Μπικάρ και Μποκάκ – Τι βρήκαν οι επιστήμονες από τις παραλίες έως τον βαθύ Ειρηνικό

Δύο απομακρυσμένες κοραλλιογενείς ατόλες στον Ειρηνικό, η Μπικάρ και η Μποκάκ, διατηρούν μερικά από τα πιο άθικτα τροπικά θαλάσσια οικοσυστήματα που έχουν καταγραφεί στην περιοχή. Η πρώτη ολοκληρωμένη οικολογική αποτύπωσή τους, που δημοσιεύθηκε στο Frontiers in Marine Science, κατέγραψε μεγάλες αποικίες θαλασσοπουλιών, περιοχές ωοτοκίας θαλάσσιων χελωνών, υφάλους με υψηλή βιομάζα ψαριών και κοινότητες οργανισμών σε μεγάλα βάθη που παραμένουν ελάχιστα μελετημένες.

Οι δύο ατόλες βρίσκονται στο βόρειο άκρο των Νήσων Μάρσαλ. Η Μπικάρ απέχει περίπου 116 χιλιόμετρα από την πλησιέστερη κατοικημένη ατόλη και η Μποκάκ περίπου 385. Ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, θαλάσσιος οικολόγος Άλαν Φρίντλαντερ του Πανεπιστημίου της Χαβάης, αποδίδει τη διατήρηση των οικοσυστημάτων τόσο στην απομόνωσή τους όσο και στην προστασία που τους παρέχει εδώ και δεκαετίες η κοινότητα της ατόλης Ουτίρικ.

Η απογραφή από τις αποικίες των πουλιών έως τα μεγάλα βάθη

Η αποστολή πραγματοποιήθηκε το 2023, σε συνεργασία της αρμόδιας αρχής θαλάσσιων πόρων των Νήσων Μάρσαλ με το πρόγραμμα Pristine Seas του National Geographic. Η ομάδα κατέγραψε τους πληθυσμούς θαλασσοπουλιών και παράκτιων πτηνών, χαρτογράφησε τη βλάστηση και εξέτασε τις παραλίες ωοτοκίας των χελωνών. Κάτω από την επιφάνεια, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν καταδύσεις, υποβρύχιες κάμερες, κάμερες βαθέων υδάτων και υποβρύχιο για να μελετήσουν τους κοραλλιογενείς υφάλους και τους οργανισμούς που ζουν πέρα από τα βάθη στα οποία φτάνουν συνήθως οι δύτες.

Η καταγραφή εντόπισε 15 αποικίες θαλασσοπουλιών με επιβεβαιωμένη ή πιθανή αναπαραγωγική δραστηριότητα. Οι επιστήμονες διέκριναν τουλάχιστον 266 ταξινομικές ομάδες ψαριών στους κοραλλιογενείς υφάλους, 138 σε μεγαλύτερα βάθη και 79 στα βαθιά νερά. Κατέγραψαν επίσης 15 ομάδες αρπακτικών των ανοιχτών νερών, μεταξύ των οποίων καρχαρίες και γουάχου. Δεκατέσσερις από τις ομάδες που παρατηρήθηκαν καταγράφηκαν για πρώτη φορά στις Νήσους Μάρσαλ και δύο ενδέχεται να αντιστοιχούν σε είδη άγνωστα μέχρι σήμερα στην επιστήμη.

Οι δύο ατόλες φιλοξενούν πολλά κοινά είδη, με αισθητές διαφορές στη σύνθεση των οικοσυστημάτων τους. Η ωοτοκία των πράσινων θαλάσσιων χελωνών συγκεντρωνόταν σχεδόν αποκλειστικά στην Μπικάρ, όπου καταγράφηκαν 132 κοιλότητες φωλιάσματος. Εκεί διαπιστώθηκε επίσης μεγαλύτερη ποικιλία φυκιών. Στην Μποκάκ, όπου στους υφάλους κυριαρχούν τα κοράλλια, η συνολική βιομάζα των ψαριών του υφάλου ήταν υψηλότερη. Η αποστολή αποτύπωσε την κατάσταση σε μία χρονική περίοδο και οι μηχανισμοί πίσω από αυτές τις διαφορές παραμένουν προς διερεύνηση.

Προστασία 48.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων και παρακολούθηση του κλίματος

Τα στοιχεία της αποστολής συνέβαλαν στη δημιουργία, το 2025, του πρώτου εθνικού θαλάσσιου καταφυγίου των Νήσων Μάρσαλ. Η προστατευόμενη έκταση γύρω από την Μπικάρ και την Μποκάκ καλύπτει περίπου 48.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Η θεσμοθέτησή της εντάσσεται στο εθνικό πλαίσιο διατήρησης Reimaanlok, στο οποίο οι τοπικές κοινότητες έχουν κεντρικό ρόλο στην προστασία των χερσαίων και θαλάσσιων πόρων.

Η απόσταση από κατοικημένες περιοχές περιορίζει την άμεση ανθρώπινη πίεση. Η άνοδος της θερμοκρασίας των ωκεανών και της στάθμης της θάλασσας, η λεύκανση των κοραλλιών και οι μεταβολές στη θαλάσσια παραγωγικότητα μπορούν να επηρεάσουν και αυτούς τους απομονωμένους υφάλους. Η αποτύπωση του 2023 δίνει στους επιστήμονες μια βάση για να μετρήσουν μελλοντικές αλλαγές, από την επιφάνεια έως τον βυθό. Κατά τον Φρίντλαντερ, προσφέρει επίσης ένα μέτρο σύγκρισης για την έκταση των απωλειών σε άλλες περιοχές και για την αξιολόγηση των προσπαθειών αποκατάστασης.