Μητσοτάκης σε προεκλογικό συναγερμό: Η ΝΔ φοβάται πλέον περισσότερο την αποχή των δικών της

Με την επιστροφή του Κυριάκου Μητσοτάκη από τις ολιγοήμερες διακοπές του στην Κρήτη, το Μέγαρο Μαξίμου μπαίνει ουσιαστικά σε παρατεταμένη προεκλογική περίοδο, με ορίζοντα που, εκτός απροόπτου, φτάνει έως τα τέλη της άνοιξης του 2027.

Η Νέα Δημοκρατία εισέρχεται στον όγδοο χρόνο διακυβέρνησης έχοντας μπροστά της την πιο δύσκολη εκλογική αναμέτρηση από το 2019. Η απουσία μιας ισχυρής και αδιαμφισβήτητης εναλλακτικής κυβερνητικής πρότασης δεν αναιρεί τη συσσωρευμένη φθορά, την κόπωση του εκλογικού σώματος και κυρίως την απογοήτευση ενός σημαντικού τμήματος ψηφοφόρων που είχαν στηρίξει τη ΝΔ στις προηγούμενες κάλπες.

Αυτό ακριβώς είναι και το μεγαλύτερο πρόβλημα για την κυβέρνηση. Το Μαξίμου γνωρίζει ότι ο βασικός κίνδυνος δεν προέρχεται μόνο από τη μετακίνηση ψηφοφόρων προς άλλα κόμματα, αλλά από τη μαζική αποχή απογοητευμένων νεοδημοκρατών στην πρώτη εκλογική αναμέτρηση.

Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να δημιουργήσει εξαιρετικά σύνθετη πολιτική εξίσωση για τη δεύτερη κάλπη και να καταστήσει δυσκολότερο τον σχηματισμό κυβέρνησης, ιδιαίτερα εάν η ΝΔ κινηθεί αισθητά χαμηλότερα από τα ποσοστά που θεωρεί αναγκαία για να διατηρήσει την πολιτική πρωτοβουλία.

Η κυβερνητική στρατηγική για τον περιορισμό αυτής της αποχής έχει ήδη αρχίσει να διαμορφώνεται. Προβλέπει σκληρή αντιπαράθεση με την αντιπολίτευση, κυρίως με την ΕΛ.ΑΣ του Αλέξη Τσίπρα και το ΠΑΣΟΚ του Νίκου Ανδρουλάκη, αλλά ταυτόχρονα και μια θετική ατζέντα με έντονα προεκλογικά χαρακτηριστικά.

Το βασικό κυβερνητικό μήνυμα θα είναι ότι η ΝΔ παραμένει η μόνη δύναμη που μπορεί να εγγυηθεί κυβερνητική σταθερότητα, ότι υλοποιεί όσα δεσμεύεται να κάνει και ότι διαθέτει κοστολογημένο σχέδιο για την επόμενη τετραετία.

Το πρόβλημα για την κυβέρνηση είναι ότι πλέον δεν αρκεί να επαναλαμβάνει το αφήγημα της συνέπειας. Μετά από επτά χρόνια εξουσίας, οι πολίτες αξιολογούν αποτελέσματα, εισοδήματα, ακρίβεια, φορολογία, στεγαστικό, δημόσιες υπηρεσίες και καθημερινότητα. Και εκεί βρίσκονται οι βαθύτερες πληγές που το Μαξίμου επιχειρεί τώρα να κλείσει πριν φτάσει στην κάλπη.

Η ΔΕΘ, η «Ελλάδα του 2030» και το μεγάλο προεκλογικό πακέτο

Πρώτος μεγάλος σταθμός είναι η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης και το κυβερνητικό αφήγημα της «Ελλάδας του 2030».

Στο κυβερνητικό πρόγραμμα περιλαμβάνονται διαδοχικές συσκέψεις του πρωθυπουργού με το οικονομικό επιτελείο και τα παραγωγικά υπουργεία, με στόχο να οριστικοποιηθεί το πακέτο μέτρων που θα παρουσιαστεί στη Θεσσαλονίκη.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να επισκεφθεί τη Θεσσαλονίκη περίπου μία εβδομάδα πριν από την επίσημη παρουσία του στη ΔΕΘ, πραγματοποιώντας τις καθιερωμένες συναντήσεις με επαγγελματικούς, παραγωγικούς και κοινωνικούς φορείς.

Παράλληλα, το Μέγαρο Μαξίμου προετοιμάζει την παρουσίαση των τελευταίων στοιχείων για τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης, επιχειρώντας να ενισχύσει την εικόνα μιας κυβέρνησης που συνεχίζει να παράγει έργο παρά την πολιτική φθορά.

