Μητσοτάκης: Η Συμφωνία Προόδου και το νέο αφήγημα

Στη Θεσσαλονίκη, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επιχείρησε να χαράξει μια νέα πολιτική αφετηρία, παρουσιάζοντας από το βήμα της Διεθνούς Έκθεσης ένα συνεκτικό όραμα για το μέλλον της χώρας. Η ομιλία του δεν περιορίστηκε σε μια τυπική παράθεση οικονομικών μέτρων, αλλά αποτέλεσε το εφαλτήριο για τη διαμόρφωση ενός νέου πολιτικού αφηγήματος, το οποίο τιτλοφόρησε ως «Συμφωνία Προόδου και Ευημερίας».

Ο πρωθυπουργός συνέδεσε την πρότασή του με την πρώτη μεγάλη πολιτική συμφωνία που είχε παρουσιάσει στη ΔΕΘ πριν από οκτώ χρόνια, τη λεγόμενη «Συμφωνία Αλήθειας». Υποστήριξε ότι, παρά τα εμπόδια, οι δεσμεύσεις εκείνης της περιόδου τηρήθηκαν, και πλέον το ζητούμενο είναι διαφορετικό. Δεν αρκεί η σταθεροποίηση της χώρας ή η διαχείριση των κρίσεων του παρελθόντος. Ο στόχος, όπως τον περιέγραψε, είναι να περάσει η ανάπτυξη στην καθημερινότητα των πολιτών, βελτιώνοντας το εισόδημα, την οικογενειακή ζωή και τις προοπτικές της νέας γενιάς.

Κεντρικό σημείο της ομιλίας αποτέλεσε η έννοια του «ορίζοντα», μια λέξη που ο πρωθυπουργός χρησιμοποίησε για να συμπυκνώσει το μήνυμά του. Αυτός ο ορίζοντας, όπως διευκρίνισε, έχει συγκεκριμένη διάρκεια, στόχους και ορόσημα, με αποκορύφωμα το έτος 2031. Παρουσίασε έναν οδικό χάρτη με ενδιάμεσους σταθμούς για τα έτη 2027, 2028, 2029 και 2030, επιχειρώντας να μεταφέρει τον πολιτικό διάλογο από την αποτίμηση του κυβερνητικού έργου στη διατύπωση ενός σαφούς σχεδίου για το μέλλον της χώρας.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε συγκεκριμένους και μετρήσιμους στόχους για την ελληνική οικονομία. Το σχέδιο περιλαμβάνει τη μείωση της ανεργίας κάτω από το 6%, τη διατήρηση ετήσιας ανάπτυξης άνω του 2%, με ρυθμό διπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, και την αύξηση του μέσου μισθού πάνω από τα 1.800 ευρώ. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην αύξηση του βασικού μισθού, ο οποίος αναμένεται να φτάσει τα 1.000 ευρώ έως το 2028. Ο πρωθυπουργός χρησιμοποίησε μια χαρακτηριστική φράση για να περιγράψει αυτή την εξέλιξη, σημειώνοντας ότι σε 18 μήνες δεν θα υπάρχει τριψήφιος μισθός για πλήρη απασχόληση στη χώρα.

Παράλληλα, το οικονομικό επιτελείο θέτει ως στόχο την αύξηση των επενδύσεων από τα 46 στα 65 δισ. ευρώ, τη μείωση του δημόσιου χρέους κάτω από το 120% το 2029 και κάτω από το 110% το 2030, καθώς και την αναβάθμιση του ελληνικού αξιόχρεου στην ανώτερη ενδιάμεση βαθμίδα «Α». Αυτοί οι δημοσιονομικοί στόχοι, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, δεν αποτελούν αυτοσκοπό, αλλά την απαραίτητη προϋπόθεση για να υπάρξει μεγαλύτερη κοινωνική ανταπόδοση.

