Μαξίμου: Στοχευμένες παροχές, αυστηρός ΕΝΦΙΑ και καμία αλλαγή πολιτικής ταυτότητας

Τις βασικές γραμμές της κυβερνητικής στρατηγικής για την οικονομία, τη στεγαστική κρίση, τις θεσμικές μεταρρυθμίσεις και τα σενάρια πολιτικών συνεργασιών παρουσίασε ο υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ και κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, σε συνέντευξή του στη «ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ».

Παράλληλα, κατέστησε σαφές ότι η Νέα Δημοκρατία δεν προτίθεται να μετακινήσει τις βασικές πολιτικές και ιδεολογικές της θέσεις προκειμένου να διατηρηθεί στην εξουσία. Η τοποθέτηση αυτή επιχειρεί να ενισχύσει την εικόνα μιας παράταξης με σταθερό προσανατολισμό, την ώρα που η κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με τη φθορά της ακρίβειας, τη στεγαστική πίεση και τις εκκρεμότητες σε κρίσιμα θεσμικά ζητήματα.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος αναφέρθηκε αρχικά στις πρόσφατες δηλώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη για τη σημασία της ομαδικής δουλειάς στην πολιτική. Όπως εξήγησε, η αναφορά του πρωθυπουργού στην Εθνική Ισπανίας στο Παγκόσμιο Κύπελλο είχε στόχο να αναδείξει την αξία της συνοχής, της συνεργασίας και της συλλογικής προσπάθειας απέναντι στη λογική των μεμονωμένων πρωταγωνιστών.

Σύμφωνα με τον Παύλο Μαρινάκη, η αιχμή στρεφόταν προς τους εγχώριους πολιτικούς «σταρ» και τα προσωποπαγή κόμματα, τα οποία, κατά την κυβερνητική γραμμή, μεταφέρουν τη δημόσια συζήτηση σε ζητήματα που δεν σχετίζονται με τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας.

Η κυβέρνηση επιχειρεί με αυτόν τον τρόπο να αντιπαραβάλει τη δική της οργανωμένη λειτουργία με την εικόνα κατακερματισμού της αντιπολίτευσης. Η επίκληση της ομαδικότητας, ωστόσο, δεν αναιρεί το γεγονός ότι το Μέγαρο Μαξίμου εξακολουθεί να συγκεντρώνει μεγάλο μέρος των πολιτικών αποφάσεων και της επικοινωνιακής διαχείρισης γύρω από το πρόσωπο του πρωθυπουργού.

Ο Παύλος Μαρινάκης έβαλε επίσης τέλος στα σενάρια για πρόωρες εκλογές, υποστηρίζοντας ότι η προεκλογική περίοδος ξεκινά ουσιαστικά την επομένη της προηγούμενης κάλπης. Όπως ανέφερε, το νομοθετικό έργο πρέπει να συνεχιστεί χωρίς επιβράδυνση, καθώς η κυβέρνηση θα κριθεί από τους πολίτες τόσο για όσα υλοποίησε όσο και για τις δεσμεύσεις της επόμενης τετραετίας.

Η τοποθέτηση αυτή εντάσσεται στην προσπάθεια του κυβερνητικού επιτελείου να περιορίσει τη συζήτηση περί εκλογικού αιφνιδιασμού. Την ίδια στιγμή, η επιτάχυνση της συγκρότησης των ψηφοδελτίων και η ένταση της πολιτικής αντιπαράθεσης δείχνουν ότι η Νέα Δημοκρατία έχει ήδη εισέλθει σε παρατεταμένη εκλογική προετοιμασία.

Φορολογία, ακρίβεια και νέα μέτρα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις

Στο πεδίο της οικονομίας, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος υπενθύμισε τις παρεμβάσεις στη φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων, υποστηρίζοντας ότι περισσότεροι από τέσσερα εκατομμύρια πολίτες, μεταξύ των οποίων μισθωτοί, συνταξιούχοι και αυτοαπασχολούμενοι, είδαν μείωση των φορολογικών τους επιβαρύνσεων.