Μέχρι τότε αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί και η βασική κυβερνητική πρόταση για την επόμενη τετραετία, την οποία επεξεργάζεται πολυμελής ομάδα υπό την εποπτεία του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη, με τον τίτλο «Ατζέντα 2030».

Η μεγαλύτερη αγωνία του κυβερνητικού επιτελείου, ωστόσο, δεν αφορά τόσο την επικοινωνιακή παρουσίαση όσο το πραγματικό περιεχόμενο των μέτρων.

Το Μαξίμου γνωρίζει ότι πρέπει να επαναπροσεγγίσει κοινωνικές και επαγγελματικές ομάδες που στις προηγούμενες εκλογές είχαν στηρίξει μαζικά τη ΝΔ και σήμερα εμφανίζονται απογοητευμένες ή αποστασιοποιημένες.

Στο επίκεντρο βρίσκονται οι ελεύθεροι επαγγελματίες, οι ιδιοκτήτες μικρομεσαίων επιχειρήσεων, οι αγρότες και οι ηλικίες περίπου 30 έως 45 ετών, ένα εκλογικό κοινό που συχνά ψηφίζει με αυστηρά οικονομικά και πρακτικά κριτήρια.

Η κυβερνητική φιλοσοφία προβλέπει κλιμακωτή στήριξη έως το 2030. Πολιτικά, όμως, η πρώτη και πιο δύσκολη δοκιμασία θα γίνει πολύ νωρίτερα, στην κάλπη του 2027.

Μία από τις μεγαλύτερες πληγές είναι η σχέση της κυβέρνησης με τους ελεύθερους επαγγελματίες. Η συγκεκριμένη κατηγορία είχε στηρίξει σε πολύ μεγάλο βαθμό τη ΝΔ στις τελευταίες εθνικές εκλογές, όμως η επιβολή του τεκμαρτού συστήματος φορολόγησης δημιούργησε έντονη δυσαρέσκεια.

Κυβερνητικά στελέχη αφήνουν να εννοηθεί ότι η βασική φιλοσοφία του νόμου δεν πρόκειται να ανατραπεί. Εξετάζονται, όμως, διορθωτικές παρεμβάσεις με στόχο να μειωθεί το πολιτικό κόστος και να δοθούν ορισμένες οικονομικές ανάσες.

Ένα από τα επικρατέστερα σενάρια είναι να συνδεθούν νέες φοροελαφρύνσεις με συγκεκριμένους δείκτες φορολογικής συνέπειας, ώστε όσοι εμφανίζουν σταθερή συμμόρφωση να επιβραβεύονται με κάποιο είδος μπόνους.

Για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τις ατομικές επιχειρήσεις εξετάζεται επίσης μείωση της προκαταβολής φόρου, η οποία σήμερα ανέρχεται στο 55%.

Το τελικό ποσοστό δεν έχει ακόμη αποφασιστεί, ωστόσο στο κυβερνητικό τραπέζι βρίσκεται ακόμη και σενάριο υποχώρησης κάτω από το 40%, κίνηση που θα μπορούσε να ενισχύσει τη ρευστότητα χιλιάδων επαγγελματιών.

Ανοιχτό παραμένει και το ζήτημα της προκαταβολής φόρου για τις επιχειρήσεις, με μεγαλύτερη έμφαση στις μικρομεσαίες. Στον μακροπρόθεσμο κυβερνητικό σχεδιασμό εξετάζεται ακόμη και πλήρης κατάργησή της σε βάθος χρόνου.

Παράλληλα, εξετάζεται η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τις επιχειρήσεις, με δημοσιονομικό κόστος περίπου 240 εκατ. ευρώ. Η συγκεκριμένη επιβάρυνση κυμαίνεται σήμερα από 400 έως 1.000 ευρώ ετησίως ανά επιχείρηση, ενώ μπορεί να φτάσει έως 600 ευρώ για κάθε υποκατάστημα.

Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης η μείωση του φορολογικού συντελεστή των επιχειρήσεων από το 22% στο 20%, πιθανότατα όχι άμεσα, καθώς και μια νέα μείωση των εργοδοτικών ασφαλιστικών εισφορών, με εκτιμώμενο κόστος περίπου 170 εκατ. ευρώ.

Συνταξιούχοι, στεγαστικό και αγρότες στο προεκλογικό μικροσκόπιο

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει η κυβέρνηση και στους συνταξιούχους, μια κοινωνική ομάδα με υψηλή εκλογική συμμετοχή και σημαντική επιρροή στο τελικό αποτέλεσμα.

