Τον κίνδυνο άμεσης μετάδοσης της κρίσης στη Μέση Ανατολή στην ευρωπαϊκή οικονομία ανέδειξε από το 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, προειδοποιώντας ότι μια παρατεταμένη διακοπή ή επιβάρυνση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ θα επηρέαζε την παραγωγή, την ενέργεια και τις τιμές σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η παρέμβασή του έγινε στη συζήτηση με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, στο πλαίσιο του φετινού Φόρουμ των Δελφών.
Προειδοποίηση για ελλείψεις, ακριβότερη ενέργεια και πληθωρισμό
Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι, αν το μπλόκο στα Στενά του Ορμούζ παραταθεί, η ευρωπαϊκή οικονομία θα βρεθεί αντιμέτωπη με προβλήματα στην παραγωγική διαδικασία, ελλείψεις και αυξήσεις στο ενεργειακό κόστος. Όπως τόνισε, μια τέτοια εξέλιξη θα οδηγούσε αναπόφευκτα και σε νέα πίεση στον πληθωρισμό, ενώ ξεκαθάρισε ότι για την Ελλάδα, ως μεγάλη ναυτιλιακή δύναμη, η ελευθερία της ναυσιπλοΐας στα διεθνή ύδατα αποτελεί αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα. Ο ίδιος χαρακτήρισε οποιοδήποτε διαφορετικό σενάριο καταστροφικό και ζήτησε ενίσχυση της διπλωματικής προσπάθειας για ταχεία λύση.
«Χρειαζόμαστε plan b» για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε με έμφαση την ανάγκη να αποκτήσει η Ευρώπη εναλλακτικό σχέδιο απέναντι σε ένα δυσμενές σενάριο κλιμάκωσης. Κάλεσε τους εταίρους να κινηθούν πιο πραγματιστικά και να προετοιμαστούν για το ενδεχόμενο βαθύτερης αποσταθεροποίησης στη Μέση Ανατολή, σημειώνοντας ότι καμία χώρα δεν θα μπορέσει να αντέξει μόνη της ένα σοκ τέτοιου μεγέθους χωρίς ευρωπαϊκή στήριξη. Σύνδεσε μάλιστα τη νέα κρίση με το μάθημα της ενεργειακής εξάρτησης της Ευρώπης από τη Ρωσία, επιμένοντας ότι η στρατηγική αυτονομία και η ασφάλεια των ενεργειακών υποδομών πρέπει να βρεθούν ψηλά στην ατζέντα.
Ανανεώσιμες πηγές, φυσικό αέριο και απομάκρυνση από τον άνθρακα
Απαντώντας σε ερωτήσεις για τη διαρκώς αυξανόμενη ενεργειακή ζήτηση, ιδίως σε μια εποχή όπου η τεχνητή νοημοσύνη επιβαρύνει περαιτέρω τις ανάγκες των οικονομιών, ο πρωθυπουργός υπερασπίστηκε τη στρατηγική της Ελλάδας υπέρ των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της σταδιακής απομάκρυνσης από τον άνθρακα. Όπως είπε, η επιλογή αυτή δεν έγινε μόνο για περιβαλλοντικούς λόγους αλλά και για λόγους οικονομικής λογικής, καθώς το κόστος του άνθρακα έχει αυξηθεί σημαντικά, ενώ η χώρα έχει στραφεί συστηματικά προς τις ΑΠΕ και το φυσικό αέριο.
Η Ελλάδα ανθεκτική, αλλά όχι άτρωτη
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστήριξε ότι η ελληνική οικονομία εμφανίζει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε σύγκριση με άλλες οικονομίες της Ευρωζώνης, ξεκαθάρισε όμως ότι δεν μπορεί να μείνει ανεπηρέαστη από μια κρίση τέτοιου εύρους. Η εκτίμηση αυτή συνδέεται και με τις ευρύτερες πιέσεις που ήδη καταγράφονται στην ελληνική οικονομία από τον πόλεμο και τη διαταραχή στην ενέργεια. Την ίδια ημέρα, το Reuters μετέδωσε ότι η κυβέρνηση ανακοίνωσε πακέτο στήριξης 500 εκατ. ευρώ για νοικοκυριά και αγρότες, επικαλούμενη ακριβώς τις επιπτώσεις του πολέμου με το Ιράν, τις πιέσεις στην τροφοδοσία ενέργειας μέσω του Ορμούζ και την ανοδική αναθεώρηση του πληθωρισμού για το 2026.
Διπλωματική λύση και απόρριψη τελών στη ναυσιπλοΐα
Στην τοποθέτησή του ο πρωθυπουργός συμφώνησε με τη γραμμή του Αντόνιο Κόστα ότι πρώτη προτεραιότητα πρέπει να είναι μια μόνιμη εκεχειρία που θα επαναφέρει την κατάσταση πριν από τον πόλεμο. Επανέλαβε επίσης τη σαφή ελληνική θέση ότι ένας ανοιχτός θαλάσσιος δρόμος δεν μπορεί να υπόκειται σε τέλη ή άλλους περιορισμούς. Η θέση αυτή είναι συνεπής με προηγούμενη δημόσια παρέμβασή του, στην οποία είχε χαρακτηρίσει εντελώς απαράδεκτη την ιδέα επιβολής διοδίων ή τελών διέλευσης στο Ορμούζ, προειδοποιώντας ότι θα δημιουργούσε εξαιρετικά επικίνδυνο προηγούμενο για την ελευθερία της ναυσιπλοΐας.