Ως βασικό επίτευγμα της οικονομικής πολιτικής παρουσίασε την αύξηση των κρατικών εσόδων, παρά τις μειώσεις δεκάδων φόρων. Κατά τον ίδιο, το αποτέλεσμα αυτό οφείλεται στην ανάπτυξη, στην ενίσχυση των επενδύσεων και στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.

Η κυβέρνηση χρησιμοποιεί την πορεία των εσόδων ως απόδειξη επιτυχίας, αποφεύγοντας ωστόσο να αναδείξει στον ίδιο βαθμό τη συμβολή του πληθωρισμού και της αυξημένης κατανάλωσης σε υψηλότερες τιμές. Η αύξηση των φορολογικών εισπράξεων δεν μεταφράζεται αυτόματα σε πραγματική βελτίωση του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών, όταν το κόστος στέγασης, τροφίμων και ενέργειας παραμένει ιδιαίτερα υψηλό.

Ενόψει της επόμενης Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, ο Παύλος Μαρινάκης προανήγγειλε στοχευμένα μέτρα για τις συνεπείς επιχειρήσεις, με έμφαση στις μικρομεσαίες. Δεν παρουσίασε συγκεκριμένες παρεμβάσεις, σημείωσε όμως ότι ο σχεδιασμός θα στηριχθεί σε δημοσιονομικά δεδομένα και σε μέτρα που δεν θα διαταράσσουν τη σταθερότητα της οικονομίας.

Αναφερόμενος στην ακρίβεια, απέδωσε μεγάλο μέρος των πληθωριστικών πιέσεων στις διεθνείς κρίσεις, στις πολεμικές συγκρούσεις και στις συνέπειες της πανδημίας. Χαρακτήρισε «πολιτικό απατεώνα» όποιον υπόσχεται ότι μπορεί να εξαφανίσει άμεσα την ακρίβεια ή να επιβάλει αποπληθωρισμό με μία απλή κυβερνητική απόφαση.

Η συγκεκριμένη διατύπωση αποτυπώνει τη σκληρή επικοινωνιακή γραμμή του Μεγάρου Μαξίμου απέναντι στην αντιπολίτευση. Παράλληλα, λειτουργεί ως ασπίδα απέναντι στην κοινωνική δυσαρέσκεια, καθώς η κυβέρνηση μεταφέρει το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης στις διεθνείς συνθήκες και περιορίζει τη συζήτηση για την αποτελεσματικότητα των ελέγχων, τον ανταγωνισμό και τη φορολογική επιβάρυνση.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος υποστήριξε ότι λαμβάνονται μέτρα για τον περιορισμό των συνεπειών της ακρίβειας, με παράλληλη διατήρηση υψηλών ρυθμών ανάπτυξης. Στον ενεργειακό τομέα αναφέρθηκε στην εξυγίανση της ΔΕΗ και στην αύξηση της συμμετοχής των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας κοντά στο 50%.

Κατά τον ίδιο, οι εξελίξεις αυτές επέτρεψαν στην Ελλάδα να διαθέτει το δέκατο φθηνότερο ηλεκτρικό ρεύμα στη λιανική αγορά της Ευρώπης. Η κυβερνητική σύγκριση βασίζεται στις τελικές τιμές μετά τις παρεμβάσεις και τις επιδοτήσεις, ενώ δεν αναιρεί τη μεγάλη επιβάρυνση που έχουν υποστεί νοικοκυριά και επιχειρήσεις τα προηγούμενα χρόνια.

Κεντρική θέση στη συνέντευξη είχε η πολιτική για τη μεσαία τάξη, τη στέγαση και το δημογραφικό. Ο Παύλος Μαρινάκης υποστήριξε ότι υπάρχει θεμελιώδης σύγκρουση ανάμεσα στη διεύρυνση της οικονομικής δραστηριότητας και στις πολιτικές αναδιανομής που η κυβέρνηση χαρακτηρίζει «λεφτόδεντρα».

