Προειδοποίηση Κομισιόν για 560.000 θέσεις εργασίας

Σοβαρές προειδοποιήσεις για το μέλλον της απασχόλησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση αναμένεται να συμπεριλάβει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην Εαρινή δέσμη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η οποία δημοσιοποιείται σήμερα. Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Politico, το υψηλό ενεργειακό κόστος, η αναδιάρθρωση της βιομηχανίας και η επιταχυνόμενη πράσινη μετάβαση δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα που απειλεί με μαζικές απώλειες θέσεων εργασίας σε ολόκληρη την Ένωση.

Η γεωπολιτική αστάθεια, με τον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν να συνεχίζεται χωρίς ορατή προοπτική άμεσης κατάπαυσης του πυρός, επιδεινώνει περαιτέρω την κατάσταση, διατηρώντας τις τιμές του πετρελαίου σε υψηλά επίπεδα. Η Επιτροπή εκτιμά ότι οι συνεχιζόμενες πιέσεις στις τιμές της ενέργειας κατά το 2026 θα θέσουν σε άμεσο κίνδυνο έως και 560.000 θέσεις εργασίας, επηρεάζοντας κυρίως κλάδους όπως οι κατασκευές, η μεταλλουργία, η χημική βιομηχανία και οι μεταφορές.

Η επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας έχει ήδη οδηγήσει την Κομισιόν σε αναθεώρηση των προβλέψεών της για την ανεργία. Ενώ το περασμένο φθινόπωρο εκτιμούσε ότι η ανεργία θα διαμορφωνόταν στο 5,9% για το 2026 και στο 5,8% για το 2027, οι νέες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για αύξηση στο 6% και για τα δύο έτη. Παράλληλα, η Επιτροπή αναμένει ότι οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών θα αναγκαστούν να αναλάβουν περισσότερο χρέος για να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις.

Κλάδοι σε κρίση και ελλείψεις δεξιοτήτων

Η Εαρινή δέσμη δεν εστιάζει μόνο στις απώλειες, αλλά επιχειρεί να στρέψει την προσοχή στο εργατικό δυναμικό, υπογραμμίζοντας ότι η ατζέντα ανταγωνιστικότητας της ΕΕ δεν μπορεί να επιτύχει χωρίς την αντιμετώπιση των αυξανόμενων ελλείψεων σε ανθρώπινο δυναμικό και των κενών δεξιοτήτων. Η Επιτροπή έχει ήδη εντοπίσει τους τομείς που δέχονται τις μεγαλύτερες πιέσεις στην απασχόληση.

Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στον ευρωπαϊκό κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας, ο οποίος αποτελεί βασικό πυλώνα της γερμανικής οικονομίας. Σύμφωνα με την έκθεση, 600.000 θέσεις εργασίας βρίσκονται σε κίνδυνο, λόγω της μετάβασης από τα οχήματα με κινητήρες εσωτερικής καύσης και του έντονου ανταγωνισμού από την Κίνα. Στον κλάδο των μπαταριών, οι θέσεις που απειλούνται ανέρχονται σε περίπου 85.000, ενώ η παραγωγή ηλιακών συστημάτων αντιμετωπίζει πιέσεις που επηρεάζουν σχεδόν 59.000 θέσεις. Ακόμη, τα μέτρα για τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα αναμένεται να επηρεάσουν 4.500 θέσεις εργασίας στη χαλυβουργία.

Οι ανησυχίες αυτές εντάσσονται σε μια ευρύτερη συζήτηση στις Βρυξέλλες σχετικά με το αν η Ευρώπη χάνει έδαφος σε στρατηγικούς κλάδους έναντι ανταγωνιστών όπως η Κίνα και οι ΗΠΑ, παρά τα σχέδια για την ενίσχυση της εγχώριας μεταποίησης.

Επενδύσεις στο ανθρώπινο κεφάλαιο

Παράλληλα, η έκθεση επισημαίνει ότι οι εργοδότες σε ολόκληρη την ΕΕ συνεχίζουν να δυσκολεύονται να βρουν εργαζομένους με τα κατάλληλα προσόντα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Κομισιόν, το 68% των μεσαίων επιχειρήσεων ανέφερε έλλειψη δεξιοτήτων το 2023, ποσοστό που αυξήθηκε στο 77% το 2024, με την έλλειψη εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων να αποτελεί πλέον σημαντικό εμπόδιο για τις επενδύσεις.

Τα ευρήματα αυτά ενισχύουν το κεντρικό μήνυμα της δέσμης: η οικονομική ανθεκτικότητα εξαρτάται όλο και περισσότερο από τις επενδύσεις σε ανθρώπινο κεφάλαιο. Για πρώτη φορά, οι συστάσεις της ΕΕ που συνοδεύουν την έκθεση θα περιλαμβάνουν ειδική έμφαση στην ενσωμάτωση της εκπαίδευσης, της επαγγελματικής κατάρτισης, της εκπαίδευσης ενηλίκων, των δεξιοτήτων STEM και της επανεκπαίδευσης στο επίκεντρο του πλαισίου οικονομικής διακυβέρνησης.

Οι προκλήσεις, ωστόσο, δεν περιορίζονται στην απώλεια θέσεων εργασίας. Η Κομισιόν αναμένεται να τονίσει ότι τα νοικοκυριά με χαμηλό εισόδημα ενδέχεται να επιβαρυνθούν δυσανάλογα από τις υψηλότερες τιμές των καυσίμων, με το επιπλέον κόστος να αντιστοιχεί στο 1,4% του εισοδήματός τους. Παράλληλα, θα επισημανθούν οι επίμονες ανισότητες στην αγορά εργασίας, καθώς οι πολίτες εκτός ΕΕ εξακολουθούν να είναι σημαντικά πιο πιθανό να είναι υπερ-προσοντούχοι για τις θέσεις που κατέχουν, σε σύγκριση με τους ντόπιους εργαζομένους.

Τέλος, οι Βρυξέλλες θα εκφράσουν ανησυχίες για την ποιότητα της εργασίας, αναφέροντας ότι ένας στους πέντε εργαζόμενους είναι εγκλωβισμένος σε θέσεις με χαμηλούς μισθούς σε κλάδους με χαμηλή αύξηση της παραγωγικότητας, ενώ ένας στους 12 απειλείται από φτώχεια, παρά το γεγονός ότι εργάζεται.