Λήγουν τα προγράμματα στέγασης τον Αύγουστο

Ο Αύγουστος αναδεικνύεται σε κρίσιμο μήνα για τη στεγαστική πολιτική της χώρας, καθώς δύο μεγάλα προγράμματα, που χρηματοδοτούνται από ευρωπαϊκούς πόρους, οδεύουν προς την ολοκλήρωσή τους. Ο λόγος για το πρόγραμμα "Ανακαίνιση Κατοικίας" και το "Σπίτι μου ΙΙ", τα οποία έχουν συγκεντρώσει το έντονο ενδιαφέρον τόσο των νοικοκυριών όσο και των ιδιοκτητών ακινήτων, με την καταληκτική ημερομηνία να έχει οριστεί για τις 31 Αυγούστου.

Η στεγαστική πίεση που βιώνει η κοινωνία έχει οδηγήσει χιλιάδες πολίτες σε μια κούρσα με τον χρόνο, προκειμένου είτε να εξασφαλίσουν την πολύτιμη επιδότηση για την ανακαίνιση παλαιών ακινήτων, είτε να διασφαλίσουν την προνομιακή χρηματοδότηση για την απόκτηση πρώτης κατοικίας. Η ανταπόκριση του κοινού είναι ιδιαίτερα υψηλή, όπως αποτυπώνεται και στα επίσημα στοιχεία, με τον διαθέσιμο προϋπολογισμό να οδεύει προς εξάντληση.

Υψηλή απορρόφηση στο "Σπίτι μου ΙΙ"

Ειδικότερα, για το πρόγραμμα "Σπίτι μου ΙΙ", οι επιδόσεις είναι εντυπωσιακές. Μόλις ένα μήνα πριν από τη λήξη της προθεσμίας, έχουν ήδη εγκριθεί περισσότερα από 15.000 στεγαστικά δάνεια, η συνολική αξία των οποίων υπερβαίνει τα 1,8 δισεκατομμύρια ευρώ. Η απορρόφηση του προϋπολογισμού έχει φτάσει στο 95%, γεγονός που καταδεικνύει ότι το πρόγραμμα κινείται με ταχείς ρυθμούς προς την πλήρη εξάντληση των πόρων του, πολύ πριν από την καταληκτική ημερομηνία.

Η μεγάλη αυτή επιτυχία αποτυπώνεται και στην κατανομή των δανείων. Σχεδόν το 99% των χορηγηθέντων δανείων διατέθηκε σε νοικοκυριά με δηλωθέν εισόδημα έως 44.000 ευρώ, σύμφωνα με το τελευταίο εκκαθαριστικό. Ένας στους τρεις δικαιούχους έχει εισόδημα άνω των 24.000 ευρώ, ενώ μόλις ένας στους δέκα δήλωνε εισόδημα κάτω των 12.000 ευρώ. Στο οικονομικό επιτελείο εκτιμούν ότι τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν την απήχηση του μέτρου σε νοικοκυριά με μεσαία εισοδήματα, της τάξεως των 2.000 έως 3.650 ευρώ μηνιαίως.

Το πρόγραμμα "Ανακαίνιση Κατοικίας" και τα κλειστά ακίνητα

Παράλληλα, το πρόγραμμα "Ανακαίνιση Κατοικίας" παρουσιάζει επίσης μεγάλη κινητικότητα, με στόχο την αξιοποίηση του ανενεργού στεγαστικού αποθέματος. Μέχρι τα τέλη Ιουλίου, οι αιτήσεις για ένταξη ακινήτων ξεπέρασαν τις 150.000, ενώ ο αριθμός των ακινήτων που έχουν κριθεί επιλέξιμα υπερβαίνει τις 77.000. Πρόκειται για ένα πρωτοποριακό, πανευρωπαϊκά, πιλοτικό πρόγραμμα, καθώς δεν περιορίζεται μόνο σε ενεργειακές αναβαθμίσεις, αλλά καλύπτει και εκτεταμένες εργασίες ανακαίνισης, όπως αντικατάσταση δαπέδων, κουζινών, μπάνιων και βαψίματα.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα "κλειστά" ακίνητα, δηλαδή σε κατοικίες που παραμένουν ανενεργές για χρόνια. Ενώ για τα ήδη κατοικούμενα σπίτια οι αιτήσεις ολοκληρώθηκαν στις 31 Ιουλίου, για τα "κλειστά" δόθηκε παράταση έως το τέλος Αυγούστου. Το μέτρο στοχεύει στην επανένταξη αυτών των ακινήτων στην αγορά, είτε για ιδιοκατοίκηση είτε για μακροχρόνια μίσθωση. Ωστόσο, το πλαίσιο για τα ακίνητα αυτά είναι αυστηρότερο, καθώς προβλέπει πενταετή δέσμευση για μακροχρόνια ενοικίαση, σταθερό ενοίκιο για τρία χρόνια και απαγόρευση βραχυχρόνιας μίσθωσης.

Παρά το γεγονός ότι η επιδότηση μέσω ΕΣΠΑ μπορεί να φτάσει τα 36.000 ευρώ ανά ακίνητο ή να καλύψει έως και το 95% των δαπανών ανακαίνισης, σε συνδυασμό με φορολογικά κίνητρα, μόλις ένα στα δέκα επιλέξιμα ακίνητα ήταν "κλειστό". Για να ενισχυθεί η συμμετοχή, διευρύνθηκαν τα κριτήρια: το ελάχιστο ποσοστό κυριότητας ή επικαρπίας μειώθηκε από 50% σε 20%, ενώ αυξήθηκαν και τα όρια κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος για να χαρακτηριστεί ένα ακίνητο ως ανενεργό. Η Βεβαίωση Επιλεξιμότητας εκδίδεται πλέον μέσω της πλατφόρμας anakainisi.gov.gr, αποκλειστικά για "κλειστά" ακίνητα, με προθεσμία έως τις 31 Αυγούστου 2026.

Η ολοκλήρωση και των δύο προγραμμάτων εντός του Αυγούστου σηματοδοτεί την πρόθεση της κυβέρνησης να αντιμετωπίσει τη στεγαστική κρίση, όχι μόνο μέσω της επιδότησης της ζήτησης, αλλά και μέσω της ενεργοποίησης του ανεκμετάλλευτου αποθέματος κατοικιών. Αξίζει να σημειωθεί ότι το μέτρο εντάχθηκε εκ των υστέρων στο Ταμείο Ανάκαμψης, μετά την αναθεώρηση του αρχικού προγράμματος, ως απάντηση στο οξύ πρόβλημα που προέκυψε από το 2023 και μετά, τόσο στην Ελλάδα όσο και σε ολόκληρη την Ευρώπη.