Κλινική Χανίων: Οι διάλογοι-σοκ και το σκοτεινό παρασκήνιο της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής

 Στο επίκεντρο, σύμφωνα με τη δικογραφία, η φερόμενη παράκαμψη των κανόνων για την παρένθετη μητρότητα, η χρήση παραπλανητικών ενημερώσεων προς υποψήφιους γονείς και οι καταγγελίες για επιλογή φύλου εμβρύων για μη ιατρικούς λόγους. Η δικαστική διερεύνηση προμηνύεται μακρά και σύνθετη.

Χιλιάδες σελίδες δικογραφίας, δεκάδες εμπλεκόμενοι και συνομιλίες που, εφόσον επιβεβαιωθούν στο ακροατήριο, αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο μιας από τις πλέον σύνθετες δικαστικές υποθέσεις που έχουν απασχολήσει την Κρήτη στον χώρο της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.

Η υπόθεση της κλινικής στα Χανιά ξεδιπλώνεται μέσα από το παραπεμπτικό βούλευμα, το οποίο περιγράφει πρακτικές που αποδίδονται στους κατηγορουμένους και εγείρουν σοβαρά ερωτήματα για την τήρηση της νομοθεσίας, την προστασία των γυναικών και την ενημέρωση των υποψήφιων γονέων.

Στο επίκεντρο βρίσκονται καταγγελίες για εμβρυομεταφορά σε νεαρή γυναίκα από τη Ρουμανία, η οποία φέρεται αρχικά να προοριζόταν για δότρια ωαρίων, αλλά και για απόκρυψη της πραγματικής κατάστασης της κύησης από τους ενδιαφερόμενους γονείς.

«Βιαζόμαστε»: Η συνομιλία για την 24χρονη

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται σε συνομιλία που, σύμφωνα με το βούλευμα, καταγράφηκε μεταξύ του βασικού κατηγορουμένου, ιδιοκτήτη της κλινικής, και συγκατηγορουμένης του.

Στη συζήτηση φέρεται να εξετάζεται η περίπτωση μιας 24χρονης Ρουμάνας, η οποία, κατά τα αναφερόμενα στη δικογραφία, προοριζόταν αρχικά για δότρια ωαρίων. Η φαρμακευτική αγωγή που της χορηγούνταν φέρεται να διακόπηκε, προκειμένου να ακολουθηθεί διαφορετική διαδικασία, με στόχο την κυοφορία εμβρύου.

Η συνομιλία που αποδίδεται στον κατηγορούμενο γιατρό περιλαμβάνει, σύμφωνα με το βούλευμα, την αναφορά:

«Αυτή των 24 ετών, μπορεί να έρθει κατευθείαν... μπορεί να μπει κατευθείαν στις μεταφορές. Να μην πάμε για δωρεά. Να πάει κατευθείαν εμβρυομεταφορά. Δεν βαριέσαι. Γιατί βιαζόμαστε...».

Κατά το κατηγορητήριο, η ηλικία της γυναίκας και οι προϋποθέσεις της διαδικασίας δημιουργούσαν νομικά εμπόδια για την προβλεπόμενη διαδικασία παρένθετης μητρότητας. Οι διάλογοι, όπως περιγράφονται στη δικογραφία, εξετάζονται στο πλαίσιο της διερεύνησης του τρόπου με τον οποίο φέρεται να οργανώθηκε η συγκεκριμένη περίπτωση.

Η κύηση στη Ρουμανία και τα ερωτήματα για την ενημέρωση των γονέων

Ακόμη σοβαρότερες είναι οι καταγγελίες που περιλαμβάνονται στο βούλευμα σχετικά με την πορεία της κύησης και την ενημέρωση των υποψήφιων γονέων.

Σύμφωνα με τα αναφερόμενα στη δικογραφία, η εμβρυομεταφορά πραγματοποιήθηκε στην 24χρονη, ενώ στα σχετικά δικαστικά έγγραφα εμφανιζόταν ως παρένθετη μητέρα διαφορετικό πρόσωπο.

Παράλληλα, οι κατηγορούμενοι φέρονται να οργάνωσαν την επιστροφή της πραγματικής κυοφορούσας στη Ρουμανία, χωρίς οι υποψήφιοι γονείς να έχουν ενημερωθεί για την πραγματική κατάσταση. Κατά το βούλευμα, στους ενδιαφερόμενους παρουσιαζόταν διαφορετική εικόνα, καθώς φέρονταν να λαμβάνουν ενημέρωση ότι η παρένθετη βρισκόταν στην Ελλάδα και παρακολουθούνταν.

Στη δικογραφία γίνεται, επίσης, αναφορά σε υπερηχογραφήματα που φέρονται να αποστέλλονταν στους υποψήφιους γονείς, χωρίς, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που περιγράφονται, να αντιστοιχούν στην κύηση της 24χρονης στη Ρουμανία.

Οι συγκεκριμένες αναφορές συνδέονται με το ενδεχόμενο οι οικονομικές καταβολές για την παρένθετη μητρότητα να συνεχίζονταν βάσει μιας εικόνας που δεν ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα.

Σε άλλη συνομιλία, ο βασικός κατηγορούμενος φέρεται να παραδέχεται, αναφερόμενος στην πρακτική αυτή: «Αυτό δεν το έχω ξανακάνει ποτέ μου στα 20 χρόνια που κάνω».

