Έρχονται πληρωμές και ρυθμίσεις χρεών

Στην τελική ευθεία εισέρχεται η εφαρμογή ενός νέου πακέτου οικονομικών παρεμβάσεων, το οποίο αφορά νοικοκυριά, μισθωτούς, επαγγελματίες, οφειλέτες και συνταξιούχους. Τα μέτρα αναμένεται να ενεργοποιηθούν μέσα στον Ιούνιο και τον Ιούλιο, μετά την ψήφιση του πολυνομοσχεδίου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, που έχει ήδη κατατεθεί και βρίσκεται υπό συζήτηση στη Βουλή.

Το μεγαλύτερο μέρος των παρεμβάσεων είχε προαναγγελθεί τον Μάρτιο από τον Πρωθυπουργό, μετά τη δημοσιοποίηση των στοιχείων της Eurostat, τα οποία επιβεβαίωσαν τη δημοσιονομική υπεραπόδοση της Ελλάδας για το 2025. Η κυβέρνηση επιχειρεί να παρουσιάσει το πακέτο ως κοινωνική επιστροφή μέρους του πλεονάσματος, σε μια περίοδο που η ακρίβεια, τα χρέη και η στεγαστική πίεση εξακολουθούν να επιβαρύνουν μεγάλα τμήματα της κοινωνίας.

Ο νέος υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Δημήτρης Μαρκόπουλος, δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι η στρατηγική του οικονομικού επιτελείου παραμένει η «δίκαιη διανομή» του πλεονάσματος. Όπως υποστήριξε, το πλεόνασμα δεν προέρχεται από φόρους, ιδίως έμμεσους, όπως καταγγέλλει η αντιπολίτευση, αλλά από την ανάπτυξη, την ενίσχυση των επενδύσεων και την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής.

Ο ίδιος απέρριψε τον χαρακτηρισμό των μέτρων ως προεκλογικών παροχών, τονίζοντας ότι η κυβέρνηση διατηρεί εκλογικό ορίζοντα έως την άνοιξη του 2027. Ανέφερε ακόμη ότι οι πολιτικές στήριξης είναι αποσυνδεδεμένες από το πολιτικό σκηνικό, σημειώνοντας πως και πέρυσι δόθηκαν ενισχύσεις σε κοινωνικές κατηγορίες χωρίς να υπάρχει προοπτική άμεσης προσφυγής στις κάλπες.

Οι πληρωμές που ξεκινούν άμεσα

Στην πρώτη γραμμή των μέτρων που ενεργοποιούνται βρίσκεται η έκτακτη οικονομική ενίσχυση για οικογένειες με παιδιά. Σύμφωνα με τη διάταξη του πολυνομοσχεδίου, η καταβολή της αναμένεται να γίνει τις επόμενες ημέρες και πάντως έως τις 30 Ιουνίου.

Το ποσό ορίζεται στα 150 ευρώ για κάθε παιδί. Το εισοδηματικό όριο ανέρχεται σε 40.000 ευρώ για ζευγάρια και σε 39.000 ευρώ για μονογονεϊκές οικογένειες, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε επιπλέον τέκνο. Η πληρωμή θα γίνει αυτόματα, χωρίς αίτηση, στους τραπεζικούς λογαριασμούς που έχουν δηλωθεί από τους δικαιούχους στην ΑΑΔΕ.

Ειδική πρόβλεψη υπάρχει και για παιδιά που γεννήθηκαν μέσα στο 2026, έως και τις 31 Ιουλίου, ακόμη και μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι γονείς θα πρέπει να υποβάλουν αίτηση απόδοσης ΑΦΜ έως τις 10 Αυγούστου, ώστε να ακολουθήσει η καταβολή της ενίσχυσης.

Η παροχή θα είναι αφορολόγητη, ακατάσχετη και δεν θα υπολογίζεται στα εισοδηματικά όρια για άλλες κοινωνικές ενισχύσεις. Πρόκειται για ρύθμιση που στοχεύει κυρίως στις οικογένειες με παιδιά, σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος διαβίωσης παραμένει ιδιαίτερα υψηλό.

