Νάρκες: 58 κράτη επηρεάζονται το 2025

Σύμφωνα με νέα έκθεση της Ύπατης Αρμοστείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, τουλάχιστον 58 κράτη και εδάφη σε ολόκληρο τον πλανήτη εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρό πρόβλημα από τη διάσπαρση ναρκών κατά προσωπικού κατά τη διάρκεια του 2025. Η έκθεση αυτή έρχεται να υπογραμμίσει τις δραματικές και πολυεπίπεδες συνέπειες που υφίστανται οι άμαχοι πληθυσμοί, ακόμη και δεκαετίες μετά το τέλος των συγκρούσεων.

Ανησυχητικά στατιστικά και ανθρώπινο κόστος

Ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ, Φόλκερ Τουρκ, εξέφρασε τη βαθιά ανησυχία του, τονίζοντας ότι σχεδόν τρεις δεκαετίες μετά την υιοθέτηση της Σύμβασης για την Απαγόρευση των Ναρκών κατά Προσωπικού, τα εκρηκτικά αυτά όπλα συνεχίζουν να σκοτώνουν και να τραυματίζουν ανθρώπους. Η έκθεση, η οποία βασίζεται σε δεδομένα από κυβερνητικές υπηρεσίες, μη κυβερνητικές οργανώσεις, ανθρωπιστικούς φορείς και την κοινωνία των πολιτών, καταγράφει ότι το 2024 τουλάχιστον 1.945 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και 4.325 τραυματίστηκαν από νάρκες ξηράς και εκρηκτικά κατάλοιπα πολέμου.

Οι χώρες που πλήττονται περισσότερο περιλαμβάνουν τη Μιανμάρ, τη Συρία, το Αφγανιστάν, την Ουκρανία, τη Νιγηρία, το Μάλι, την Υεμένη και τη Μπουρκίνα Φάσο. Παράλληλα, η Διεθνής Εκστρατεία για την Απαγόρευση των Ναρκών κατά Προσωπικού (ICBL) σε ξεχωριστό δελτίο Τύπου κάνει λόγο για περισσότερους από 5.000 νεκρούς ή τραυματίες το 2025 σε 40 χώρες, επιβεβαιώνοντας ότι το 90% των θυμάτων είναι άμαχοι. Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι, σύμφωνα με την Ύπατη Αρμοστεία, τα παιδιά αντιπροσωπεύουν πάνω από το 40% των αμάχων θυμάτων που έχουν καταγραφεί από το 1999.

Επιπτώσεις στις κοινότητες και έκκληση για δράση

Η επιμόλυνση του εδάφους από νάρκες μετατρέπει εκτεταμένες ζώνες σε περιοχές απαγορευμένης πρόσβασης, θέτοντας σε σοβαρό κίνδυνο την άσκηση θεμελιωδών δικαιωμάτων και προκαλώντας μαζικούς εκτοπισμούς πληθυσμών. Ο οργανισμός του ΟΗΕ υπογραμμίζει ότι οι νάρκες που έχουν τοποθετηθεί κατά μήκος οδικών αξόνων και μεταφορικών υποδομών μπορούν να εμποδίσουν την πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες, όπως η υγεία και η εκπαίδευση, και να παρακωλύσουν σοβαρά τη μεταφορά ανθρωπιστικής βοήθειας σε περιοχές που έχουν ανάγκη.

Ο Φόλκερ Τουρκ απηύθυνε έκκληση προς όλα τα κράτη να δεσμευτούν για τον τερματισμό της παραγωγής, της χρήσης και της μεταφοράς αυτών των όπλων, ενώ κάλεσε για εντατικοποίηση των προσπαθειών συνεργασίας για την απομάκρυνση των ήδη τοποθετημένων ναρκών. Παράλληλα, προέτρεψε τα κράτη που δεν έχουν ακόμη επικυρώσει τη Σύμβαση της Οτάβας να το πράξουν χωρίς καθυστέρηση, ενώ κάλεσε όσα έχουν αποχωρήσει να επανενταχθούν σύντομα, χαιρετίζοντας την πρόσφατη απόφαση του Λιβάνου να ενταχθεί στη Σύμβαση.

Μείωση χρηματοδότησης και προοπτικές

Η έκθεση, η οποία πρόκειται να παρουσιαστεί την επόμενη εβδομάδα στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, περιλαμβάνει μια ακόμη ανησυχητική διαπίστωση. Κατά την επταετία πριν από το 2025, οι συνεισφορές στο Εθελοντικό Ταμείο των Ηνωμένων Εθνών για τη Βοήθεια στη Μάχη κατά των Ναρκών έχουν μειωθεί δραστικά, από 125 εκατομμύρια δολάρια σε μόλις 46 εκατομμύρια δολάρια. Η μείωση αυτή εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων εκκαθάρισης και την προστασία των αμάχων, καθιστώντας επιτακτική την ανάγκη για ανανέωση της διεθνούς δέσμευσης και χρηματοδότησης.