Σε κατάσταση αυξημένης πολιτικής επαγρύπνησης βρίσκεται το κυβερνητικό στρατόπεδο, καθώς η επικείμενη εμφάνιση δύο νέων κομμάτων, της Μαρίας Καρυστιανού την Πέμπτη και του Αλέξη Τσίπρα την επόμενη Τρίτη, αναμένεται να επηρεάσει τις ισορροπίες στο πεδίο της αντιπολίτευσης και να δοκιμάσει τη δημοσκοπική αντοχή της Νέας Δημοκρατίας.
Στο Μέγαρο Μαξίμου παρακολουθούν με προσοχή τις εξελίξεις, επιχειρώντας ήδη τις πρώτες αναλύσεις για το πώς θα κινηθούν οι δυσαρεστημένοι ψηφοφόροι, ποια κόμματα θα πιεστούν περισσότερο και αν τα νέα πολιτικά σχήματα μπορούν να αντλήσουν δύναμη από τη δεξαμενή των αναποφάσιστων.
Το μεγαλύτερο βάρος πέφτει στο κατά πόσο η Νέα Δημοκρατία κινδυνεύει να χάσει εκλογικό έδαφος. Οι πιθανές μετακινήσεις ψηφοφόρων από αριστερά και δεξιά του πολιτικού φάσματος δημιουργούν νέο περιβάλλον, με ευκαιρίες και κινδύνους για όλα τα κόμματα.
Η κρίσιμη δεξαμενή των απογοητευμένων ψηφοφόρων της ΝΔ
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας στο πρόσφατο συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας, έθεσε ως βασικό εκλογικό στόχο την επιστροφή όσων στήριξαν τη ΝΔ το 2023 και σήμερα έχουν μετακινηθεί στη ζώνη των αναποφάσιστων.
Πρόκειται για ένα κρίσιμο εκλογικό κοινό, το οποίο στις δημοσκοπήσεις εμφανίζεται περίπου στο 15% των ψηφοφόρων της ΝΔ. Με αναγωγή στο σύνολο του εκλογικού σώματος, το ποσοστό αυτό προσεγγίζει το 6%, μέγεθος ικανό να επηρεάσει καθοριστικά την τελική εικόνα των συσχετισμών.
Το βασικό ερώτημα για το κυβερνητικό επιτελείο είναι αν μέρος αυτών των απογοητευμένων ψηφοφόρων μπορεί να στραφεί προς το κόμμα Τσίπρα ή προς το κόμμα Καρυστιανού. Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό την επόμενη φάση της κυβερνητικής στρατηγικής.
Το κόμμα Τσίπρα και το κυβερνητικό αφήγημα σταθερότητας
Για το υπό ίδρυση κόμμα του Αλέξη Τσίπρα, η κυβερνητική εκτίμηση είναι ότι δύσκολα θα προσελκύσει δυσαρεστημένους ψηφοφόρους της κεντροδεξιάς παράταξης, ιδίως όσους μέχρι σήμερα παραμένουν στη γκρίζα ζώνη της αναμονής και δεν έχουν μετακινηθεί προς άλλο πολιτικό φορέα.
Στο Μαξίμου θεωρούν ότι η επιστροφή Τσίπρα στο πολιτικό προσκήνιο μπορεί να διευκολύνει τη Νέα Δημοκρατία στην αναβίωση του αφηγήματος περί σταθερότητας και έλλειψης αξιόπιστης εναλλακτικής πρότασης. Η σύγκριση με την περίοδο διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ αναμένεται να επανέλθει συστηματικά στη ρητορική της ΝΔ, με στόχο τη συσπείρωση της δικής της βάσης.
Παράλληλα, κυβερνητικά στελέχη εκτιμούν ότι το νέο εγχείρημα Τσίπρα θα ασκήσει άμεση πίεση στο ΠΑΣΟΚ του Νίκου Ανδρουλάκη, προκαλώντας πρόσθετο κατακερματισμό στον χώρο της αντιπολίτευσης. Για τη ΝΔ, αυτό μπορεί να λειτουργήσει ως πολιτικό πλεονέκτημα, εφόσον ο αντιπολιτευτικός χώρος εμφανιστεί διασπασμένος και χωρίς ενιαία κυβερνητική πρόταση.
