Στον ευρύτερο χώρο των κομμάτων και σχηματισμών που συγκροτούν αυτό που άλλοτε ονομαζόταν «κυβερνητικός ΣΥΡΙΖΑ», η συζήτηση για το πολιτικό μέλλον διεξάγεται πλέον σε ένα περιβάλλον έντονης αβεβαιότητας. Οι συνθήκες είναι δυσμενείς, καθώς η συνολική εικόνα του προοδευτικού χώρου χαρακτηρίζεται από διαρκή δημοσκοπική κάμψη και πολιτική αμηχανία. Παράλληλα, ο πρώην ηγέτης του χώρου, Αλέξης Τσίπρας, αποφεύγει να αποσαφηνίσει τις προθέσεις του και δεν κινείται με σαφήνεια προς τη δημιουργία νέου πολιτικού φορέα. Το αποτέλεσμα είναι οι όποιες συζητήσεις περί ανασύνθεσης, συμπόρευσης ή επανεκκίνησης να διεξάγονται περισσότερο στη σφαίρα των σεναρίων παρά σε απτό πολιτικό έδαφος, την ώρα που το ΠΑΣΟΚ δηλώνει μεν ανοιχτό σε διάλογο, αλλά απορρίπτει την προοπτική κοινής εκλογικής καθόδου.
Μέσα σε αυτό το τοπίο πραγματοποιήθηκε το Προγραμματικό Διαρκές Συνέδριο της Νέας Αριστεράς, το οποίο ανέδειξε με σαφήνεια την ύπαρξη δύο διακριτών και συγκρουόμενων στρατηγικών προσεγγίσεων στο εσωτερικό του κόμματος. Από τη μία πλευρά βρέθηκε η πλειοψηφία των κομματικών στελεχών, με κεντρικό ρόλο τον γραμματέα Γαβριήλ Σακελλαρίδη και τη συμμετοχή των Πάνου Σκουρλέτη και Ευκλείδη Τσακαλώτου, οι οποίοι υποστήριξαν την ανάγκη σαφούς αριστερής στροφής, προκειμένου η Αριστερά να ανακτήσει την πολιτική και κοινωνική της αξιοπιστία. Από την άλλη πλευρά, η μειοψηφία, στην οποία ωστόσο συγκαταλέγονται αρκετοί βουλευτές όπως η Έφη Αχτσιόγλου και ο Νάσος Ηλιόπουλος, αλλά και ο πρόεδρος του κόμματος Αλέξης Χαρίτσης, έθεσε ως προτεραιότητα τη συγκρότηση συμμαχιών στο πλαίσιο ενός Λαϊκού Μετώπου, στο οποίο θεωρείται αυτονόητη η συμμετοχή του Αλέξη Τσίπρα.
Σύγκρουση γραμμών και πολιτικός συμβιβασμός
Οι εργασίες του συνεδρίου, που διήρκεσαν τέσσερις ημέρες, εξελίχθηκαν σε κλίμα εμφανών εσωτερικών αντιθέσεων, με το βήμα να φιλοξενεί εναλλάξ παρεμβάσεις υπέρ της κάθε στρατηγικής. Η ένταση έγινε πιο αισθητή στο παρασκήνιο μετά την εναρκτήρια ομιλία του Αλέξη Χαρίτση, ο οποίος τόνισε ότι στις παρούσες συνθήκες «δεν υπάρχει η πολυτέλεια της αδράνειας», καλώντας το κόμμα να παραμείνει ανοιχτό στις εξελίξεις και να μην αποκλείσει εκ των προτέρων καμία πολιτική επιλογή. Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκαν και παρεμβάσεις πριν το συνέδριο, με την Έφη Αχτσιόγλου να προειδοποιεί για τον κίνδυνο αναδίπλωσης και τον Δημήτρη Τζανακόπουλο να καλεί όσους διαφωνούν με το πρόταγμα του Λαϊκού Μετώπου να τοποθετηθούν ανοιχτά. Ο Νάσος Ηλιόπουλος επανέλαβε ότι το Λαϊκό Μέτωπο αποτελεί θεμελιώδη επιλογή του ιδρυτικού προσανατολισμού του κόμματος.
Στον αντίποδα, στελέχη όπως ο Πάνος Σκουρλέτης υπογράμμισαν ότι οι πολιτικές του «μέσου όρου» δεν μπορούν να απαντήσουν στη σημερινή κρίση ούτε να ανακόψουν την άνοδο της ακροδεξιάς, ενώ ο Νίκος Φίλης επισήμανε ότι άλλο πράγμα είναι η έννοια του Λαϊκού Μετώπου και άλλο η συγκρότηση κοινού ψηφοδελτίου με το ΠΑΣΟΚ. Ο Νίκος Βούτσης άσκησε σφοδρή κριτική σε προσωποπαγή εγχειρήματα που, όπως είπε, απαξιώνουν συλλογικές διαδικασίες και δυνάμεις της Αριστεράς.
Παρά τις αρχικές ενδείξεις για σοβαρή ρήξη, στις τελικές συνεδριάσεις της Επιτροπής Πολιτικής Απόφασης επετεύχθη συμβιβασμός, ο οποίος εγκρίθηκε από τη συντριπτική πλειοψηφία των συνέδρων. Το τελικό κείμενο αποτύπωσε καθαρούς όρους πολιτικής κατεύθυνσης, απορρίπτοντας τόσο τη ρευστοποίηση της Αριστεράς όσο και προσωποκεντρικές στρατηγικές, και θέτοντας ως προϋπόθεση για κάθε ενωτική προσπάθεια τις δημοκρατικές και συλλογικές διαδικασίες με σεβασμό στην αυτονομία των πολιτικών χώρων.
Ανοικτά ερωτήματα και εύθραυστη ισορροπία
Η απόφαση του συνεδρίου ερμηνεύθηκε ως σαφής αποστασιοποίηση από σενάρια συνεργασίας υπό κεντροαριστερό πρόσημο και από ενδεχόμενη σύμπραξη με ένα προσωποπαγές σχήμα υπό τον Αλέξη Τσίπρα. Η πλειοψηφία υπό τον Γαβριήλ Σακελλαρίδη εμφανίστηκε ικανοποιημένη, εκτιμώντας ότι η μειοψηφία υποχώρησε στα κρίσιμα σημεία. Αν και το κείμενο απέχει από την αρχική εισηγητική γραμμή του Αλέξη Χαρίτση για έναν ενιαίο τρίτο πόλο, ο ίδιος δήλωσε ικανοποιημένος, ενώ κύκλοι κοντά του υποστήριξαν ότι ο προσανατολισμός σε λογική Λαϊκού Μετώπου παραμένει παρών, έστω και χωρίς ρητή αναφορά.
Η μόνη ανοιχτή διαφοροποίηση ήρθε από τον Νίκο Μπίστη, ο οποίος προειδοποίησε ότι τα προβλήματα απλώς μετατίθενται χρονικά και ότι νέα κρίση είναι πιθανή στο άμεσο μέλλον. Το ερώτημα για το αν η Νέα Αριστερά μπορεί να πορευτεί ενωμένη παραμένει, όπως και η αίσθηση ότι μια ενδεχόμενη κίνηση του Αλέξη Τσίπρα προς τη δημιουργία νέου σχήματος θα λειτουργήσει ως καταλύτης εξελίξεων, υποχρεώνοντας πρόσωπα και κόμματα να τοποθετηθούν πλέον επί συγκεκριμένων δεδομένων.