Από την 1η Ιουλίου ενεργοποιείται και το επίδομα εξομάλυνσης μισθολογικών διαφορών, ύψους 300 ευρώ τον μήνα, για δημοσίους υπαλλήλους που υπηρετούν σε υπουργεία, κρατικούς φορείς, οργανισμούς, ανεξάρτητες ή δικαστικές αρχές, σε θέσεις όπου προβλέπεται προσωπική διαφορά.

Η νέα παροχή θα συμψηφίζεται με την προσωπική διαφορά. Έτσι, υπάλληλος που λαμβάνει προσωπική διαφορά 200 ευρώ θα τη δει να μηδενίζεται από τον Ιούλιο και ταυτόχρονα θα έχει μόνιμη αύξηση 100 ευρώ στις μηνιαίες αποδοχές του. Το μέτρο θα ισχύει και για όσους προσλαμβάνονται στο εξής στις συγκεκριμένες θέσεις.

Με τη δημοσίευση του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, στα τέλη Ιουνίου ή το αργότερο στις αρχές Ιουλίου, ενεργοποιείται και η αύξηση του ακατάσχετου ορίου στους τραπεζικούς λογαριασμούς φυσικών προσώπων. Το όριο αυξάνεται από τα 1.250 στα 1.600 ευρώ.

Η ρύθμιση καλύπτει οφειλές τόσο προς το Δημόσιο όσο και προς ιδιώτες, όπως τράπεζες ή προμηθευτές. Με τον τρόπο αυτό απελευθερώνονται έως 350 ευρώ επιπλέον τον μήνα, δηλαδή έως 4.200 ευρώ σε ετήσια βάση. Το μέτρο αφορά εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά που βρίσκονται ήδη υπό μέτρα είσπραξης ή κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωπα με κατασχέσεις.

Η προστασία ισχύει για έναν μόνο τραπεζικό λογαριασμό, τον οποίο οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να έχουν δηλώσει ως ακατάσχετο τόσο στην ΑΑΔΕ όσο και στην τράπεζά τους.

Ρυθμίσεις χρεών και δεύτερος κύκλος μέτρων

Μέσα στον Ιούλιο, μετά την έκδοση της σχετικής εγκυκλίου, τίθεται σε εφαρμογή και η νέα δυνατότητα άρσης κατασχέσεων τραπεζικών λογαριασμών για βεβαιωμένες οφειλές προς τη φορολογική διοίκηση. Οι οφειλέτες θα μπορούν να πετύχουν αποδέσμευση των λογαριασμών τους, εφόσον καταβάλουν το ένα τέταρτο της οφειλής και ρυθμίσουν το υπόλοιπο ποσό.

Πρόκειται για παρέμβαση που δίνει άμεση διέξοδο σε όσους έχουν ήδη δεσμευμένους λογαριασμούς και αδυνατούν να κινηθούν οικονομικά. Η πραγματική αποτελεσματικότητα του μέτρου, ωστόσο, θα κριθεί από το κατά πόσο οι οφειλέτες θα μπορούν πράγματι να καταβάλουν το απαιτούμενο αρχικό ποσό.

Μετά τη δημοσίευση του νόμου ενεργοποιείται και η νέα έκτακτη ρύθμιση 72 δόσεων για παλαιά χρέη προς τη φορολογική και τελωνειακή διοίκηση. Οι οφειλέτες θα μπορούν να εξοφλήσουν τις υποχρεώσεις τους σε βάθος έως έξι ετών, αντί για τα δύο χρόνια που προβλέπει η πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων.

Η ρύθμιση αφορά οφειλές που δημιουργήθηκαν πριν από το 2024, υπό την προϋπόθεση ότι δεν βρίσκονταν σε ενεργή ρύθμιση στις 21 Απριλίου 2026. Η αίτηση θα πρέπει να υποβληθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 μέσω της πλατφόρμας myAADE, όπου θα εμφανιστεί η σχετική επιλογή.

Με την ένταξη στη ρύθμιση, ο οφειλέτης θα μπορεί να ανακτά άμεσα αποδεικτικό ενημερότητας. Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα πρόωρης εξόφλησης με απαλλαγή από τους αναλογούντες τόκους. Η ελάχιστη μηνιαία δόση ορίζεται στα 30 ευρώ, ενώ η πρώτη πληρωμή πρέπει να πραγματοποιηθεί μέσα σε τρεις ημέρες από την αίτηση, διαφορετικά η ρύθμιση χάνεται.

