Μητσοτάκης: Παράνομο το τουρκολιβυκό μνημόνιο

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε «κατάφωρα παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο» το τουρκολιβυκό μνημόνιο για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, το οποίο εγκρίθηκε πρόσφατα από το Κοινοβούλιο της Ανατολικής Λιβύης, υπογραμμίζοντας ότι «αγνοεί πλήρως τη γεωγραφία». Σε δηλώσεις του, ο κ. Μητσοτάκης τόνισε ότι το μνημόνιο παραβλέπει την ύπαρξη ελληνικών νησιών, τα οποία «φαίνεται να εξαφανίζονται εντελώς στη συλλογιστική της Τουρκίας και της Λιβύης». Παράλληλα, κατηγόρησε την Άγκυρα και την Τρίπολη ότι επιχειρούν να δημιουργήσουν τετελεσμένα γεγονότα, παραγνωρίζοντας τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Μιλώντας αποκλειστικά στο Reuters, μετά την παρέμβασή του στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, ο κ. Μητσοτάκης διαβεβαίωσε ότι δεν κινδυνεύουν οι έρευνες της Chevron νοτίως της Κρήτης και κάλεσε την Ευρωπαϊκή Ένωση να ενισχύσει τη ναυτική παρουσία της στην Ερυθρά Θάλασσα. Επανέλαβε, επίσης, τη στήριξη της Αθήνας στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας, παρά τις πρόσφατες κινήσεις της Ουάσιγκτον.

Μητσοτάκης για Chevron: «Δεν υπάρχει κίνδυνος να αμφισβητηθούν οι έρευνες»

Μετά την υπογραφή του τουρκολιβυκού μνημονίου το 2019, η Ελλάδα χορήγησε άδεια σε κοινοπραξία υπό την ηγεσία της αμερικανικής Chevron για έρευνες φυσικού αερίου στα ανοιχτά της Κρήτης. Παράλληλα, επιδίωξε τη σύναψη χωριστής συμφωνίας με τη Λιβύη για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών των δύο χωρών. Ο πρωθυπουργός διαβεβαίωσε ότι «δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος να αμφισβητηθούν με οποιονδήποτε τρόπο αυτές οι έρευνες». Χαρακτηρίζοντας την Ελλάδα και τη Λιβύη «φυσικούς γείτονες», ο κ. Μητσοτάκης κάλεσε τη βορειοαφρικανική χώρα να προχωρήσει σε απευθείας διαπραγματεύσεις με την Αθήνα και να αντιμετωπίσει τις σχετικές συνομιλίες «πάρα πολύ σοβαρά».

Επιθέσεις σε πλοία στη Μαύρη Θάλασσα - Έκκληση για διεθνή εκεχειρία

Παράλληλα, ο πρωθυπουργός απηύθυνε έκκληση για άμεση «διεθνή εκεχειρία» με στόχο την προστασία της ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα, μετά τη βύθιση ελληνόκτητου πλοίου μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων την Τετάρτη. Πρόκειται για το τελευταίο περιστατικό σε μια σειρά επιθέσεων εναντίον πλοίων στη δυτική Μαύρη Θάλασσα κατά τη διάρκεια του Οκτωβρίου. Ο ελληνόκτητος και ελληνικά διαχειριζόμενος εμπορικός στόλος περιλαμβάνει έναν από τους μεγαλύτερους στόλους δεξαμενόπλοιων παγκοσμίως και διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στο εμπόριο της περιοχής της Μαύρης Θάλασσας, όπως επισημαίνεται από το Reuters. Στη συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή έχουν ακτές η Βουλγαρία, η Γεωργία, η Ρουμανία και η Τουρκία, καθώς και η Ρωσία και η Ουκρανία, οι οποίες βρίσκονται σε πόλεμο μετά τη ρωσική εισβολή του Φεβρουαρίου 2022.

«Χρειαζόμαστε κάποιας μορφής διεθνή εκεχειρία όσον αφορά την ελευθερία της ναυσιπλοΐας», δήλωσε ο κ. Μητσοτάκης. Υπογράμμισε ότι αποτελεί «ύψιστη προτεραιότητα» να καταστεί δυνατή η εξαγωγή σιτηρών από την περιοχή προς τις διεθνείς αγορές μέσω της Μαύρης Θάλασσας. «Οι Έλληνες πλοιοκτήτες θα ήταν οι πρώτοι που θα επανέρχονταν στις εμπορικές δραστηριότητες στη Μαύρη Θάλασσα, συμπεριλαμβανομένων των μεταφορών από την Ουκρανία, υπό την προϋπόθεση ότι θα διασφαλιζόταν η ασφαλής διέλευση», ανέφερε. Ο πρωθυπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στην εκτόξευση του κόστους των θαλάσσιων μεταφορών, επισημαίνοντας ότι τα έξοδα ναύλωσης και ασφάλισης των πλοίων «έχουν εκτοξευθεί στα ύψη». Ο κ. Μητσοτάκης επισήμανε ότι η ουκρανική οικονομία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εξαγωγές των προϊόντων της. «Είχαν μια εξαιρετικά πλούσια σοδειά, αλλά τώρα τα σιτηρά παραμένουν αποθηκευμένα στα σιλό, με κίνδυνο να σαπίσουν», ανέφερε. «Δυστυχώς, προς το παρόν, η Ρωσία δεν φαίνεται να ενδιαφέρεται να συμμετάσχει σε μια ουσιαστική συζήτηση», πρόσθεσε.

