Μαγνησία: 225 μαθητές Ρομά, μόνο 12 στο λύκειο

Η εκπαιδευτική πραγματικότητα για τους μαθητές Ρομά στη Μαγνησία αναδεικνύει μια σύνθετη πρόκληση: από τους 225 μαθητές που φοιτούν στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, μόλις 12 συνεχίζουν στο λύκειο. Τα στοιχεία αυτά παρουσιάστηκαν σε συνέντευξη Τύπου ενόψει του 1ου Πανελληνίου Συνεδρίου για την Εκπαίδευση των Ρομά, που θα πραγματοποιηθεί στις 12 και 13 Οκτωβρίου στο Συνεδριακό Κέντρο Θεσσαλίας, στα Μελισσάτικα Βόλου, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της εκπαίδευσης, της αυτοδιοίκησης, της ακαδημαϊκής κοινότητας και της Εκκλησίας.

Ο διευθυντής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Μαγνησίας, Σωκράτης Σαβελίδης, παρουσίασε αναλυτικά δεδομένα που καταδεικνύουν τη σοβαρότητα της κατάστασης. Από τους 225 μαθητές Ρομά, οι 131 συγκεντρώνονται σε δύο μόνο γυμνάσια, γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη για αποκέντρωση και ισόρροπη κατανομή. Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το ποσοστό μετάβασης στο λύκειο: μόλις επτά μαθητές φοιτούν σε Γενικό Λύκειο και πέντε σε Επαγγελματικό Λύκειο, ποσοστό που αντιστοιχεί σε λιγότερο από 6% του συνόλου. Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν το φαινόμενο της μαθητικής διαρροής και την ανάγκη δημιουργίας συνθηκών που θα κρατήσουν περισσότερους μαθητές στο εκπαιδευτικό σύστημα.

Στρατηγικές κατά της σχολικής γκετοποίησης

Μια από τις βασικές παρεμβάσεις που παρουσιάστηκαν αφορά τη μετακίνηση 30 μαθητών Ρομά σε τρία γυμνάσια στο κέντρο του Βόλου, αντί των σχολείων κοντά στους οικισμούς τους. Η πρωτοβουλία, που υλοποιείται σε συνεργασία με το Παράρτημα Ρομά Αλιβερίου του Δήμου Βόλου, στοχεύει στον περιορισμό της συγκέντρωσης μαθητών Ρομά σε συγκεκριμένες σχολικές μονάδες και στην αποφυγή της σχολικής «γκετοποίησης». Για την υλοποίηση, αξιοποιήθηκε η δυνατότητα υποβολής αιτιολογημένων αιτήσεων από τους γονείς για κατ’ εξαίρεση φοίτηση, οι οποίες εξετάζονται από τον διευθυντή Εκπαίδευσης, ενώ αναζητήθηκε και η νομική δυνατότητα δωρεάν μετακίνησης.

Παράλληλα, λειτουργούν Τάξεις και Ζώνες Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας (ΖΕΠ) με εξειδικευμένους εκπαιδευτικούς για την ενίσχυση της ελληνικής γλώσσας, ενώ καταβάλλονται προσπάθειες για εντατικότερη διδασκαλία των αγγλικών. Μέσω κοινωνικού φροντιστηρίου παρέχονται μαθήματα και εκτός σχολικού ωραρίου, ενισχύοντας τη συνολική υποστήριξη των μαθητών. Ο κ. Σαβελίδης αναγνώρισε τη συμβολή των εκπαιδευτικών και συνεργαζόμενων φορέων, με ιδιαίτερη αναφορά στον Μητροπολίτη Δημητριάδος και Αλμυρού Ιγνάτιο.

Δίκτυο συνεργασίας και συμμετοχής

Ο πρωτοσύγκελλος της Μητρόπολης Δημητριάδος και Αλμυρού, πατήρ Μάξιμος Παπαϊωάννου, εκπροσωπώντας τον Μητροπολίτη Ιγνάτιο, τόνισε τη διαχρονική συμβολή της Εκκλησίας. Ένα άτυπο δίκτυο συνεργασίας, με πρωτοβουλία του Μητροπολίτη, συγκεντρώνει τον Δήμο Βόλου, το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, τις Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Μαγνησίας και διευθυντές σχολείων. Το δίκτυο συνεδριάζει τουλάχιστον μία φορά τον μήνα για να αντιμετωπίσει προβλήματα και ανάγκες, ενώ η Μητρόπολη στηρίζει το επικείμενο Συνέδριο παρέχοντας χώρο και υποδομές.

Η Αιμιλία Στάικου, παιδαγωγός και εμψυχώτρια στο Παράρτημα Ρομά Αλιβερίου, υπογράμμισε την ανάγκη να ακουστεί η φωνή των ίδιων των Ρομά. Το Συνέδριο επιδιώκει να δημιουργήσει έναν χώρο όπου οι μαθητές θα μοιραστούν εμπειρίες, δυσκολίες, προσδοκίες και όνειρα, χωρίς να αντιμετωπίζονται ως αντικείμενο μελέτης. Θα δοθεί βήμα σε εκπαιδευτικούς για τις προκλήσεις της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης, ενώ δύο εκπρόσωποι της κοινότητας Ρομά, η φιλόλογος Γεωργία Καλπαζίδου και ο κοινωνιολόγος Γιάννης Γεωργίου, θα συμμετάσχουν στο προεδρείο. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει βιωματικό εργαστήριο με προσωπικές ιστορίες Ρομά που ακολούθησαν εκπαιδευτική και επιστημονική πορεία, καθώς και παράλληλη δράση για τη γενοκτονία των Ρομά από τους Ναζί, με στόχο την ιστορική γνώση και την υπέρβαση στερεοτύπων.

Έρευνα και εκπαιδευτική πράξη

Ο Κώστας Μάγος, καθηγητής στο Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, επισήμανε τη σημασία σύνδεσης έρευνας και πράξης. Το Πανεπιστήμιο δραστηριοποιείται στην έρευνα για την εκπαίδευση των Ρομά, στην επιμόρφωση εν ενεργεία εκπαιδευτικών και στην προετοιμασία μελλοντικών, με στόχο την ενσωμάτωση αρχών συμπερίληψης. Ο ίδιος τόνισε ότι η φοίτηση Ρομά φοιτητών στην ανώτατη εκπαίδευση παραμένει πεδίο βελτίωσης, εκφράζοντας την προσδοκία ότι οι κοινές προσπάθειες θα αυξήσουν τη συμμετοχή τους. Κοινός στόχος των διοργανωτών είναι η ανταλλαγή εμπειριών και καλών πρακτικών, η ενίσχυση συνεργασίας σχολείων και φορέων, και η διαμόρφωση ενός εκπαιδευτικού περιβάλλοντος χωρίς αποκλεισμούς, όπου η καταγωγή δεν θα αποτελεί εμπόδιο στη μάθηση και στη συνέχιση των σπουδών.