Μεσοπρόθεσμο: Χαμηλότερη ανάπτυξη, άλμα πληθωρισμού και δημοσιονομικός χώρος 200 εκατ. ευρώ

Νέα εικόνα για την πορεία της ελληνικής οικονομίας αποτυπώνει η Ετήσια Έκθεση Προόδου του Μεσοπρόθεσμου Δημοσιονομικού-Διαρθρωτικού Σχεδίου, την οποία καταθέτει σήμερα, 30 Απριλίου, στις Βρυξέλλες το Υπουργείο Οικονομικών.

Το επικαιροποιημένο σχέδιο ενσωματώνει τα απολογιστικά στοιχεία του 2025, τις νεότερες μακροοικονομικές προβλέψεις, την πορεία των καθαρών πρωτογενών δαπανών και την εκτίμηση του δημοσιονομικού χώρου με βάση το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο δημοσιονομικών κανόνων.

Η πιο κρίσιμη αλλαγή αφορά το 2026, καθώς η πρόβλεψη για την ανάπτυξη περιορίζεται στο 2%, από 2,4% που προέβλεπε ο προϋπολογισμός. Την ίδια ώρα, ο πληθωρισμός αναθεωρείται αισθητά υψηλότερα, στο 3,2%, από 2,2% που ήταν η αρχική εκτίμηση.

Ανάπτυξη χαμηλότερα, πληθωρισμός υψηλότερα

Η αναθεώρηση των προβλέψεων συνδέεται με την ενεργειακή αναταραχή που προκαλεί η κρίση στη Μέση Ανατολή, η οποία επηρεάζει άμεσα τις διεθνείς τιμές ενέργειας και μεταφέρεται στο κόστος παραγωγής, στις μεταφορές και στην καθημερινότητα των νοικοκυριών.

Στην έκθεση περιγράφονται και τα μέτρα στήριξης που έχουν ήδη ανακοινωθεί από την κυβέρνηση. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του οικονομικού επιτελείου, οι παρεμβάσεις αυτές συγκρατούν τον ρυθμό ανάπτυξης στο 2%, ενώ χωρίς αυτές υπήρχε κίνδυνος περαιτέρω επιβράδυνσης στο 1,7%.

Οι υπολογισμοί βασίζονται στην παραδοχή ότι η μέση τιμή του αργού Brent θα κινηθεί φέτος στα 89 δολάρια το βαρέλι. Η συγκεκριμένη υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι πρόσφατες διακυμάνσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας δημιουργούν αβεβαιότητα για την τελική επίπτωση στο οικονομικό περιβάλλον.

Πρωτογενές πλεόνασμα και χρέος

Στο δημοσιονομικό πεδίο, η πρόβλεψη για το πρωτογενές πλεόνασμα του 2026 αναθεωρείται ανοδικά στο 3,2% του ΑΕΠ, από 2,8% που ήταν η προηγούμενη εκτίμηση.

Το ίδιο επίπεδο πρωτογενούς πλεονάσματος προβλέπεται και για το 2027, χωρίς να έχουν ενσωματωθεί νέα μέτρα για το επόμενο έτος. Η κυβέρνηση επιχειρεί έτσι να εμφανίσει εικόνα δημοσιονομικής σταθερότητας, παρά την επιβράδυνση της ανάπτυξης και την αύξηση των πληθωριστικών πιέσεων.

Το δημόσιο χρέος αναθεωρείται χαμηλότερα, στο 136,8% του ΑΕΠ για το 2026, από 138,2% που προβλεπόταν προηγουμένως. Για το 2027, η νέα εκτίμηση τοποθετεί το χρέος στο 130,3% του ΑΕΠ.

Το ονομαστικό ΑΕΠ εκτιμάται στα 261,3 δισ. ευρώ για το 2026 και στα 272,8 δισ. ευρώ για το 2027, στοιχεία που αποτελούν τη βάση για τους νέους δημοσιονομικούς υπολογισμούς και την αποτίμηση των περιθωρίων δαπανών.

Ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος

Η έκθεση καταγράφει και το περιθώριο που απομένει για νέες παροχές μέσω των καθαρών πρωτογενών δαπανών. Μετά τα μέτρα που έχουν ήδη ανακοινωθεί, η Ελλάδα βρίσκεται μόλις 0,1% του ΑΕΠ κάτω από το επιτρεπόμενο όριο δαπανών για το 2026.

Το πρακτικό περιθώριο υπολογίζεται περίπου στα 200 εκατ. ευρώ για το 2026. Για το 2027, ο διαθέσιμος χώρος εμφανίζεται μεγαλύτερος, φτάνοντας στο 0,4% του ΑΕΠ, δηλαδή περίπου 1 δισ. ευρώ.

Παράλληλα, στο σχέδιο αποτυπώνεται η αύξηση του χρηματοδοτούμενου Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων στα 7 δισ. ευρώ, από 6,35 δισ. ευρώ. Η αναβάθμιση αυτή αποκτά μόνιμο χαρακτήρα για τα επόμενα χρόνια, καθώς εντάσσονται νέα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία.

Η κυβέρνηση στηρίζει στη συγκεκριμένη αύξηση, μαζί με τις νέες μακροοικονομικές εκτιμήσεις και τα ήδη εξαγγελθέντα μέτρα, το βασικό της επιχείρημα για βελτίωση των αναπτυξιακών προοπτικών το 2027.

Η συνολική εικόνα δείχνει οικονομία που εξακολουθεί να διατηρεί δημοσιονομικά περιθώρια, ενώ δέχεται πίεση από τον πληθωρισμό, την ενέργεια και τη διεθνή αβεβαιότητα. Το κρίσιμο στοίχημα για το οικονομικό επιτελείο είναι η διατήρηση της ανάπτυξης, χωρίς εκτροχιασμό των δαπανών και με επαρκή χώρο για στοχευμένες παρεμβάσεις.