Ανάλογη ρύθμιση έως 72 δόσεων προβλέπεται και για οφειλές προς τους φορείς κοινωνικής ασφάλισης, δηλαδή τα ασφαλιστικά ταμεία, τον ΕΦΚΑ και το ΚΕΑΟ. Η ρύθμιση αφορά χρέη που δημιουργήθηκαν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023, δεν ήταν ενταγμένα σε ρύθμιση στις 21 Απριλίου 2026 και έχουν ελάχιστη μηνιαία δόση 30 ευρώ.

Στα τέλη Ιουλίου ανοίγει και ο εξωδικαστικός μηχανισμός για οφειλέτες με χρέη κάτω των 10.000 ευρώ, οι οποίοι μέχρι σήμερα αποκλείονταν αυτομάτως από δυνατότητες κουρέματος και πολυετών ρυθμίσεων. Η νέα διάταξη μειώνει το κατώτατο όριο ένταξης από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ.

Με αυτή την αλλαγή, περισσότεροι οφειλέτες θα μπορούν να αξιοποιήσουν τον εξωδικαστικό μηχανισμό, ο οποίος προβλέπει έως 240 δόσεις για οφειλές προς το Δημόσιο και έως 420 δόσεις για χρέη προς τράπεζες και χρηματοδοτικούς φορείς. Η εφαρμογή θα ξεκινήσει έναν μήνα μετά τη δημοσίευση του νόμου, ώστε να ολοκληρωθούν οι απαραίτητες τεχνικές προσαρμογές στην πλατφόρμα.

Το πολυνομοσχέδιο περιλαμβάνει και πρόσθετες παρεμβάσεις που θα ενεργοποιηθούν μετά το καλοκαίρι. Από τον Σεπτέμβριο ξεκινά δεύτερη φάση μέτρων, με επίκεντρο την προστασία της κύριας κατοικίας μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, την επιδότηση δύο ενοικίων για εκπαιδευτικούς, γιατρούς και νοσηλευτές που υπηρετούν στην περιφέρεια, καθώς και την αύξηση της ετήσιας ενίσχυσης που καταβάλλεται κάθε Νοέμβριο σε συνταξιούχους και ευάλωτους πολίτες.

Η συγκεκριμένη ενίσχυση αυξάνεται από τα 250 στα 300 ευρώ, ενώ προβλέπεται διεύρυνση των κριτηρίων, ώστε να ενταχθούν περισσότεροι δικαιούχοι. Η κυβέρνηση επιδιώκει να στείλει, λίγο πριν από τη ΔΕΘ, μήνυμα κοινωνικής στήριξης σε οικογένειες, συνταξιούχους, παιδιά, εργαζομένους και πολίτες που αναζητούν λύση στα ιδιωτικά τους χρέη.

Ο Δημήτρης Μαρκόπουλος σημείωσε ότι το κυβερνητικό μήνυμα προς την κοινωνία είναι σαφές και αφορά τη στήριξη σειράς κοινωνικών ομάδων. Όπως ανέφερε, οι παρεμβάσεις αποτυπώνουν την πρόθεση ενίσχυσης συνταξιούχων, οικογενειών και παιδιών, με παράλληλη στόχευση στην αντιμετώπιση στεγαστικών ζητημάτων και στη δημιουργία διεξόδων για όσους έχουν συσσωρευμένες ιδιωτικές οφειλές.

Το πακέτο μέτρων έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει τη δημοσιονομική υπεραπόδοση, ενώ η κοινωνική πίεση από την ακρίβεια, το κόστος στέγασης και τα χρέη παραμένει έντονη. Η κρίσιμη δοκιμασία δεν θα είναι μόνο η ανακοίνωση των παροχών, αλλά η ταχύτητα εφαρμογής, η πραγματική πρόσβαση των δικαιούχων και το κατά πόσο οι παρεμβάσεις θα λειτουργήσουν ως ουσιαστική ανακούφιση ή ως περιορισμένη δημοσιονομική επιστροφή σε μια ήδη επιβαρυμένη κοινωνία.