Η πρόοδος των εργασιών στη Γραμμή 4 του Μετρό της Αθήνας συνεχίζεται με βασικό εργαλείο τον μετροπόντικα «Νίκη», ο οποίος ξεκίνησε από το φρέαρ ΤΒΜ στο Άλσος Βεΐκου και έχει ήδη περάσει τον σταθμό Κυψέλη. Μέχρι τώρα έχει διανοίξει περίπου 3.150 μέτρα πλήρους σήραγγας και συνεχίζει προς τον σταθμό Δικαστήρια, ακολουθώντας στη συνέχεια τη διαδρομή προς Αλεξάνδρας, Εξάρχεια, Ακαδημίας και Κολωνάκι.
Με βάση τον ισχύοντα προγραμματισμό, η διαδρομή του αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2026, όταν θα εξέλθει από το ειδικό φρέαρ στον Ευαγγελισμό. Η εξέλιξη αυτή αποτελεί κρίσιμο ορόσημο για το μεγαλύτερο έργο υπόγιας αστικής συγκοινωνίας που βρίσκεται σήμερα σε εξέλιξη στην πρωτεύουσα.
Από την άλλη πλευρά, ο δεύτερος μετροπόντικας, η «Αθηνά», ολοκλήρωσε ήδη το δικό του σκέλος. Ξεκινώντας από την Κατεχάκη, έφθασε στις 12 Φεβρουαρίου 2026 στο φρέαρ Ευαγγελισμός, έχοντας ολοκληρώσει σήραγγα μήκους 5,1 χιλιομέτρων. Στη διαδρομή του διέσχισε Γουδή, Ζωγράφου, Ιλίσια, Πανεπιστημιούπολη και Καισαριανή, παραδίδοντας ένα από τα πιο απαιτητικά τμήματα του έργου μέσα στο προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα.
Για την αποσυναρμολόγηση και την τμηματική απομάκρυνση της «Αθηνάς» από το φρέαρ Ευαγγελισμός υπολογίζεται ότι θα απαιτηθούν περίπου τρεις μήνες. Η ολοκλήρωση της εξόδου της ανέδειξε και τις τεχνικές καινοτομίες που εφαρμόστηκαν στην κατασκευή, καθώς η διέλευση του μηχανήματος πραγματοποιήθηκε χωρίς προβλήματα, στοιχείο που αποδίδεται στη μέθοδο υλοποίησης και στον ειδικό σχεδιασμό του έργου.
Σταθμοί, εμπόδια και το ορόσημο του 2029
Την ίδια ώρα, σημαντική πρόοδος καταγράφεται και στα εργοτάξια των σταθμών Άλσος Βεΐκου, Γαλάτσι, Ελικώνος, Κυψέλη, Δικαστήρια, Αλεξάνδρας, Ακαδημία, Κολωνάκι, Ζωγράφου, Καισαριανή και Ιλίσια. Παράλληλα, ο σταθμός Εξάρχεια έχει ήδη παραδοθεί στην ανάδοχο κοινοπραξία AVAX-GHELLA-ALSTOM, γεγονός που επιτρέπει την πλήρη ανάπτυξη των κατασκευαστικών εργασιών και σε αυτό το μέτωπο.
Σε ορισμένα σημεία, πάντως, παραμένουν ανοιχτές εκκρεμότητες που επιβαρύνουν τον ρυθμό προόδου. Στην Πανεπιστημιούπολη εξελίσσεται αρχαιολογική διασωστική έρευνα μετά τον εντοπισμό αρχαίας οδού. Στον σταθμό Γουδή οι ανασκαφές ολοκληρώθηκαν, όμως εντοπίστηκε κεντρικός αγωγός της ΕΥΔΑΠ και αναζητείται η καταλληλότερη τεχνική λύση. Στον Ευαγγελισμό, παραμένει η γνωστή δικαστική εμπλοκή που σχετίζεται με το πάρκο Ριζάρη, ενώ έχει προστεθεί και η αντίθεση του Δήμου Αθηναίων.
Παρά τα εμπόδια, η συμβατική προθεσμία για την ολοκλήρωση του έργου εξακολουθεί να τοποθετείται στα τέλη του 2029, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα προκύψουν πρόσθετες τεχνικές δυσχέρειες κατά την εξέλιξη των εργασιών. Η Γραμμή 4 θεωρείται έργο μείζονος σημασίας για τη λειτουργία της πόλης, καθώς θα συνδέσει πυκνοκατοικημένες περιοχές και κρίσιμους πόλους δραστηριότητας με το υφιστάμενο δίκτυο.
Η επέκταση προς Ίλιον και ο ευρύτερος χάρτης των νέων γραμμών
Πέρα από τη Γραμμή 4, η βασική νέα επέκταση που προωθείται στην Αττική είναι αυτή της Γραμμής 2 προς Ίλιον. Το έργο έχει μήκος περίπου 4 χιλιομέτρων και περιλαμβάνει τρεις νέους σταθμούς: Παλατιανή, Ίλιον και Άγιος Νικόλαος. Μαζί με την επέκταση της γραμμής εντάσσεται και η επέκταση του αμαξοστασίου στον Ελαιώνα, καθώς και ο εκσυγχρονισμός και η αντικατάσταση υφιστάμενων ηλεκτρομηχανολογικών συστημάτων στις Γραμμές 2 και 3.