Σύμφωνα με την κυβερνητική προσέγγιση, ο στόχος είναι η σταδιακή απομάκρυνση από τα οριζόντια επιδόματα και από συστήματα με αυστηρά εισοδηματικά όρια, ώστε η κοινωνική στήριξη να κατευθύνεται αποκλειστικά σε όσους θεωρείται ότι έχουν πραγματική ανάγκη.

Η κατεύθυνση αυτή προετοιμάζει ένα πιο περιορισμένο και αυστηρά στοχευμένο μοντέλο παροχών. Δημιουργεί όμως και τον κίνδυνο αποκλεισμού νοικοκυριών που βρίσκονται λίγο πάνω από τα εισοδηματικά όρια, χωρίς να διαθέτουν πραγματική οικονομική ασφάλεια, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η ακρίβεια διαβρώνει τα εισοδήματα της μεσαίας τάξης.

Η πρόταση για τον ΕΝΦΙΑ και τα όρια των κυβερνητικών συνεργασιών

Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε ο Παύλος Μαρινάκης στη στεγαστική κρίση, παρουσιάζοντας προσωπική πρόταση για συνολική αναμόρφωση του ΕΝΦΙΑ κατά την επόμενη τετραετία.

Σύμφωνα με την πρόταση, το συνολικό ποσό που εισπράττει το κράτος από τον φόρο ακινήτων θα παραμείνει αμετάβλητο. Η κατανομή του βάρους, όμως, θα αλλάξει, ώστε να ευνοούνται περισσότερο όσοι χρησιμοποιούν το ακίνητό τους ως κύρια κατοικία ή το διαθέτουν στην αγορά.

Οι ιδιοκτήτες ανοιχτών και αξιοποιούμενων κατοικιών θα μπορούσαν να λαμβάνουν έκπτωση μεγαλύτερη από το υφιστάμενο 50%. Το δημοσιονομικό κόστος θα μεταφερόταν σε όσους διατηρούν ακίνητα κλειστά και αδρανή χωρίς αιτιολογία.

Η πρόταση επιχειρεί να αντιμετωπίσει το μεγάλο απόθεμα κλειστών κατοικιών, σε μια περίοδο κατά την οποία τα ενοίκια έχουν εκτοξευθεί και η πρόσβαση σε αξιοπρεπή στέγη έχει μετατραπεί σε κεντρικό κοινωνικό πρόβλημα. Παραμένουν, ωστόσο, κρίσιμα ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο θα προσδιορίζεται αν ένα ακίνητο παραμένει αδικαιολόγητα κλειστό και για τις περιπτώσεις ιδιοκτητών που αδυνατούν οικονομικά να το ανακαινίσουν.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος συνέδεσε τη στεγαστική πολιτική με το δημογραφικό, υποστηρίζοντας ότι η ενίσχυση της οικογένειας απαιτεί οικονομικά μέτρα και ισχυρότερη προβολή των κοινωνικών αξιών. Η αναφορά στις αξίες δείχνει ότι η κυβέρνηση επιδιώκει να εντάξει το δημογραφικό και σε ένα συντηρητικό πολιτικό πλαίσιο, πέρα από την αναγκαία υλική στήριξη των νέων ζευγαριών.

Στο ζήτημα της Συνταγματικής Αναθεώρησης, ο Παύλος Μαρινάκης χαρακτήρισε πατριωτική την πρόταση της Νέας Δημοκρατίας για τη θέσπιση δημοσιονομικού «φρένου» στο δημόσιο χρέος. Παράλληλα, άσκησε κριτική στο ΠΑΣΟΚ για τη στάση του απέναντι στη συγκεκριμένη πρόταση.

Η θεσμοθέτηση αυστηρότερων περιορισμών στη δημοσιονομική πολιτική παρουσιάζεται από την κυβέρνηση ως εγγύηση σταθερότητας. Μπορεί όμως να περιορίσει σημαντικά τη δυνατότητα μελλοντικών κυβερνήσεων να χρηματοδοτήσουν κοινωνικές πολιτικές και δημόσιες επενδύσεις σε περιόδους ύφεσης ή έκτακτης ανάγκης.

