Τον κίνδυνο επιστροφής της Ελλάδας σε συνθήκες πολιτικής αστάθειας ενόψει των επόμενων εθνικών εκλογών επισημαίνει διεθνής οίκος αξιολόγησης, τονίζοντας ότι η πρόσφατη οικονομική ανάκαμψη δεν έχει εξαλείψει τις δομικές αδυναμίες της χώρας.
Ο αμερικανικός οίκος τοποθετεί τον χρόνο των εκλογών το αργότερο έως τα μέσα του 2027, εκτιμώντας ότι, με βάση τη σημερινή δημοσκοπική εικόνα, η επίτευξη αυτοδυναμίας δεν προβάλλει ως εύκολη υπόθεση. Μια παρατεταμένη περίοδος διαβουλεύσεων για τον σχηματισμό κυβέρνησης ή η προσφυγή σε επαναληπτικές κάλπες θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τις αγορές και να ανακόψει τη δυναμική των επενδύσεων.
Στην έκθεση αναγνωρίζονται τα θετικά βήματα των τελευταίων ετών. Η ανεργία έχει υποχωρήσει σε επίπεδα που είχαν να καταγραφούν από το 2008, η ανάπτυξη παραμένει υψηλότερη από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το δημόσιο χρέος μειώθηκε στο 148% του ΑΕΠ το 2025. Ωστόσο, η εικόνα αυτή συνοδεύεται από ισχυρές επιφυλάξεις, καθώς τα τραύματα της δεκαετούς κρίσης παραμένουν ενεργά στην πραγματική οικονομία.
Το ελληνικό δημόσιο χρέος εξακολουθεί να είναι το υψηλότερο στην Ευρωζώνη, ενώ το κατά κεφαλήν εισόδημα παραμένει 7,3% χαμηλότερα σε σχέση με το 2008. Η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται κοντά στις τελευταίες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, λίγο πάνω από τη Βουλγαρία και τη Λετονία, στοιχείο που δείχνει ότι η δημοσιονομική βελτίωση δεν έχει μετατραπεί σε ουσιαστική άνοδο του βιοτικού επιπέδου.
Πολιτικές πιέσεις και επιπτώσεις στην οικονομία
Το πολιτικό περιβάλλον εμφανίζεται επιβαρυμένο από διαδοχικές κρίσεις, από το δυστύχημα των Τεμπών έως τις εντάσεις με ευρωπαϊκούς θεσμούς για τη διαχείριση κοινοτικών πόρων. Σύμφωνα με τη Moody’s, τέτοιου είδους αναταράξεις δεν περιορίζονται στο πολιτικό πεδίο, καθώς επηρεάζουν άμεσα τις αποφάσεις επιχειρήσεων και νοικοκυριών για επενδύσεις, αποταμιεύσεις και προσλήψεις.
Η ανησυχία αυτή αποτυπώνεται και στον δείκτη Οικονομικής Πολιτικής Αβεβαιότητας, ο οποίος σημείωσε έξαρση την άνοιξη. Η άνοδος συνδέεται τόσο με τις γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή όσο και με εσωτερικές εκκρεμότητες, όπως τα ζητήματα γύρω από τις αγροτικές επιδοτήσεις.
Η πίεση περνά ήδη στην καθημερινότητα. Η ανεργία εμφάνισε ανοδικές τάσεις στις αρχές του 2026, ενώ ο πληθωρισμός ανήλθε στο 4,6% τον Απρίλιο, κυρίως λόγω της ενεργειακής επιβάρυνσης. Η εξέλιξη αυτή επιτείνει την αβεβαιότητα για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, σε μια περίοδο όπου η αγοραστική δύναμη παραμένει ασθενής και το κόστος διαβίωσης εξακολουθεί να πιέζει.
