ΝΔ: Οι τρεις παγίδες πριν τις εκλογές και το βάρος στην ακρίβεια

Σύνοψη Άρθρου

Η κυβέρνηση επιχειρεί να χαράξει τον δρόμο προς τις επόμενες εκλογές, μεταφέροντας το βάρος στην οικονομία και στην καθημερινότητα.

Στο Μαξίμου θέλουν να αποφύγουν τη σεναριολογία για πρόωρες κάλπες, τη χαλαρή ψήφο και την εσωκομματική αναταραχή.

Η ακρίβεια παραμένει το κεντρικό πρόβλημα των νοικοκυριών, ενώ η κυβέρνηση ετοιμάζει νέο πακέτο μέτρων για τη ΔΕΘ.

Τον πολιτικό σχεδιασμό με τον οποίο θα κινηθεί μέχρι τις επόμενες εθνικές εκλογές επιχειρεί να διαμορφώσει η κυβέρνηση, σε μια περίοδο αυξημένης ρευστότητας και πολλαπλών πιέσεων από νέα κόμματα, κοινωνική δυσαρέσκεια και εσωκομματικούς κραδασμούς. Το Μέγαρο Μαξίμου μεταφέρει πλέον το βάρος στο πεδίο της οικονομίας και της καθημερινότητας, γνωρίζοντας ότι η ακρίβεια παραμένει το ισχυρότερο πολιτικό φορτίο για τα νοικοκυριά.

Το υπουργικό συμβούλιο συνεδριάζει αύριο, με το ενδιαφέρον να επικεντρώνεται στην εισαγωγική τοποθέτηση του πρωθυπουργού. Η συγκυρία δεν είναι ουδέτερη. Η πολιτική σκηνή αλλάζει ταχύτητα, νέα σχήματα εμφανίζονται, η αντιπολίτευση αναδιατάσσεται και στο κυβερνητικό στρατόπεδο γίνεται αντιληπτό ότι η πορεία προς τις κάλπες δεν θα είναι μια γραμμική διαδικασία φθοράς των αντιπάλων και διατήρησης της πρωτοκαθεδρίας.

Στο κυβερνητικό επιτελείο εντοπίζουν τρεις βασικούς κινδύνους, τους οποίους θέλουν να περιορίσουν πριν αποκτήσουν δυναμική. Ο πρώτος αφορά τη συζήτηση για πρόωρες εκλογές. Από τη Νέα Δημοκρατία επαναλαμβάνεται ότι οι κάλπες θα στηθούν το 2027, σε μια προσπάθεια να μπει φρένο στα σενάρια εκλογικού αιφνιδιασμού. Ωστόσο, το ενδεχόμενο φθινοπωρινής προσφυγής στις κάλπες εξακολουθεί να συζητείται στο παρασκήνιο, γεγονός που δείχνει ότι η επίσημη γραμμή δεν αρκεί για να εξαφανίσει την πολιτική αβεβαιότητα.

Η διαρκής εκλογολογία δημιουργεί πρακτικό πρόβλημα για την κυβέρνηση. Αν οι βουλευτές της ΝΔ πειστούν ότι οι κάλπες μπορεί να στηθούν τον Οκτώβριο, υπάρχει κίνδυνος να στραφούν αποκλειστικά στο κυνήγι του σταυρού, αφήνοντας σε δεύτερη μοίρα κρίσιμες νομοθετικές και κυβερνητικές εκκρεμότητες. Για το Μαξίμου, μια τέτοια εξέλιξη θα διέλυε την εικόνα κυβερνητικής κανονικότητας που προσπαθεί να προβάλει.

Η μάχη της συσπείρωσης και ο φόβος της χαλαρής ψήφου

Η δεύτερη παγίδα αφορά τη συσπείρωση της γαλάζιας βάσης. Η κυβέρνηση γνωρίζει ότι η επόμενη αναμέτρηση δεν θα κριθεί μόνο από τους παραδοσιακούς πολιτικούς αντιπάλους της. Η εμφάνιση νέων κομμάτων δημιουργεί νέες δεξαμενές διαρροών και καθιστά πιο δύσκολη την επαναπροσέγγιση ψηφοφόρων που είχαν στηρίξει τη Νέα Δημοκρατία το 2023 και σήμερα δηλώνουν αποστασιοποιημένοι ή αναποφάσιστοι.

Η Μαρία Καρυστιανού έχει ήδη παρουσιάσει τη δική της πολιτική πρωτοβουλία, ο Αλέξης Τσίπρας ετοιμάζεται να ανοίξει τα χαρτιά του, ενώ τα σενάρια για κινήσεις του Αντώνη Σαμαρά επανέρχονται σταθερά στη δημόσια συζήτηση. Το αποτέλεσμα είναι ένα περιβάλλον αυξημένου ανταγωνισμού, στο οποίο η Νέα Δημοκρατία δεν έχει να αντιμετωπίσει μόνο την κλασική αντιπολίτευση, αλλά και πολιτικές πρωτοβουλίες που μπορούν να αντλήσουν δυσαρέσκεια από διαφορετικές πλευρές του εκλογικού σώματος.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί στο Μαξίμου το ενδεχόμενο της λεγόμενης χαλαρής ψήφου. Αν εμπεδωθεί η αίσθηση ότι θα υπάρξουν δύο εκλογικές αναμετρήσεις, μέρος των ψηφοφόρων της ΝΔ μπορεί να χρησιμοποιήσει την πρώτη κάλπη ως μήνυμα δυσαρέσκειας, θεωρώντας ότι θα επιστρέψει στη δεύτερη. Αυτή ακριβώς τη συζήτηση επιχειρεί να αποτρέψει η κυβέρνηση, επιμένοντας ότι η επόμενη κάλπη πρέπει να αντιμετωπιστεί ως καθοριστική.