Το οικονομικό μήνυμα της ομιλίας επικεντρώθηκε στη μετατόπιση από τους μακροοικονομικούς δείκτες στην ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών. Το πακέτο μέτρων, ύψους 2,2 δισ. ευρώ για το 2027, φιλοδοξεί να καλύψει ένα ευρύ φάσμα κοινωνικών και επαγγελματικών ομάδων. Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν την αύξηση του κατώτατου μισθού, τη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, την καταβολή επιδόματος Χριστουγέννων 500 ευρώ στους δημοσίους υπαλλήλους από τον Δεκέμβριο του 2027, καθώς και την αύξηση της μόνιμης ετήσιας ενίσχυσης για τους συνταξιούχους στα 400 ευρώ καθαρά από τον Νοέμβριο του 2026.

Για τους ελεύθερους επαγγελματίες, το σχέδιο προβλέπει τη μείωση των τεκμηρίων και τον περιορισμό της προκαταβολής φόρου στο 50%. Οι αγρότες θα δουν μηδενικό συντελεστή φόρου εισοδήματος έως τα 20.000 ευρώ, ενώ για τις οικογένειες προβλέπονται φορολογικές ελαφρύνσεις και αυξήσεις επιδομάτων. Μια ξεχωριστή πρωτοβουλία αποτελεί ο «Κουμπαράς για τη Νέα Γενιά», όπου κράτος και γονείς θα καταθέτουν χρήματα για τα παιδιά. Στο μέτωπο της στέγασης, το πρόγραμμα «Σπίτι μου 3» με προϋπολογισμό 2 δισ. ευρώ και η επέκταση της απαλλαγής από τον ΕΝΦΙΑ σε μικρούς οικισμούς επιχειρούν να αντιμετωπίσουν το στεγαστικό πρόβλημα. Παράλληλα, τίθεται ο στόχος για σημαντική αποκλιμάκωση της χονδρικής τιμής του ρεύματος και μείωση των χρεώσεων ΥΚΩ για το ενεργειακό κόστος.

Ο πρωθυπουργός δεν απέφυγε να θέσει το πολιτικό ερώτημα που αφορά την επόμενη εκλογική αναμέτρηση, απαντώντας ουσιαστικά στο γιατί οι πολίτες θα πρέπει να εμπιστευτούν την κυβέρνηση για μια τρίτη τετραετία. Η απάντησή του ήταν ότι δεν οραματίζεται «μία από τα ίδια», αλλά μια χώρα που θα βελτιώνεται διαρκώς. Το αφήγημα που παρουσιάστηκε στη ΔΕΘ δεν ζητά ψήφο για τη συνέχιση του έργου, αλλά εντολή για ένα «νέο άλμα» προς την Ελλάδα της επόμενης δεκαετίας. Στο πλαίσιο αυτό, ο πρωθυπουργός έκανε λόγο για μια νέα εθνική ενότητα και μια μεγάλη κοινωνική συμμαχία, θεμελιωμένη σε τρεις έννοιες: τον πατριωτισμό της ευθύνης, τον εκσυγχρονισμό της δημιουργίας και τη φροντίδα της κοινωνίας.

Στο πεδίο της αντιπολίτευσης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υιοθέτησε ιδιαίτερα αιχμηρή γλώσσα, επιχειρώντας να την παρουσιάσει ως έναν πολιτικό χώρο χωρίς αξιόπιστη εναλλακτική πρόταση. Αναφέρθηκε στις «ανεύθυνες και ακοστολόγητες υποσχέσεις» και χρησιμοποίησε έναν χαρακτηριστικό στίχο για να περιγράψει όσους υπόσχονται πολλά, αλλά δεν εμπνέουν εμπιστοσύνη. Η προειδοποίηση προς τους ψηφοφόρους ήταν σαφής: η επόμενη κάλπη δεν θα πρέπει να μετατραπεί σε ψήφο διαμαρτυρίας χωρίς κυβερνητικό αποτέλεσμα. Μάλιστα, ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι όσοι σκέφτονται να στείλουν ένα τέτοιο μήνυμα, τη Δευτέρα μπορεί να μην υπάρχει κάποιος για να το παραλάβει, θέτοντας έτσι το δίλημμα της κυβερνησιμότητας.