Για το ασυμβίβαστο μεταξύ της ιδιότητας του βουλευτή και του υπουργού, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος ανέφερε ότι ο πρωθυπουργός ορθώς απέσυρε την αρχική πρόταση. Όπως υποστήριξε, μετά τη σχετική στάθμιση κρίθηκε ότι οι αρνητικές συνέπειες θα ήταν περισσότερες από τα πιθανά οφέλη.

Αναφερόμενος στις δικαστικές υποθέσεις και στη διαδικασία απόδοσης ευθυνών, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τον ΟΠΕΚΕΠΕ, ζήτησε από τα πολιτικά κόμματα και μέρος των μέσων ενημέρωσης να σταματήσουν να υποκαθιστούν τη Δικαιοσύνη.

Η επίκληση του τεκμηρίου αθωότητας αποτελεί θεσμική υποχρέωση. Δεν μπορεί, ωστόσο, να χρησιμοποιείται ως πολιτικό άλλοθι για να αποφεύγεται ο κοινοβουλευτικός έλεγχος ή η διερεύνηση διοικητικών ευθυνών σε υποθέσεις που αφορούν τη διαχείριση δημόσιου και ευρωπαϊκού χρήματος.

Στο πεδίο των πιθανών κυβερνητικών συνεργασιών, ο Παύλος Μαρινάκης δήλωσε ότι η αυτοδυναμία παραμένει ο μοναδικός εκλογικός στόχος της Νέας Δημοκρατίας. Απέκλεισε συνεργασία με κόμματα ή πρόσωπα που αμφισβητούν τον πυρήνα της εξωτερικής πολιτικής ή τη δημοσιονομική κατεύθυνση της κυβέρνησης.

Τόνισε ότι η προσαρμογή στις ανάγκες των πολιτών είναι αναγκαία, ξεκαθάρισε όμως πως η εγκατάλειψη των ταυτοτικών θέσεων της παράταξης για την εξασφάλιση της εξουσίας θα συνιστούσε πολιτική ήττα.

Η θέση αυτή επιχειρεί να ενισχύσει τη συσπείρωση της κομματικής βάσης και να αποκλείσει εκ των προτέρων σενάρια που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν εσωτερικές αντιδράσεις. Παράλληλα, αφήνει ελάχιστα περιθώρια συνεννόησης σε περίπτωση που οι εκλογές δεν δώσουν αυτοδύναμη κυβέρνηση.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος ανέφερε ότι συνεργασία θα μπορούσε να υπάρξει μόνο με ένα υπεύθυνο ΠΑΣΟΚ προηγούμενων περιόδων, σημειώνοντας ότι αυτή η προϋπόθεση δεν υφίσταται υπό τη σημερινή ηγεσία. Απέκλεισε επίσης κάθε σενάριο σύμπλευσης με τον Αλέξη Τσίπρα ή τον Αντώνη Σαμαρά.

Η κυβέρνηση επιμένει στον στόχο της αυτοδυναμίας, παρότι το πολιτικό τοπίο γίνεται περισσότερο κατακερματισμένο και οι κοινωνικές πιέσεις εντείνονται. Η στρατηγική Μαξίμου στηρίζεται στη διατήρηση της δημοσιονομικής γραμμής, σε περιορισμένες φορολογικές ελαφρύνσεις και σε επιλεκτικές παρεμβάσεις για τη στέγαση και τη μεσαία τάξη.

Η αποτελεσματικότητα αυτής της πολιτικής θα κριθεί από το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα, την πορεία των τιμών και την πρόσβαση των πολιτών στη στέγη. Οι επικοινωνιακές αναφορές στην ανάπτυξη και στη σταθερότητα δεν επαρκούν όταν μεγάλα τμήματα της κοινωνίας εξακολουθούν να πιέζονται από το κόστος ζωής και από τις περιορισμένες δημόσιες παροχές.