Η τρίτη παγίδα αφορά το εσωτερικό κλίμα στη Νέα Δημοκρατία. Στο κυβερνητικό στρατόπεδο θέλουν να αποφύγουν την επιστροφή της βαριάς ατμόσφαιρας που καταγράφηκε τον Απρίλιο και στις αρχές Μαΐου. Η πρόσφατη συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας ανέδειξε παράπονα και δυσφορία, έστω με χαμηλότερους τόνους από εκείνους που αρχικά αναμένονταν.

Το συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας δεν έκλεισε όλες τις πληγές. Ορισμένες παρεμβάσεις, με πιο χαρακτηριστική εκείνη του Νίκου Δένδια, άνοιξαν νέο κύκλο συζητήσεων για την ταυτότητα, τη στρατηγική και την κατεύθυνση της παράταξης. Το Μαξίμου επιδιώκει τώρα μια περίοδο εσωκομματικής νηνεμίας, ώστε να μη δοθεί η εικόνα ότι, ενώ η χώρα αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις, το κυβερνών κόμμα παρασύρεται σε εσωτερική αμφισβήτηση.

Οικονομία, ακρίβεια και θετικό κυβερνητικό αφήγημα

Στο παρασκήνιο, πάντως, οι κινήσεις και οι απουσίες γαλάζιων στελεχών εξακολουθούν να τροφοδοτούν σχόλια. Η διπλή απουσία του Γιώργου Βλάχου από κρίσιμες ψηφοφορίες στη Βουλή προκάλεσε συζητήσεις, ιδίως καθώς οι ψηφοφορίες αφορούσαν πολιτικά φορτισμένα ζητήματα, όπως οι προτάσεις για προανακριτική και εξεταστική επιτροπή.

Το ενδιαφέρον στρέφεται και στην εκδήλωση για την παρουσίαση του βιβλίου των Κωνσταντίνου Αρβανιτόπουλου και Κώστα Φίλη, με τίτλο «Η Νέα Παγκόσμια Τάξη. Το Δίκαιο της Ισχύος». Η παρουσία του Κώστα Καραμανλή στους ομιλητές και η αναμενόμενη παρουσία του Αντώνη Σαμαρά δίνουν στην εκδήλωση βαρύτερο πολιτικό συμβολισμό, σε μια περίοδο όπου η παραδοσιακή βάση της ΝΔ παρακολουθεί με αυξημένη προσοχή τις αποστάσεις των πρώην πρωθυπουργών από την κυβερνητική γραμμή.

Παράλληλα, η κυβέρνηση επιδιώκει να επιταχύνει το νομοθετικό έργο. Στο υπουργικό συμβούλιο αναμένεται να παρουσιαστούν ρυθμίσεις που εντάσσονται στο θετικό αφήγημα της καθημερινότητας, όπως το νομοσχέδιο για την ισότητα των αμοιβών μεταξύ γυναικών και ανδρών για όμοια εργασία.

Στο ίδιο πλαίσιο έρχεται τροπολογία για την ένταξη παλαιών νοσηλευτών, βοηθών νοσηλευτών, οδηγών και διασωστών του ΕΣΥ και του ΕΚΑΒ στα βαρέα και ανθυγιεινά. Οι δυνητικά ωφελούμενοι ξεπερνούν τους 23.000, γεγονός που καθιστά τη ρύθμιση πολιτικά σημαντική για έναν χώρο όπου η κυβέρνηση έχει δεχθεί έντονη κριτική για τις ελλείψεις, την πίεση προσωπικού και τη συνολική κατάσταση του δημόσιου συστήματος υγείας.

Το Μαξίμου θέλει επίσης να κλείσει μέτωπα που μπορούν να προκαλέσουν κοινωνική αναστάτωση. Για τον λόγο αυτό διαβεβαιώνει ότι δεν θα υπάρξει καμία μείωση στις συντάξεις χηρείας, επιχειρώντας να περιορίσει την ανησυχία σε μια ευαίσθητη κατηγορία δικαιούχων.

Το κεντρικό βάρος, όμως, πέφτει αναπόφευκτα στην οικονομία. Όλες οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν την ακρίβεια ως το πρώτο πρόβλημα των πολιτών. Οι κυβερνητικές εξαγγελίες για θετικές ρυθμίσεις και παρεμβάσεις δεν μπορούν να κρύψουν ότι η πραγματική μάχη θα δοθεί στο εισόδημα, στις τιμές, στα ενοίκια, στο κόστος ενέργειας και στη δυνατότητα των νοικοκυριών να καλύπτουν βασικές ανάγκες.

Η κυβέρνηση σχεδιάζει σταδιακή ενεργοποίηση μέτρων και προετοιμάζει το πακέτο που θα ανακοινωθεί στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Το ερώτημα είναι αν τα μέτρα αυτά θα έχουν πραγματικό αποτύπωμα στην καθημερινότητα ή αν θα λειτουργήσουν κυρίως ως προεκλογική διαχείριση μιας φθοράς που έχει ήδη αρχίσει να βαθαίνει.

Ο οδικός χάρτης προς τις εκλογές περνά, πλέον, μέσα από ένα δύσκολο τρίπτυχο: οικονομική ανακούφιση, εσωκομματική πειθαρχία και ανάκτηση εμπιστοσύνης από απογοητευμένους ψηφοφόρους. Η κυβέρνηση επιχειρεί να δείξει ότι ελέγχει τον χρόνο και την ατζέντα. Η πολιτική πραγματικότητα, όμως, δείχνει πως οι εξελίξεις δεν καθορίζονται πλέον αποκλειστικά από το Μαξίμου.