Παρά την επίθεση στην αντιπολίτευση, ο πρωθυπουργός θέλησε να μετατοπίσει το κέντρο βάρους από τα κόμματα στα πραγματικά προβλήματα της κοινωνίας. Η χαρακτηριστική του αναφορά ήταν ότι ο αντίπαλος δεν είναι κανένα κόμμα, παρά μόνο τα προβλήματα. Σε αυτό το σημείο, η κυβέρνηση επιδιώκει να συνδέσει τις θετικές επιδόσεις της οικονομίας με την καθημερινότητα κάθε πολίτη, αναδεικνύοντας το «μέρισμα προόδου και κοινωνικής ανταπόδοσης» ως το βασικό πολιτικό αφήγημα της επόμενης περιόδου.

Πέρα από τις άμεσες οικονομικές παρεμβάσεις, ο πρωθυπουργός περιέγραψε μια ευρύτερη ατζέντα μετασχηματισμού του κράτους, παρουσιάζοντας δέκα «άλματα» έως το 2031. Αυτά περιλαμβάνουν την αύξηση της παραγωγικότητας με τη μεταποίηση να φτάνει το 12% του ΑΕΠ, τη δημιουργία ενός κράτους κανόνων χωρίς «παραθυράκια», και μια Δικαιοσύνη που θα κατατάσσει την Ελλάδα στις δέκα πρώτες ευρωπαϊκές χώρες. Στην ατζέντα περιλαμβάνονται επίσης το «Νέο Σχολείο» με το Εθνικό Απολυτήριο, η προσιτή κατοικία με 20.000 νέες ή ανακαινισμένες κατοικίες, η αναγέννηση του πρωτογενούς τομέα, μια πράσινη και ανθεκτική Ελλάδα, μια δημόσια διοίκηση από τις καλύτερες στην Ευρώπη με αξιοποίηση της ψηφιακής τεχνολογίας, η ενίσχυση του κοινωνικού κράτους και η ολοκλήρωση του προγράμματος αμυντικής ενίσχυσης έως το 2030.

Η οικονομική ατζέντα δεν παρουσιάστηκε αποκομμένη από την εθνική στρατηγική. Ο Μητσοτάκης συνέδεσε την ανάπτυξη με την αμυντική θωράκιση της χώρας, αναφερόμενος στα Rafale, τα Belharra, τα F-35, την «Ασπίδα του Αχιλλέα» και τα νέα Canadair. Παράλληλα, αναφέρθηκε στο διεθνές περιβάλλον, το οποίο χαρακτήρισε ολοένα και πιο ασταθές, σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι «οι θάλασσες των διεθνών σχέσεων αγριεύουν» και στέλνοντας μήνυμα αυτοπεποίθησης για τις εξελίξεις στη γειτονιά της Ελλάδας.

Η ομιλία του πρωθυπουργού είχε έναν σαφή πολιτικό προορισμό: να παρουσιάσει την επόμενη τετραετία ως μια συνέχεια που δεν θα αποτελεί επανάληψη. Το μήνυμα είναι ότι η Ελλάδα έχει περάσει σε μια νέα περίοδο ανάπτυξης και κοινωνικής ανταπόδοσης, και το βασικό δίλημμα της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης είναι ποιος μπορεί να εγγυηθεί ότι η χώρα θα συνεχίσει την ανοδική της τροχιά, θα προστατεύσει τα εθνικά της συμφέροντα και θα παραμείνει ασφαλής σε έναν ασταθή κόσμο. Η έννοια του «ορίζοντα» δεν επιλέχθηκε τυχαία, καθώς περιγράφει την προσπάθεια να κοιτάξει κανείς πέρα από την τρέχουσα συγκυρία και να θέσει έναν νέο στόχο: την Ελλάδα του 2031. Το μήνυμα της Θεσσαλονίκης ήταν περισσότερο πολιτικό παρά οικονομικό, υπογραμμίζοντας ότι η πρώτη μεγάλη μάχη κερδήθηκε και τώρα ανοίγει η δεύτερη, μεγαλύτερη: ποιος θα οδηγήσει τη χώρα στον νέο ορίζοντα, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να διεκδικεί ρητά αυτόν τον ρόλο για μια τρίτη τετραετία.