Η διαγωνιστική διαδικασία βρίσκεται ήδη στο πρώτο στάδιο, ενώ ο συμβατικός χρόνος υλοποίησης του έργου ορίζεται σε πέντε χρόνια από την υπογραφή της σύμβασης. Η ανάγκη επέκτασης του αμαξοστασίου Ελαιώνα κρίνεται αναγκαία, ώστε να καλυφθούν οι αυξημένες απαιτήσεις συντήρησης και στάθμευσης των συρμών που θα προκύψουν από τη νέα γραμμή. Για τον σκοπό αυτό προβλέπεται αξιοποίηση όμορης περιοχής περίπου 20 στρεμμάτων.
Παράλληλα, σχεδιάζεται η αναβάθμιση ή αντικατάσταση του συστήματος ψηφιακής μετάδοσης δεδομένων σε όλους τους εν λειτουργία σταθμούς των Γραμμών 2 και 3. Οι παρεμβάσεις θα επεκταθούν τόσο στο Κέντρο Ελέγχου στο Σύνταγμα όσο και σε σταθμούς και φρέατα, με πρόβλεψη ώστε η μετάβαση στα νέα συστήματα να γίνει χωρίς καμία διακοπή της κυκλοφορίας των συρμών.
Η επέκταση μετά την Ανθούπολη προς το Ίλιον και τον Άγιο Νικόλαο έχει σχεδιαστεί για να εξυπηρετήσει πυκνοκατοικημένες περιοχές των δυτικών προαστίων, ενώ στον σταθμό Ίλιον προβλέπεται μελλοντική ανταπόκριση με επέκταση της Γραμμής 4 προς Πετρούπολη. Στην Παλατιανή προβλέπεται και σταθμός μετεπιβίβασης με υπόγειο πάρκινγκ τριών επιπέδων, χωρητικότητας 150 αυτοκινήτων, καθώς και χώρος επιφανειακής σύνδεσης με λεωφορεία.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, το τμήμα έως τον Άγιο Νικόλαο θα εξυπηρετεί τουλάχιστον 67.000 επιβάτες ημερησίως. Υπολογίζεται επίσης ότι περίπου 42.000 κάτοικοι θα βρίσκονται σε απόσταση έως 500 μέτρων από έναν από τους τρεις νέους σταθμούς, ενώ οι εξυπηρετούμενες θέσεις εργασίας εκτιμώνται σε περίπου 5.000.
Ο συνολικός σχεδιασμός για τη Γραμμή 4 υπερβαίνει το σημερινό τμήμα Άλσος Βεΐκου-Γουδή. Το πλήρες αναπτυξιακό σχέδιο περιλαμβάνει γραμμή σχήματος «U», συνολικού μήκους 38,2 χιλιομέτρων και 35 σταθμών, με επιμέρους τμήματα προς Μαρούσι, Άνω Ηλιούπολη, Πετρούπολη και Εθνική Οδό. Το επόμενο έργο που έχει τεθεί σε προτεραιότητα αφορά το τμήμα Γουδή-Λυκόβρυση, με 11 σταθμούς κατά μήκος του βόρειου άξονα και με κεντρική διέλευση από τη λεωφόρο Κηφισίας, όπου η κυκλοφοριακή πίεση παραμένει καθημερινά ασφυκτική.
Παράλληλα εξετάζονται και άλλες μελλοντικές παρεμβάσεις, όπως η σύνδεση του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος με το δίκτυο του Μετρό, η επέκταση προς Γλυφάδα με δύο κλάδους, η δυτική ανάπτυξη της Γραμμής 4 προς Αγίους Αναργύρους και Πετρούπολη, καθώς και η βόρεια υπόγεια επέκταση της Γραμμής 1 από την Κηφισιά προς Νέα Ερυθραία και την Εθνική Οδό.
Οι τρεις παρεμβάσεις που έχουν τεθεί πιο καθαρά σε προτεραιότητα είναι η επέκταση της Γραμμής 2 προς Ίλιον, η μελλοντική διπλή επέκταση της Γραμμής 2 προς Άνω Γλυφάδα και κέντρο Γλυφάδας μέσω Ελληνικού, καθώς και η επέκταση της Γραμμής 4 προς Μαρούσι και Εθνική Οδό. Η ωρίμανση αυτών των έργων, η εξασφάλιση πόρων και η προετοιμασία των διαγωνισμών απαιτούν μακρύ ορίζοντα, που σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να φθάσει ακόμη και τη δεκαετία.
Με την υλοποίηση αυτών των σχεδίων, ο στόχος για την Αθήνα είναι σαφής: ένα δίκτυο Μετρό που θα ξεπερνά για πρώτη φορά τους 100 σταθμούς, αλλάζοντας ριζικά τον συγκοινωνιακό χάρτη της πρωτεύουσας τα επόμενα χρόνια.