Η οικονομική διάσταση και η αναφορά στο άρρωστο παιδί

Στο παραπεμπτικό βούλευμα περιγράφεται και συνομιλία που αφορά το οικονομικό σκέλος προγράμματος παρένθετης μητρότητας.

Ο ιδιοκτήτης της κλινικής φέρεται να εκφράζει ανησυχία για το ενδεχόμενο οι ενδιαφερόμενοι γονείς να ζητήσουν χαμηλότερη τιμή. Η συγκατηγορουμένη του, σύμφωνα με τη δικογραφία, φέρεται να τον προτρέπει να μην αποδεχθεί σχετικό αίτημα, επικαλούμενη το γεγονός ότι το ζευγάρι έχει άρρωστο παιδί.

Στην ίδια υπόθεση, οι συνομιλίες φέρονται να αποτυπώνουν ερωτήματα για το πού βρισκόταν η γυναίκα που κυοφορούσε και τι ακριβώς γνώριζαν οι υποψήφιοι γονείς.

Οι συγκεκριμένοι διάλογοι αποτελούν μέρος του υλικού που θα πρέπει να αξιολογηθεί δικαστικά, προκειμένου να αποσαφηνιστούν οι συνθήκες υπό τις οποίες οργανώθηκαν οι επίμαχες διαδικασίες.

«Να της το χώσουμε»: Η υπόθεση της παρένθετης μητέρας

Μια ακόμη συνομιλία που περιλαμβάνεται στη δικογραφία αφορά ενδιαφερόμενη γυναίκα, η οποία φέρεται να αναζητά παρένθετη μητέρα για ήδη διαθέσιμο έμβρυο.

Η φράση που της αποδίδεται είναι χαρακτηριστική: «Έχω την απόφαση στα χέρια μου, έχω εμβρυάκι. Μπορείς να μου βρεις παρένθετη να της το χώσουμε;».

Ο συγκεκριμένος διάλογος περιλαμβάνεται στο υλικό που εξετάζεται για να αποτυπωθεί ο τρόπος με τον οποίο φέρεται να γίνονταν οι συνεννοήσεις μεταξύ των εμπλεκομένων.

Το ζητούμενο για τη δικαστική διερεύνηση δεν είναι μόνο τι ειπώθηκε, αλλά και κατά πόσο οι πρακτικές που περιγράφονται ανταποκρίνονταν στις νόμιμες προϋποθέσεις και στις απαιτήσεις συναίνεσης, ενημέρωσης και προστασίας των προσώπων που συμμετείχαν στις διαδικασίες.

Επιλογή φύλου και φωτογραφίες δοτριών

Στο βούλευμα περιλαμβάνονται, επίσης, αναφορές σε πρακτικές που σχετίζονται με την επιλογή δοτριών και εμβρύων.

Σύμφωνα με τη δικογραφία, υποψήφιοι γονείς φέρονται να είχαν τη δυνατότητα να βλέπουν φωτογραφίες δοτριών και να επιλέγουν με βάση χαρακτηριστικά όπως η εμφάνιση και το ύψος.

Παράλληλα, καταγράφεται υπόθεση κατά την οποία φέρεται να επιλέχθηκε το φύλο εμβρύου για μη ιατρικούς λόγους, κατόπιν επιθυμίας της ενδιαφερόμενης μητέρας.

Το παραπεμπτικό βούλευμα συνδέει τη συγκεκριμένη πρακτική με πιθανή παράβαση του άρθρου 26 παρ. 1 του Ν. 3305/2005, όπως αναφέρεται στο σχετικό κείμενο. Η ακριβής νομική αξιολόγηση και η απόδοση ευθυνών αποτελούν αντικείμενο της δικαστικής διαδικασίας.

Μια δίκη με εκατοντάδες μάρτυρες

Το μέγεθος της δικογραφίας προμηνύει μια ιδιαίτερα απαιτητική ακροαματική διαδικασία.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, περισσότεροι από 80 υποστηρίζοντες την κατηγορία και πάνω από 340 μάρτυρες κατηγορητηρίου αναμένεται να συμμετάσχουν στη διαδικασία, χωρίς να συνυπολογίζονται οι μάρτυρες που ενδέχεται να προτείνει η υπεράσπιση.

Η εξέταση του εκτεταμένου αποδεικτικού υλικού, οι καταθέσεις και οι αγορεύσεις των συνηγόρων εκτιμάται ότι θα απαιτήσουν μεγάλο χρονικό διάστημα, με τη δίκη να ενδέχεται να διαρκέσει πολλούς μήνες ή και περισσότερο από έναν χρόνο.

Η ουσία της υπόθεσης θα κριθεί στο δικαστήριο. Μέχρι τότε, οι καταγγελίες, οι συνομιλίες και τα στοιχεία του παραπεμπτικού βουλεύματος συνθέτουν μια εξαιρετικά σοβαρή υπόθεση, στην οποία διακυβεύονται η αξιοπιστία των διαδικασιών υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, η προστασία των γυναικών και το δικαίωμα των υποψήφιων γονέων να γνωρίζουν την αλήθεια.

Οι αναφερόμενες πράξεις αποτελούν αποδιδόμενες κατηγορίες και δεν συνιστούν τελεσίδικες δικαστικές κρίσεις. Η δικαστική διαδικασία θα κρίνει τις ευθύνες των εμπλεκομένων.