Μόνο τέσσερις στους δέκα καταναλωτές επωφελούνται από τις εκπτώσεις

Κατώτερες των προσδοκιών ήταν οι εισπράξεις των εμπορικών καταστημάτων κατά τις φετινές χειμερινές εκπτώσεις, σύμφωνα με τις πρώτες ενδείξεις από την αγορά. Αν και οι χειμερινές εκπτώσεις διαρκούν σχεδόν ενάμιση μήνα (από τις 13 Ιανουαρίου έως τις 28 Φεβρουαρίου), περιλαμβάνοντας δύο Κυριακές με ανοιχτά καταστήματα, οι εκπρόσωποι του εμπορικού κόσμου αναφέρουν ήδη ότι η εικόνα είναι απογοητευτική.

Αφορμή για αυτήν την εκτίμηση στάθηκαν οι δηλώσεις του προέδρου της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ), Σταύρου Καφούνη. Όπως ανέφερε, το εμπόριο βρίσκεται στη χειρότερη περίοδό του, καθώς, παρά την αύξηση του τζίρου, τα ταμεία των καταστημάτων παραμένουν αρνητικά. Αιτία γι’ αυτό είναι η άνοδος του λειτουργικού κόστους, καθώς και η μειωμένη αγοραστική δύναμη των καταναλωτών, οι οποίοι περιορίζουν τις δαπάνες τους σε “δευτερεύοντα” αγαθά, προκειμένου να καλύψουν τις βασικές ανάγκες τους.

Απαισιόδοξη εικόνα για τις εκπτώσεις

Πιο σαφή εικόνα για την πορεία των φετινών εκπτώσεων αναμένεται να δώσει μια στοχευμένη έρευνα, που θα πραγματοποιηθεί από την ΕΣΕΕ μετά τη λήξη της εκπτωτικής περιόδου, με τη συμμετοχή των τριών μεγαλύτερων εμπορικών συλλόγων της χώρας (Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Πειραιά). Παράλληλα, ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ έχει προαναγγείλει πιθανές αλλαγές στην αρχιτεκτονική των εκπτώσεων, περιλαμβάνοντας πιθανές τροποποιήσεις στο χρονοδιάγραμμα διεξαγωγής τους, χωρίς να δίνονται περισσότερες λεπτομέρειες. Οι όποιες αποφάσεις για τις εκπτώσεις αναμένονται να ληφθούν μετά από συζητήσεις με τους κοινωνικούς εταίρους.

Μόνο τέσσερις στους δέκα μπορούν να ψωνίσουν

Ο πρόεδρος του Εμπορικού Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιά, Βασίλης Κορκίδης, ανέφερε ότι η αγορά λιανικής παραμένει σε υπολειτουργία, σημειώνοντας ότι, παρά τις ελκυστικές προσφορές, μόνο τέσσερις στους δέκα καταναλωτές “θέλουν και μπορούν” να ψωνίσουν κατά τη διάρκεια των εκπτώσεων. Παρόλο που οι εκπτώσεις αναμένεται να καταγράψουν αύξηση του τζίρου σε σχέση με πέρυσι, η αύξηση αυτή θα οφείλεται κυρίως στον πληθωρισμό, ενώ η αγοραστική κίνηση παραμένει άνιση. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, ο εκπτωτικός τζίρος αναμένεται να αυξηθεί κατά 3% σε σχέση με το 2024, φτάνοντας τα 6 δισεκατομμύρια ευρώ για το πρώτο δίμηνο του 2025. Αυτή η αύξηση είναι σχεδόν ίδια με την ποσοστιαία αύξηση του πληθωρισμού (2,7% για τον Εθνικό Δείκτη Τιμών Καταναλωτή και 3,1% για τον Εναρμονισμένο Δείκτη, σύμφωνα με την Eurostat).