Η στρατηγική που σχεδιάζεται θυμίζει σε μεγάλο βαθμό τη γραμμή που είχε ακολουθήσει η Νέα Δημοκρατία απέναντι στον Αλέξη Τσίπρα στις εκλογές του 2019: ανάδειξη των πεπραγμένων της προηγούμενης διακυβέρνησης, σύγκριση με τη σημερινή κυβερνητική εικόνα και κάλεσμα στους ψηφοφόρους της ΝΔ να συσπειρωθούν απέναντι στον κίνδυνο πολιτικής επιστροφής του πρώην πρωθυπουργού.
Η Καρυστιανού και η Βόρεια Ελλάδα που ανησυχεί τη ΝΔ
Η περίπτωση της Μαρίας Καρυστιανού αντιμετωπίζεται με μεγαλύτερη προσοχή από τη Νέα Δημοκρατία, καθώς το νέο κόμμα δεν έχει ακόμη αποτυπώσει πλήρως το ιδεολογικό του στίγμα, ούτε έχει παρουσιάσει πρόγραμμα με το οποίο θα απευθυνθεί στο εκλογικό σώμα.
Οι πρώτες εκτιμήσεις κυβερνητικών στελεχών δείχνουν ότι το κόμμα Καρυστιανού θα επιχειρήσει να αντλήσει ψήφους από υπερσυντηρητικά, θρησκευτικά και φιλορωσικά ακροατήρια, τα οποία μέχρι σήμερα κατευθύνονται κυρίως προς την Ελληνική Λύση του Κυριάκου Βελόπουλου, τη Νίκη του Δημήτρη Νατσιού και τη Φωνή Λογικής της Αφροδίτης Λατινοπούλου.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη στάση της Νίκης, καθώς ο Δημήτρης Νατσιός άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο συνεργασίας με τη Μαρία Καρυστιανού. Μια τέτοια προοπτική θα μπορούσε να αναδιατάξει τον χώρο δεξιότερα της Νέας Δημοκρατίας και να ενισχύσει την πίεση σε κρίσιμες εκλογικές περιφέρειες.
Στο Μαξίμου δεν περνά απαρατήρητη η διεισδυτικότητα που φαίνεται να αποκτά η Μαρία Καρυστιανού στα συντηρητικά κοινά της Βόρειας Ελλάδας. Η περιοχή αυτή θεωρείται κρίσιμη για τη ΝΔ, καθώς παραδοσιακά αποτελεί σημαντικό πεδίο εκλογικής επιρροής, ενώ ταυτόχρονα είναι ευαίσθητη σε ζητήματα ταυτότητας, θεσμών, δικαιοσύνης και εθνικής πολιτικής.
Ήδη από την κυβέρνηση εκπέμπονται οι πρώτες αιχμές προς το υπό διαμόρφωση πολιτικό σχήμα. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης ανέφερε ότι η κυβέρνηση μιλά για την Ελλάδα του 2030, ενώ ακούγονται συζητήσεις που γυρίζουν τη χώρα 200 χρόνια πίσω. Με αυτόν τον τρόπο, το Μαξίμου επιχειρεί να πλαισιώσει το νέο κόμμα ως έκφραση αναχρονισμού και όχι ως σύγχρονη πολιτική πρόταση.
Η Νέα Δημοκρατία, ωστόσο, γνωρίζει ότι η συζήτηση γύρω από τη Μαρία Καρυστιανού δεν εξαντλείται σε ιδεολογικές ταμπέλες. Η υπόθεση των Τεμπών, η κρίση εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς και η οργή για την αίσθηση συγκάλυψης έχουν δημιουργήσει ένα υπόστρωμα πολιτικής δυσαρέσκειας που μπορεί να κινηθεί απρόβλεπτα.
Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν τα νέα κόμματα θα αναδιατάξουν ουσιαστικά το πολιτικό σκηνικό ή αν θα λειτουργήσουν κυρίως ως παράγοντες πίεσης προς τα υπάρχοντα κόμματα. Για τη Νέα Δημοκρατία, το κεντρικό ζητούμενο παραμένει η ανάκτηση των απογοητευμένων ψηφοφόρων της. Όμως η εμφάνιση νέων παικτών, σε μια περίοδο θεσμικής φθοράς και κοινωνικής δυσπιστίας, κάνει την εκλογική εξίσωση σαφώς πιο σύνθετη.
