Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι έτοιμη να προχωρήσει στην προσωρινή εφαρμογή της διευρυμένης συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου με το μπλοκ της Mercosur, παρά το γεγονός ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει αναστείλει την επικύρωσή της, παραπέμποντας το κείμενο σε νομικό έλεγχο.
«Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα είναι έτοιμη να κινηθεί, μόλις η συμφωνία επικυρωθεί από τουλάχιστον μία χώρα της Mercosur», ανέφερε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μετά την ολοκλήρωση της Συνόδου Κορυφής των Ευρωπαίων ηγετών στις Βρυξέλλες, όπου το ζήτημα τέθηκε από αρκετά κράτη-μέλη. Όπως τόνισε, υπάρχει σαφής βούληση ώστε τα οφέλη της συμφωνίας να αρχίσουν να αποδίδουν το συντομότερο δυνατό, επισημαίνοντας ωστόσο ότι μέχρι στιγμής δεν έχει ληφθεί επίσημη απόφαση για την ενδιάμεση εφαρμογή της.
Στην ίδια συνέντευξη Τύπου, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, σημείωσε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαθέτει την αρμοδιότητα να προχωρήσει σε προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις.
Αντιδράσεις και θεσμικά εμπόδια
Η προοπτική αυτή αναμένεται να προκαλέσει νέες αντιδράσεις από τους επικριτές της συμφωνίας, με τη Γαλλία να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή. Την Τετάρτη, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε με οριακή πλειοψηφία την παραπομπή της συμφωνίας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, προκειμένου να εξεταστούν νομικά ζητήματα, γεγονός που «παγώνει» τη διαδικασία επικύρωσης. Μέχρι την έκδοση απόφασης από το Δικαστήριο –μια διαδικασία που μπορεί να διαρκέσει αρκετούς μήνες– το Κοινοβούλιο δεν μπορεί να προχωρήσει σε ψηφοφορία.
Η εμπορική συμφωνία με τη Mercosur αποτελεί βασικό στοιχείο της στρατηγικής των Βρυξελλών για τη διεύρυνση των εμπορικών τους σχέσεων πέρα από την παραδοσιακή εξάρτηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες, ιδιαίτερα μετά τις εντάσεις που καταγράφηκαν κατά τη δεύτερη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ. Στο ίδιο πλαίσιο, η ΕΕ έχει ήδη συνάψει συμφωνίες με χώρες όπως η Ιαπωνία και το Μεξικό, ενώ αναμένεται να υπογράψει ανάλογη εμπορική συμφωνία με την Ινδία εντός του μήνα.
Οικονομικό διακύβευμα και πολιτικές αντιθέσεις
Με τη στήριξη των κτηνοτροφικών χωρών της Νότιας Αμερικής και των ευρωπαϊκών βιομηχανικών συμφερόντων, η συμφωνία προβλέπει τη σταδιακή κατάργηση άνω του 90% των δασμών σε προϊόντα, από το αργεντίνικο βοδινό κρέας έως τα γερμανικά αυτοκίνητα. Στόχος είναι η δημιουργία μίας από τις μεγαλύτερες ζώνες ελεύθερου εμπορίου παγκοσμίως, που θα αφορά περισσότερους από 700 εκατομμύρια καταναλωτές.
Η Γαλλία, ως ο μεγαλύτερος αγροτικός παραγωγός της Ευρώπης, ζητά αυξημένες εγγυήσεις για την προστασία των αγροτών της και έχει επιδιώξει την επιβράδυνση της διαδικασίας. Αντίθετα, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς χαρακτήρισε «λυπηρή» την απόφαση για καθυστέρηση και τάχθηκε υπέρ της προσωρινής εφαρμογής της συμφωνίας. Στη Νότια Αμερική, η επικύρωση θεωρείται σχεδόν δεδομένη, καθώς η συμφωνία απολαμβάνει ευρείας αποδοχής.
Η Mercosur περιλαμβάνει τις δύο μεγαλύτερες οικονομίες της περιοχής, την Αργεντινή και τη Βραζιλία, καθώς και την Παραγουάη και την Ουρουγουάη. Η Βολιβία, που αποτελεί το νεότερο μέλος του μπλοκ, δεν καλύπτεται ακόμη από τη συμφωνία, αλλά ενδέχεται να ενταχθεί σε μεταγενέστερο στάδιο. Η Βενεζουέλα παραμένει σε καθεστώς αναστολής και δεν συμμετέχει στη συμφωνία, σύμφωνα με το Associated Press.