Τα τέσσερα σενάρια για τις εκλογές
Στην ανάλυσή του, ο οίκος αξιολόγησης εξετάζει τέσσερις πιθανές πολιτικές διαδρομές και τις αντίστοιχες οικονομικές συνέπειες. Το πρώτο σενάριο, που χαρακτηρίζεται ως «ομαλή προσγείωση», θεωρείται το πιθανότερο. Προβλέπει εκλογές την άνοιξη του 2027 και σχηματισμό κυβέρνησης σε σύντομο χρονικό διάστημα, με περιορισμένες δημοσιονομικές παροχές και ελεγχόμενες επιπτώσεις στην οικονομία.
Το δεύτερο σενάριο αφορά μια «ήπια αναταραχή», με πρόωρες εκλογές εντός του 2026, σε μια προσπάθεια περιορισμού της κυβερνητικής φθοράς. Σε αυτή την περίπτωση, η αγορά θα μπορούσε να παγώσει προσωρινά, πριν επιστρέψει σε συνθήκες σταθερότητας, εφόσον υπάρξει γρήγορος σχηματισμός κυβέρνησης.
Το τρίτο σενάριο περιγράφει μια «σοβαρή αρνητική εξέλιξη», με τη χώρα να εγκλωβίζεται σε κύκλο ακυβερνησίας. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, οι επενδύσεις θα υποχωρούσαν, το κόστος δανεισμού θα αυξανόταν και η κατανάλωση θα περιοριζόταν, καθώς τα νοικοκυριά θα στρέφονταν σε αμυντική αποταμίευση λόγω φόβου και αβεβαιότητας.
Το πιο δυσμενές σενάριο αφορά μια κατάσταση «πρωτοφανούς αβεβαιότητας», με πλήρες πολιτικό αδιέξοδο μετά από πρόωρες εκλογές το 2026. Σε αυτή την περίπτωση, η κρίση εμπιστοσύνης θα μπορούσε να λάβει βαθύτερα χαρακτηριστικά και να οδηγήσει σε μακροχρόνια οικονομική στασιμότητα.
Ο φόβος των διαδοχικών άκαρπων εκλογών
Η βασική ανησυχία της Moody’s επικεντρώνεται στο ενδεχόμενο αλλεπάλληλων εκλογικών αναμετρήσεων χωρίς καθαρό κυβερνητικό αποτέλεσμα. Σε ένα θετικό σενάριο, το ελληνικό ΑΕΠ θα μπορούσε να κινηθεί με ρυθμό άνω του 2% το 2027. Σε περίπτωση παρατεταμένης πολιτικής κρίσης, όμως, η ανάπτυξη θα μπορούσε να υποχωρήσει στο 0,6%, με απότομη πτώση των επενδύσεων και αύξηση των αποδόσεων των ομολόγων σε επίπεδα που παραπέμπουν σε προηγούμενες περιόδους κρίσης.
Παρά την εκτίμηση ότι τελικά θα διατηρηθεί η πολιτική σταθερότητα, ο οίκος καθιστά σαφές ότι η Ελλάδα κινείται με περιορισμένα περιθώρια ασφαλείας. Η δημοσιονομική πρόοδος, οι υψηλότεροι ρυθμοί ανάπτυξης και η μείωση του χρέους δεν αρκούν από μόνες τους, εάν η πολιτική αβεβαιότητα επιστρέψει και πλήξει την εμπιστοσύνη των αγορών, των επενδυτών και της πραγματικής οικονομίας.
Το μήνυμα της έκθεσης είναι σαφές: η χώρα έχει ανακτήσει μέρος της αξιοπιστίας της, όμως δεν έχει την πολυτέλεια μιας νέας παρατεταμένης περιόδου ακυβερνησίας. Σε μια οικονομία που εξακολουθεί να κουβαλά το βάρος της κρίσης, η πολιτική σταθερότητα παραμένει κρίσιμος όρος για να μη χαθεί το επενδυτικό μομέντουμ και να μη μετατραπεί η εκλογική αβεβαιότητα σε νέα οικονομική δοκιμασία.
