Μητσοτάκης: Διπλωματικό μπαράζ με Σαουδική Αραβία και Αίγυπτο – Τα ανοιχτά μέτωπα

Σε διαδοχικές διπλωματικές πρωτοβουλίες στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή προχωρεί η ελληνική κυβέρνηση, επιχειρώντας να ενισχύσει τις στρατηγικές της συνεργασίες με χώρες του αραβικού κόσμου, σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων και ανακατατάξεων.

Στο επίκεντρο βρίσκονται οι σχέσεις με τη Σαουδική Αραβία και την Αίγυπτο, οι συζητήσεις για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών και οι διεθνείς αντιδράσεις μετά την ανακοίνωση της επικύρωσης του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή της ανατολικής Λιβύης.

Το Μέγαρο Μαξίμου παρουσιάζει αυτή τη δραστηριότητα ως μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής αναβάθμισης της διεθνούς θέσης της Ελλάδας. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι διμερείς συμφωνίες, η αμυντική συνεργασία και η προσήλωση στο Διεθνές Δίκαιο ενισχύουν τη δυνατότητα της χώρας να υπερασπίζεται τα κυριαρχικά της δικαιώματα.

Μητσοτάκης στη Σαουδική Αραβία: Παραμένει η ελληνική πυροβολαρχία Patriot

Σημαντικό σταθμό αυτής της διπλωματικής κινητικότητας αποτέλεσε η επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Ριάντ, την Κυριακή 25 Οκτωβρίου, όπου συναντήθηκε με τον πρίγκιπα διάδοχο της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμαντ μπιν Σαλμάν.

Οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, στην περιφερειακή ασφάλεια, στην αμυντική συνεργασία και στις ενεργειακές υποδομές.

Κατά τη συνάντηση, ο Έλληνας πρωθυπουργός επιβεβαίωσε ότι η Αθήνα ανταποκρίνεται θετικά στο αίτημα της Σαουδικής Αραβίας για παραμονή της ελληνικής πυροβολαρχίας Patriot στο Βασίλειο.

Η απόφαση συνδέεται με τη συνεργασία των δύο χωρών στον τομέα της αεράμυνας και με τις αυξημένες ανάγκες ασφάλειας που δημιουργεί η συνεχιζόμενη αστάθεια στη Μέση Ανατολή.

Η κυβέρνηση θεωρεί ότι η διατήρηση της ελληνικής στρατιωτικής παρουσίας στη Σαουδική Αραβία ενισχύει την αξιοπιστία της χώρας ως αμυντικού εταίρου και διευρύνει τους διαύλους συνεργασίας με μία από τις σημαντικότερες δυνάμεις του αραβικού κόσμου.

Η συγκεκριμένη επιλογή αποκτά παράλληλα ιδιαίτερη στρατηγική σημασία, καθώς συνδέει την ελληνική αμυντική πολιτική με τις ισορροπίες ασφαλείας στον Περσικό Κόλπο.

ΑΟΖ με την Αίγυπτο, Μονή Σινά και αμερικανική αντίδραση στο τουρκολιβυκό

Στο διπλωματικό μέτωπο της Ανατολικής Μεσογείου, ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στην επανεκκίνηση των συνομιλιών Ελλάδας και Αιγύπτου για την οριοθέτηση του υπόλοιπου τμήματος της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης.

Οι συζητήσεις αποτελούν συνέχεια της συμφωνίας του 2020, με την οποία Αθήνα και Κάιρο προχώρησαν σε μερική οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών τους.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστηρίζει ότι η διεύρυνση των συμφωνιών με την Αίγυπτο αποτελεί απάντηση στις αναθεωρητικές διεκδικήσεις στην περιοχή, με βάση τους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας.

Ωστόσο, η επανέναρξη των διαπραγματεύσεων αποτελεί την αρχή μιας νέας διαδικασίας. Η πλήρης οριοθέτηση παραμένει αντικείμενο διαπραγμάτευσης και η ολοκλήρωσή της θα εξαρτηθεί από τις τελικές αποφάσεις των δύο κυβερνήσεων.

Στις ελληνοαιγυπτιακές σχέσεις εντάσσεται και η συμφωνία για το καθεστώς της Ιεράς Μονής Αγίας Αικατερίνης του Σινά, την οποία ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε εξέλιξη ιστορικής σημασίας.

Κατά την κυβερνητική ενημέρωση, η συμφωνία προβλέπει τη διασφάλιση του θρησκευτικού χαρακτήρα της Μονής, τη συνέχιση του μοναστικού βίου και την κατοχύρωση της χρήσης των χώρων λατρείας από τη μοναστική αδελφότητα.

Η κυβέρνηση αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στη συμβολή του Αιγύπτιου προέδρου Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, θεωρώντας ότι η συγκεκριμένη διευθέτηση επιβεβαιώνει το επίπεδο συνεργασίας Αθήνας και Καΐρου.

Την ίδια στιγμή, η συμφωνία εξακολουθεί να προκαλεί συζητήσεις για τις επιμέρους νομικές προβλέψεις της και το ιδιοκτησιακό καθεστώς του ιστορικού μοναστηριού.

Σημαντική εξέλιξη καταγράφηκε και από την πλευρά των Ηνωμένων Πολιτειών. Στις 25 Οκτωβρίου, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ χαρακτήρισε προκλητική και μη εποικοδομητική την ανακοίνωση της επικύρωσης του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της ανατολικής Λιβύης.

Η Ουάσιγκτον επισήμανε ότι η εξέλιξη αυτή αύξησε την ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο, επαναλαμβάνοντας ότι η αμερικανική θέση απέναντι στο μνημόνιο παραμένει αμετάβλητη.

Παράλληλα, το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών κάλεσε Ελλάδα και Τουρκία να συνεχίσουν τις διμερείς συνομιλίες και να αντιμετωπίσουν τις θαλάσσιες διαφορές μέσω διαπραγματεύσεων καλής πίστης.

Η παρέμβαση αυτή αξιολογείται θετικά από την ελληνική πλευρά, αν και η διπλωματική καταδίκη του μνημονίου δεν επιφέρει από μόνη της την ακύρωσή του.

Από τη διεθνή διπλωματία στην εσωτερική πολιτική

Το κυβερνητικό επιτελείο επιχειρεί να συνδέσει την ενίσχυση των διεθνών συμμαχιών με τις προοπτικές οικονομικής ανάπτυξης, ενεργειακής ασφάλειας και προσέλκυσης επενδύσεων.

Στον σχεδιασμό του Μεγάρου Μαξίμου περιλαμβάνεται παράλληλα η συνέχιση των περιοδειών του πρωθυπουργού στην Αθήνα και την περιφέρεια, με συναντήσεις που αφορούν την ακρίβεια, την αγροτική παραγωγή, τις υποδομές και τα προβλήματα των τοπικών κοινωνιών.

Η κυβέρνηση παρουσιάζει τις επαφές αυτές ως μέσο καταγραφής των αναγκών των πολιτών και προσαρμογής των πολιτικών της στις οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες.

Το αποτέλεσμα της εξωτερικής πολιτικής θα κριθεί από την εφαρμογή των συμφωνιών και την προστασία των ελληνικών συμφερόντων, ενώ στο εσωτερικό η αποτελεσματικότητα του κυβερνητικού σχεδιασμού θα αποτυπωθεί στην αντιμετώπιση της ακρίβειας, στην ενίσχυση των εισοδημάτων και στην υλοποίηση των αναπτυξιακών δεσμεύσεων.