Νέο γύρο έντασης στο Αιγαίο επιχειρεί να πυροδοτήσει η Άγκυρα με την έκδοση ναυτικών προειδοποιήσεων (NAVTEX) «επ’ αόριστον», μια πρακτική που η Αθήνα αντιμετωπίζει ως νομικά ατεκμηρίωτη και πολιτικά ενταγμένη σε εσωτερικές σκοπιμότητες της τουρκικής πλευράς. Η ελληνική θέση διατυπώθηκε με σαφήνεια από τον υπουργό Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, ο οποίος ξεκαθάρισε ότι τέτοιες κινήσεις δεν παράγουν κανένα δεσμευτικό αποτέλεσμα στην πράξη και δεν πρόκειται να επηρεάσουν την άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας.
Μιλώντας στο ραδιόφωνο του Alpha, ο κ. Δένδιας ήταν κατηγορηματικός: «Είναι προφανές ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να πάρει στα σοβαρά μία τέτοια προσέγγιση και αυτό το ξέρει καλά και η γειτονική χώρα». Όπως τόνισε, οι συγκεκριμένες NAVTEX «δεν έχουν καμία έννοια» και δεν συνιστούν ενέργεια στην οποία η Ελλάδα θα αντιδράσει με τρόπο που θα επέτρεπε στην Τουρκία να θεωρήσει ότι επιβάλλεται κάποιο τετελεσμένο. Πρόκειται, όπως σημείωσε, για μια κίνηση «παντελώς εκτός πλαισίου», που δεν συμβάλλει στη βελτίωση των διμερών σχέσεων.
Νομικά κενά και πολιτική σκοπιμότητα
Η ελληνική ανάγνωση των τουρκικών κινήσεων εστιάζει στο γεγονός ότι οι NAVTEX αποτελούν τεχνικές αναγγελίες ναυσιπλοΐας και όχι εργαλεία άσκησης κυριαρχίας. Η απόπειρα να αποκτήσουν χαρακτήρα «αορίστου διάρκειας» εκλαμβάνεται από την Αθήνα ως πολιτικό μήνυμα προς το εσωτερικό ακροατήριο της Τουρκίας και όχι ως σοβαρή νομική αξίωση. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα αποφεύγει συνειδητά να εμπλακεί σε έναν φαύλο κύκλο αντιδράσεων που θα μπορούσε να νομιμοποιήσει μια αυθαίρετη πρακτική.
Η στάση αυτή δεν συνιστά αδράνεια, αλλά επιλογή στρατηγικής ψυχραιμίας. Η Αθήνα διαχωρίζει τη διπλωματική ρητορική από την ουσία της αποτροπής, στέλνοντας το μήνυμα ότι δεν αποδέχεται μονομερείς ερμηνείες του Διεθνούς Δικαίου. Όπως επανέλαβε ο υπουργός, η Ελλάδα θα αποφασίζει μόνη της για την άσκηση των δικαιωμάτων της, χωρίς να σύρεται σε κινήσεις που εξυπηρετούν την τουρκική ατζέντα έντασης.
Αποτροπή, εξοπλισμοί και κυρίαρχες αποφάσεις
Παράλληλα με την απόρριψη των τουρκικών NAVTEX, ο κ. Δένδιας υπογράμμισε ότι στρατηγικός στόχος της χώρας είναι η οικοδόμηση «ενός σύγχρονου και αξιόμαχου στρατεύματος», ικανού να αποτρέπει απειλές και να διασφαλίζει την άσκηση κυριαρχίας. Η ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος, όπως εξήγησε, περνά μέσα από την απόκτηση νέων φρεγατών, τα μαχητικά Rafale και την αλλαγή του αμυντικού δόγματος, ώστε οι Ένοπλες Δυνάμεις να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες γεωπολιτικές προκλήσεις.
Η αποτροπή, σύμφωνα με τον υπουργό, δεν είναι αφηρημένη έννοια αλλά άμεσα συνδεδεμένη με κρίσιμα εθνικά ζητήματα: την επέκταση των χωρικών υδάτων, την αξιοποίηση ενεργειακών πόρων στην Ανατολική Μεσόγειο και την πόντιση υποθαλάσσιων καλωδίων. Σε αυτό το πλαίσιο, ο κ. Δένδιας ήταν απολύτως σαφής για το εύρος των ελληνικών δικαιωμάτων: «Η Ελλάδα έχει έως 12 ναυτικά μίλια, δεν έχει έως 5, δεν έχει έως 30». Πρόκειται, όπως είπε, για στενό δικαίωμα κυριαρχίας που διατηρεί ακέραιο, όπως κάθε κυρίαρχο κράτος.
Καταλήγοντας, ξεκαθάρισε ότι η άσκηση αυτού του δικαιώματος αποτελεί αποκλειστικά κυρίαρχη απόφαση της ελληνικής πολιτείας. «Η ίδια η Ελλάδα θα αποφασίσει τι θα κάνει, πότε θα το κάνει και πώς θα το κάνει», με γνώμονα το εθνικό συμφέρον και τη συνολική στρατηγική συγκυρία. Το μήνυμα προς την Άγκυρα είναι σαφές: οι προκλήσεις δεν παράγουν αποτελέσματα, όταν απέναντί τους βρίσκουν αποφασιστικότητα και ισχύ.