Σύμφωνα με τα σενάρια που εξετάζονται, το εφάπαξ επίδομα των 300 ευρώ που προβλέπεται να καταβληθεί τον Νοέμβριο σε περίπου 1,6 εκατ. συνταξιούχους άνω των 65 ετών, καθώς και σε δικαιούχους αναπηρικών παροχών και προνοιακών συντάξεων του ΟΠΕΚΑ, μπορεί να αυξηθεί ακόμη και κατά 100 ευρώ.

Η κυβέρνηση γνωρίζει ότι τέτοιες παρεμβάσεις μπορούν να λειτουργήσουν επικοινωνιακά, όμως γνωρίζει επίσης ότι μετά από χρόνια ακρίβειας και πίεσης στα εισοδήματα οι εφάπαξ ενισχύσεις δύσκολα αρκούν για να ανατρέψουν από μόνες τους ένα κλίμα δυσαρέσκειας.

Ακόμη πιο δύσκολη είναι η εξίσωση του στεγαστικού.

Οι υψηλές τιμές αγοράς και ενοικίασης κατοικίας έχουν μετατραπεί σε ένα από τα μεγαλύτερα κοινωνικά προβλήματα, ιδιαίτερα για νέους εργαζομένους, οικογένειες και νοικοκυριά μεσαίου εισοδήματος.

Στο κυβερνητικό τραπέζι βρίσκεται ένα νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου 3» μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, καθώς και η παράταση φορολογικών κινήτρων που λήγουν στο τέλος του 2026.

Μεταξύ αυτών εξετάζεται η συνέχιση της αναστολής ΦΠΑ στις νέες οικοδομές και η επέκταση της τριετούς φοροαπαλλαγής για ιδιοκτήτες που διαθέτουν στην αγορά κλειστά ακίνητα ή μετατρέπουν κατοικίες από βραχυχρόνια σε μακροχρόνια μίσθωση.

Το στεγαστικό, ωστόσο, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του προβλήματος που αντιμετωπίζει συνολικά η κυβέρνηση: ο χρόνος για υποσχέσεις περιορίζεται και οι πολίτες περιμένουν πλέον μετρήσιμο αποτέλεσμα.

Στον αγροτικό κόσμο σχεδιάζεται νέο σύστημα πληρωμών, με συχνότερες καταβολές και ταχύτερη εκταμίευση επιδοτήσεων για όσους υποβάλλουν νωρίτερα την Ενιαία Αίτηση Πληρωμής.

Ταυτόχρονα προβλέπεται η δημιουργία νέου Ταμείου Αγροτικής Επιχειρηματικότητας μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, το οποίο θα προσφέρει δανεισμό σε αγρότες και δυνατότητα επιχορήγησης σε όσους παρουσιάζουν οργανωμένο επιχειρηματικό σχέδιο για την παραγωγική τους δραστηριότητα.

Όλα αυτά συνθέτουν το κυβερνητικό σχέδιο επανασύνδεσης με κοινωνικά στρώματα που έχουν απομακρυνθεί από τη ΝΔ τα τελευταία χρόνια.

Η πολιτική πραγματικότητα, όμως, είναι δύσκολη. Μετά από τόσο μεγάλο διάστημα στην εξουσία, η κυβέρνηση δεν μπορεί να εμφανίζεται ως παρατηρητής των προβλημάτων ούτε να αποδίδει τις κοινωνικές δυσκολίες μόνο σε εξωτερικές κρίσεις.

Ακρίβεια, φορολογία, στεγαστικό, αγροτικό εισόδημα, κόπωση υπουργών, δικαστικές και πολιτικές υποθέσεις έχουν δημιουργήσει ένα περιβάλλον σαφώς δυσκολότερο από εκείνο των προηγούμενων εκλογών.

Η ΔΕΘ θα αποτελέσει ουσιαστικά την πρώτη μεγάλη προεκλογική εξέταση του Κυριάκου Μητσοτάκη. Εκεί θα επιχειρήσει να παρουσιάσει την «Ελλάδα του 2030» και να πείσει ότι η ΝΔ εξακολουθεί να έχει σχέδιο για το μέλλον.

Η μεγάλη δυσκολία είναι ότι η κάλπη του 2027 δεν θα κρίνει μόνο το μέλλον. Θα κρίνει και τον απολογισμό σχεδόν οκτώ ετών διακυβέρνησης.

Και για το Μέγαρο Μαξίμου το μεγαλύτερο στοίχημα δεν είναι πλέον να πείσει τους ήδη αποφασισμένους αντιπάλους του. Είναι να ξαναφέρει στην κάλπη εκείνους που κάποτε ψήφισαν Νέα Δημοκρατία και σήμερα σκέφτονται σοβαρά να μείνουν στο σπίτι.