Ερυθρά Θάλασσα: Ζητεί ενίσχυση της ευρωπαϊκής επιχείρησης «Ασπίδες»

Ο πρωθυπουργός κάλεσε επίσης την Ευρωπαϊκή Ένωση να ενισχύσει τη ναυτική επιχείρηση «Ασπίδες», η οποία έχει ως αποστολή την προστασία της εμπορικής ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα. Η επιχείρηση ξεκίνησε το 2024, με στόχο την προστασία των πλοίων από τις επιθέσεις των Χούθι της Υεμένης, οι οποίοι υποστηρίζονται από το Ιράν. Η κλιμάκωση των εχθροπραξιών μεταξύ των Χούθι και της Σαουδικής Αραβίας έχει προκαλέσει διαταραχές στον εφοδιασμό πετρελαίου και έχει ενισχύσει τον κίνδυνο μιας ευρύτερης περιφερειακής σύγκρουσης, οκτώ μήνες μετά τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα κατά του Ιράν. «Το επιχείρημά μου είναι απλό: Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει συμφέρον να διατηρεί ουσιαστική παρουσία, με πραγματικές στρατιωτικές δυνατότητες, σε αυτή την περιοχή του κόσμου. Χρειαζόμαστε περισσότερες χώρες να συμμετάσχουν στις “Ασπίδες”», δήλωσε ο κ. Μητσοτάκης στο Reuters. Όπως επισήμανε, η Ελλάδα, η Ιταλία και η Γαλλία έχουν διαθέσει στρατιωτικά μέσα στην επιχείρηση, αλλά αυτό «προφανώς δεν επαρκεί». Σύμφωνα με διπλωμάτες που μίλησαν στο Reuters, στα τέλη Σεπτεμβρίου συμμετείχαν στην επιχείρηση έξι πολεμικά πλοία. Οι Χούθι ανακοίνωσαν αυτή την εβδομάδα ότι επιτέθηκαν σε σαουδαραβικά στρατιωτικά αεροσκάφη και απέκρουσαν προέλαση δυνάμεων που υποστηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία, κοντά στα Στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ, μια ιδιαίτερα σημαντική θαλάσσια δίοδο της Ερυθράς Θάλασσας. «Εάν θέλουμε πραγματικά να στείλουμε το μήνυμα στις χώρες του Κόλπου ότι λαμβάνουμε σοβαρά υπόψη την ασφάλειά τους, αλλά και ότι προστατεύουμε τις κρίσιμες αρτηρίες και τις θαλάσσιες οδούς που είναι απολύτως απαραίτητες για το ευρωπαϊκό εμπόριο, θα πρέπει να είμαστε διατεθειμένοι να αναπτύξουμε περισσότερα μέσα σε αυτή την περιοχή του κόσμου», υπογράμμισε ο πρωθυπουργός.

Τέλος, ερωτηθείς για την απόφαση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, νωρίτερα αυτόν τον μήνα, να άρει τις κυρώσεις στις εξαγωγές ρωσικού ντίζελ, ο κ. Μητσοτάκης επαναβεβαίωσε τη στήριξη της Ελλάδας στην πολιτική επιβολής κυρώσεων κατά της Μόσχας. «Πιστεύουμε ότι πρέπει να ασκήσουμε οικονομική πίεση και να επιβάλουμε μεγαλύτερο οικονομικό κόστος στη Ρωσία, ώστε να στείλουμε ένα απολύτως σαφές μήνυμα: όσο παρατείνουν αυτόν τον πόλεμο, θα υφίστανται συγκεκριμένες οικονομικές συνέπειες», δήλωσε. Με τη συγκεκριμένη τοποθέτηση, ο πρωθυπουργός επανέλαβε τη θέση της Αθήνας υπέρ της διατήρησης και ενίσχυσης της οικονομικής πίεσης προς τη Ρωσία, παρά τις πρόσφατες αλλαγές στην αμερικανική πολιτική κυρώσεων, όπως σημειώνεται στο τηλεγράφημα του διεθνούς πρακτορείου ειδήσεων.