Χαμηλότερη αύξηση του τζίρου σε ένδυση-υπόδηση

Η αύξηση του τζίρου στον τομέα των ενδυμάτων και υποδημάτων αναμένεται να είναι χαμηλότερη από τον πληθωρισμό, καθώς ο δείκτης πληθωρισμού για τον Ιανουάριο του 2025 στα είδη ένδυσης-υποδημάτων ήταν 5,4% (5,7% σύμφωνα με τον Εναρμονισμένο Δείκτη). Δεδομένου ότι τα προϊόντα ένδυσης και υπόδησης αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος των εκπτωτικών προϊόντων, είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα υπάρξει μείωση του όγκου των πωλήσεων, καθώς οι καταναλωτές θα πληρώνουν περισσότερα για να αγοράσουν λιγότερα προϊόντα, όπως συνέβη καθ’ όλη τη διάρκεια του 2024.

Αν και οι τιμές για τα προϊόντα ένδυσης και υπόδησης τον Ιανουάριο του 2025 ήταν μειωμένες μεσοσταθμικά κατά 23% σε σχέση με τον Δεκέμβριο του 2024, η μείωση αυτή είναι μικρότερη από τις εντυπωσιακές προσφορές των 40% και 50% που διαφημίζονται.

“Κενά τζίρου” και αναθεώρηση των αγοραστικών συνηθειών

Ο Βασίλης Κορκίδης επεσήμανε τη δημιουργία “κενών τζίρου” σε πολλές κατηγορίες καταναλωτικών αγαθών και σε μικρά, μεμονωμένα εμπορικά καταστήματα. Αυτά τα κενά αποδίδονται στην αλλαγή των αγοραστικών συνηθειών των καταναλωτών, που επηρεάζονται από τις πληθωριστικές πιέσεις. Ειδικότερα, η ακρίβεια στην ενέργεια, τα τρόφιμα και τη στέγαση φαίνεται να έχει περιορίσει τη ζήτηση στα καταστήματα. Από τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον πρώτο μήνα του 2025, προκύπτει αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου κατά 26,5% σε ετήσια βάση και αύξηση των τιμών του ρεύματος κατά 5,9%, ενώ το πετρέλαιο θέρμανσης ακριβύνει πάνω από 4%. Τα ενοίκια αυξήθηκαν κατά 9,1% σε σχέση με την περσινή χρονιά, και πάνω από 50% την τελευταία πενταετία.

Ανατιμήσεις σε τρόφιμα και μείωση αγορών σε ένδυση-υπόδηση

Ενώ ο πληθωρισμός στα τρόφιμα παρέμεινε σταθερός σε ετήσια βάση, οι τιμές για διάφορα διατροφικά αγαθά αυξήθηκαν τον Ιανουάριο του 2025. Τα φυτικά έλαια ανέβηκαν κατά 10%, οι χυμοί κατά 6%, ενώ σοκολατοειδή και νωπά ψάρια ακριβύνθηκαν επίσης πάνω από 6%. Η ανατίμηση στο κρέας συνεχίζεται, ενώ η αυξημένη πίεση στο κόστος ζωής οδήγησε έξι στους δέκα καταναλωτές να πληρώσουν περισσότερο για τρόφιμα και στέγαση, με τέσσερις στους δέκα να μειώνουν τις αγορές τους σε ένδυση και υπόδηση.

Αντιπαράθεση με τις κινεζικές πλατφόρμες

Μια νέα τάση που παρατηρείται είναι η αυξημένη κίνηση στις online αγορές, πολλές φορές από εξωχώρια e-shops, όπως οι πλατφόρμες Shein και Temu. Η ΕΣΕΕ, μαζί με την Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Εμπορίου, εκφράζει ανησυχίες για τα φθηνά κινεζικά προϊόντα που εισάγονται στην ευρωπαϊκή αγορά χωρίς δασμούς (όταν η αξία τους είναι κάτω από 150 ευρώ) και συχνά δεν πληρούν τις απαραίτητες προδιαγραφές ασφάλειας και ποιότητας. Παρά τις εκπτωτικές προσφορές στα καταστήματα, η τάση που αναπτύχθηκε το 2024 για τη συγκέντρωση των αγορών σε λιγότερους μεγάλους παίκτες συνεχίζεται, ενώ οι μικρομεσαίοι επιχειρηματίες συνεχίζουν να πλήττονται από τη συνεχιζόμενη μείωση της κατανάλωσης.