικόνα της σε σχέση με το παρελθόν.

Σε έρευνα της Odoxa, το 36% των ερωτηθέντων εκτιμά ότι η Λεπέν θα μπορούσε να εφαρμόσει καλή οικονομική πολιτική, έναντι 35% για τον πρώην πρωθυπουργό Εντουάρ Φιλίπ.

Η επίδοση αποκτά ιδιαίτερη σημασία εάν συγκριθεί με το 2017, όταν μόλις το 18% την αξιολογούσε θετικά στον συγκεκριμένο τομέα. Μέσα σε λιγότερο από μία δεκαετία έχει καταφέρει επομένως να περιορίσει σημαντικά ένα από τα μεγαλύτερα πολιτικά μειονεκτήματά της.

Η εικόνα χρειάζεται, πάντως, προσεκτική ανάγνωση. Το 36% εξακολουθεί να σημαίνει ότι σαφής πλειονότητα των Γάλλων δεν εμφανίζεται πεπεισμένη από την οικονομική της αξιοπιστία. Η Λεπέν προηγείται μεταξύ των προσώπων που εξετάστηκαν, χωρίς να έχει ακόμη δημιουργήσει ευρεία κοινωνική εμπιστοσύνη.

Αυτό ακριβώς είναι το πεδίο στο οποίο θέλει να επενδύσει ενόψει του 2027. Η εκλογική δύναμη του Εθνικού Συναγερμού αρκεί για να καταστήσει τη Λεπέν κεντρική πρωταγωνίστρια της προεδρικής αναμέτρησης. Για να φτάσει όμως μέχρι το Μέγαρο των Ηλυσίων, χρειάζεται να διεισδύσει βαθύτερα σε ακροατήρια που μέχρι σήμερα διατηρούν ισχυρές επιφυλάξεις απέναντί της.

Η μεταμόρφωση σε σχέση με το 2017 είναι εντυπωσιακή. Τότε η συζήτηση γύρω από το Frexit και την εγκατάλειψη του ευρώ είχε προκαλέσει σοβαρή αναστάτωση στις αγορές και είχε πλήξει την εικόνα της κατά την τελική φάση της προεκλογικής εκστρατείας.

Σήμερα ο Εθνικός Συναγερμός έχει εγκαταλείψει αυτή την κατεύθυνση και επιδιώκει να εμφανιστεί ως κόμμα εξουσίας που μπορεί να αναλάβει τη διακυβέρνηση χωρίς να προκαλέσει χρηματοπιστωτική αναταραχή ή μετωπική σύγκρουση με το ευρωπαϊκό οικονομικό σύστημα.

Η μεγάλη δοκιμασία βρίσκεται πλέον στους αριθμούς. Η Μαρίν Λεπέν υπόσχεται συντάξεις στα 62, προστασία των κοινωνικών στρωμάτων που αποτελούν τον βασικό κορμό της εκλογικής της δύναμης και ταυτόχρονα περικοπές 125 δισ. ευρώ για να αποκαταστήσει τη δημοσιονομική αξιοπιστία της Γαλλίας. Το πολιτικό μήνυμα είναι ισχυρό. Η πραγματική του αξιοπιστία θα κριθεί όταν παρουσιαστεί η αναλυτική κοστολόγηση και γίνει σαφές ποιος ακριβώς θα πληρώσει το τίμημα της δημοσιονομικής προσαρμογής.