Στα αποτελέσματα της συστηματικής ανασκαφής στην αρχαία Τενέα, η οποία ολοκληρώθηκε τον Οκτώβριο του 2025, αναφέρεται σημερινή ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού.
Σύμφωνα με το ΥΠΠΟ, στην περιοχή πέριξ του Ταφικού Μνημείου ΙΙΙ αποκαλύφθηκε εκτεταμένο αρχιτεκτονικό συγκρότημα με συνεχή χρήση από τους αρχαϊκούς έως τους ρωμαϊκούς χρόνους. Κατά την αρχαϊκή περίοδο, κεντρικό στοιχείο του συγκροτήματος αποτελεί υπόγειο ορθογώνιο κτίριο, γύρω από το οποίο αναπτύσσεται λιθόστρωτο πλάτωμα. Το πλάτωμα ορίζεται στα βόρεια από αρχαία οδό με αναλημματικό τοίχο και παράθεση λειτουργικών χώρων, ενώ στα νότια γειτνιάζει με κτίριο που περιλαμβάνει επιμέρους εσωτερικούς χώρους.
Κατά τους ύστερους ελληνιστικούς χρόνους, το υπόγειο κτίριο μετασκευάζεται σε στεγασμένη τελετουργική δεξαμενή, συνδεδεμένη με πρακτικές ίασης. Ανατολικά της δεξαμενής διαμορφώνεται βοηθητικός χώρος που εξυπηρετούσε τη λειτουργία της. Τα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα υποδηλώνουν την ύπαρξη επιμελημένου κτιρίου με συναφή χρήση στο ευρύτερο σύνολο.
Από τον χώρο της δεξαμενής προήλθαν σημαντικά ευρήματα, μεταξύ των οποίων ασημένιος στατήρας κοπής Κορίνθου των αρχών του 6ου αι. π.Χ., καθώς και αναθηματικά πήλινα ομοιώματα δαχτύλων, χεριού και κάτω άκρου. Εντοπίστηκε επίσης πήλινο αναθηματικό προσωπείο, πιθανότατα του Αρποκράτη σε παιδική μορφή. Τα ευρήματα αυτά, σε συνδυασμό με αντίστοιχα της ανασκαφικής περιόδου του 2024, όπως πήλινα αναθήματα ανθρωπίνων μελών, μεταλλικά εργαλεία παρασκευής φαρμάκων και ποσότητα αρσενικού, συνδέουν τον χώρο με μυστηριακές τελετές ίασης.
Η δεξαμενή φαίνεται ότι αποτέλεσε βασικό στοιχείο της θεραπευτικής διαδικασίας, η οποία περιλάμβανε κάθαρση και εγκοίμηση σε άμεση σχέση με το νερό. Παλαιότερα ευρήματα από τον ίδιο χώρο, όπως χρυσό δαχτυλίδι με σφραγιδόλιθο που απεικονίζει τον Απόλλωνα Ιατρό, πήλινο ανάγλυφο πλακίδιο πετεινού, ακροκέραμα, σιδερένιο δαχτυλίδι, λύχνος με παραστάσεις του Σάραπη και χρυσά φύλλα λωτού που συνδέονται με τον Αρποκράτη, ενισχύουν την ερμηνεία αυτή. Σημαντικό θεωρείται και το πλήθος ζωοαρχαιολογικού υλικού από ζώα που χρησιμοποιήθηκαν σε τελετουργικές πρακτικές.
Η παρουσία λατρειών του Σάραπη και του Αρποκράτη καταδεικνύει τη συμμετοχή της Τενέας στον πολιτιστικό και θρησκευτικό συγκρητισμό που αναπτύχθηκε με αφετηρία την Αίγυπτο και απέκτησε ευρεία διάδοση κατά τους πτολεμαϊκούς χρόνους. Το αρχαϊκό υπόγειο κτίριο και το παρακείμενο πλάτωμα εκτιμάται ότι αποτέλεσαν τον αρχικό χώρο τέλεσης των μυστηριακών τελετών, ενώ ο αναλημματικός τοίχος και η αρχαία οδός δείχνουν ότι ο ιερός χώρος είχε ήδη οριοθετηθεί από την αρχαϊκή περίοδο, στα όρια των νεκροταφείων της πόλης.
Λίγο μετά τη διαμόρφωση της δεξαμενής, κατά τον 1ο αι. π.Χ., θεμελιώνεται το Ταφικό Μνημείο ΙΙΙ, ενώ οι παλαιότερες δομές διατηρούνται και εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται. Η εικόνα του χώρου μεταβάλλεται στις αρχές του 3ου αι. μ.Χ., πιθανότατα στο πλαίσιο πολεοδομικής αναδιάρθρωσης της ρωμαϊκής πόλης. Ο χώρος του ιερού μετατρέπεται σε εκτεταμένο νεκροταφείο, το οποίο χρησιμοποιείται έως τον 5ο αι. μ.Χ.
Στο νεκροταφείο ανασκάφηκαν συνολικά 23 τάφοι με πλούσια κτερίσματα, όπως νομίσματα, χρυσά και χάλκινα κοσμήματα, υάλινες χάντρες και μυροδοχεία, πήλινα αγγεία και λύχνους. Παράλληλα, στον οικιστικό ιστό της πόλης εντοπίστηκαν νέες δομές κατοίκησης ρωμαϊκών και ύστερων ρωμαϊκών χρόνων.
Το πρόγραμμα της Αρχαίας Τενέας υλοποιείται από τη Διεύθυνση Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων υπό τη διεύθυνση της δρος Ελένης Κόρκα, με υπεύθυνη την αρχαιολόγο της ΕΦΑ Κορινθίας Πηνελόπη Ευαγγέλογλου. Συμμετέχει διεπιστημονική ομάδα ειδικών, ενώ το έργο υποστηρίζεται από την Περιφέρεια Πελοποννήσου, τον Δήμο Κορινθίων και την εταιρεία METLEN, καθώς και από τοπικούς συλλόγους και ιδιώτες που συνέβαλαν στη φιλοξενία και την ομαλή διεξαγωγή της ανασκαφής.
